Opinie

Conny Janssen wint de 'battle of dance' van Zuid-Afrikanen

DEN HAAG - Het Holland Dance Festival eist een snelle digestie van zeer uiteenlopende visies op dans. Een spurt van theater Korzo naar het Haagse Spui blijkt net genoeg om clownesk gestoethaspel van het Zwitserse trio MZDP te laten bezinken en je in te stellen op een dubbelprogramma uit Johannesburg.

Eva van Schaik

In haar musical-achtige productie 'Julia' predikt Jeanette Ginslov van het DNA Dance Theatre haar 'woman empowerment': travestieten en crackprostituees laat zij hun voorspelbare lot ondergaan in Hillbrow, de armste en gevaarlijkste wijk van Johannesburg. Oog en hart voor seksuele uitbating en drugsverslaving heeft de blanke Ginslov stellig, maar een begnadigd choreografe met verstand van theater is Ginslov helaas niet. In een oorverdovende herrie, voortgebracht door drum en electrische gitaar, slenteren zwarte en blanke lotgenoten het podium op. Macho-kerels met witte boorden onder te wijd zittende kostuums verrijden spiegels en veilingkarren met matrassen tussen op afstand bestuurbare speelgoedautootjes, die zijn opgetuigd met blanke penissen. Op de achterwand tonen vage videobeelden porno. De verworpenen der aarde kruipen er als varkens rond of hangen als heupwiegend slachtvee aan stellages. Zo nu en dan rollebollen ze over elkaar, terwijl een duivelse figuur met di Caprio-look kwezelachtig viool speelt en met een onwillige mondmicrofoon kampt. Het drammerige gekoketteer in machteloze zelfgenoegzaamheid duurt een irritant uur.

De volhouder wordt na de pauze beloond. Dan toont Gregory Maqoma dat opgroeien in Soweto ook positieve inspiratie kan opleveren. In zijn 'Rhythm Blues' huldigt hij het rijke muzikale verleden van het raciaal gemengde Sophiatown. Met vier capabele dansers, vier muzikanten, een Kwaito-rapper en een dj lardeert hij zijn historisch besef met de nodige ironie. Zo laat hij ook de mannelijke dansers kleurige baljurken over hun grijze broeken en blauwe blouses aantrekken. Zo'n speelse knipoog naar Pina Bausch doet na het onverteerbare realisme van Ginslov weldadig aan, ook omdat het oud-Afrikaner volkslied 'Die Stem' met kietelende vingers en goedlachse heupen aan diggelen wordt gebluesd. Ergens tussen het ellendige Hillbrow en de roots in Sophiatown moet de toekomst van de Zuid-Afrikaanse dans liggen. Maar hoe en waar?

In Theater Zwembad de Regentes doet Conny Janssen een opbouwende suggestie met haar eigen dansers, studenten van de Rotterdamse Dansacademie en de drie Rotterdamse breakdancers van 010 Bboyz. Het lukt haar om deze tien dansindividuen, met zo verschillende geografische en culturele achtergrond, op hun gemeenschappelijke bron aan te spreken en hun contrasterende dansmotivaties te integreren. Het is meer dan aandoenlijk om te zien hoe zij de 010 Bboyz hun gebruikelijke facade van lompdoenerij laat afleggen, terwijl zij hun technieken en gevoel voor humor toch verwerkt in het dieper gelaagde vormenspel van hun collega's in moderne dans. Van hun kant blijken ook de officieel getrainde dansers steeds meer open te staan voor de handstands, head-spins en electric boogie van de bedeesde breakdancers. Nog nooit zag ik zo'n compacte eenwording van twee bewegingstijlen. Niet alleen in esthetisch-dramatisch opzicht maar ook in werkelijkheid kunnen de dansers elkaar complementeren omdat hun gangbare gedragcodes met gevoel voor een andere inzetbaarheid worden doorbroken. Politieke correctheid maakt zo plaats voor humaan relativisme. Alle dansers op de vloer van dit voormalige zwembad spartelen, zweefduiken, crawlen en sluipen er in hun eigen slag, gehoor gevend aan het gefluister in hun oor door een pril nachtegaaltje uit de Rotterdamse dansacademie. Zowel de gemeenschappelijke voorwaarde als het verschil van hun ritmische articulaties laat Conny Janssen intact. Sterker nog, zij schept ruimte voor ontroerende scènes over persoonlijke drijfveren. 'Meet me, a dancer' geeft niet alleen de multiculturele samenleving een kans van slagen. Het experiment getuigt ook van Conny Janssens gerijpt choreograafschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden