Young, het nieuwe jeugdorkest van het Concertgebouworkest repeteert in Ede.

Reportage Concertgebouworkest Young

Concert­gebouworkest Young: met 73 tieners in drie weken twee concerten repeteren

Young, het nieuwe jeugdorkest van het Concertgebouworkest repeteert in Ede. Beeld Koen Verheijden

Vanuit heel Europa hebben zich 73 muzikale tieners in Nederland verzameld. In Ede bereidden ze zich de afgelopen weken voor het op eerste concert vanavond van Young, de nieuwe jeugdafdeling van het Concertgebouworkest.

"Come on! Here!” Behendig wordt een balletje getrapt. “Yeah!” Een halfuur later hebben deze snelle jongens een viool onder de kin of een trompet in handen. Een potje voetbal, even chillen met een smartphone op de hangbanken; het hoort er allemaal bij tijdens de repetitieweken van het Concert­gebouworkest Young, het nieuwe internationale jeugdorkest van het Concertgebouworkest.

De 73 jongens en meiden die op muzikaal zomerkamp zijn in het Akoesticum in Ede, komen uit 27 landen, binnen de EU en daarbuiten. Bij de selectie werd gekeken naar het spelniveau, maar net zo belangrijk waren de achtergrond en de motivatie van de tieners, allen tussen de veertien en zeventien jaar. Voorwaarde om mee te doen: weer thuis zullen ze optreden als ambassadeurs van de klassieke muziek. Sponsoren en een aantal grote fondsen financieren Young.

Sommige spelers, gekozen uit een lijst van 323 tieners, weet niet of ze de muziek in willen, maar de kiem wordt gelegd in deze snelkookpan van drie weken, met als hoogtepunt twee slotconcerten: Tsjaikovski, Mendelssohn en een wereldpremière van de Duitse componist Detlev Glanert zijn te horen in het Concertgebouw en het Brusselse Flagey.

“Probeer te klinken als een mannenkoor met heel lage stemmen”, zegt dirigent James Ross tegen de cello’s en contrabassen. Ross is ingevlogen om het orkest voor te bereiden, de concerten gaan straks onder leiding van de Spanjaard Pablo-Heras Casado. Ross werkt in Amerika met het NYO2, dit National Youth Orchestra is het voorbeeld geweest voor de organisatoren van Young: tieners met een verhaal, afkomstig uit vele culturen. Ross: “Het is de bedoeling dat ze verzot raken op deze muziek, dat ze ervaren hoe krachtig die kan zijn als vehikel voor gedeelde emoties. Dat is wat ik nastreef: een jong orkest dat laten meemaken. Het is absoluut haalbaar om dit repertoire binnen drie weken in de vingers te krijgen. De groep straalt openheid uit, en het basistalent van de spelers staat buiten kijf. Ze moeten straks niet willen klinken als het Concertgebouworkest. Het doel is om ambassadeurs op te leiden die muziek als kruiwagen zien om van de wereld een betere plek te maken.”

In alles is voorzien. De entreehal: een tafel met deo, shampoo en tandpasta op een rijtje, wie wat nodig heeft, pakt. Het dagschema zit strak in elkaar. Op tijd aan het ontbijt, repeteren, een moment voor jezelf. Ook rekken en strekken zijn opgenomen in het rooster. Diep ademhalen, ogen gesloten, je lijf voelen van top tot teen. Een draaibeweging met de armen naar links, dan naar rechts. De musici zijn bijeengekomen voor oefeningen onder leiding van een professionele coach, om blessures te voorkomen met zoveel speeluren per dag. Toch een beetje ongemakkelijk: gegiechel bij een groepje meiden, geen dichte ogen, en een lachsalvo als de benen te stijf blijken voor een bepaalde stretchoefening. Zo niet bij de jongen in het rode shirt met de bril. Hij volgt de aanwijzingen nauwkeurig. Later blijkt hij de aanvoerder van de contrabassen te zijn, hij neemt zijn taak zeer serieus.

Claudio Zoto uit Albanië. Beeld Koen Verheijden

Ook Claudio Zoto (16) uit Albanië, aanvoerder van de cello’s, heeft een zelfbewuste uitstraling. “Spelen met een groot solist, onder leiding van Heras Casado in een van de mooiste zalen ter wereld, het Concertgebouw: allemaal onweerstaanbaar, ik móést meedoen. Mijn moeder is violiste, mijn zus studeert altviool. Ik wil geen orkestmusicus worden, ik hou meer van het solistische spel en van kamermuziek. Maar de ervaring die je opdoet tijdens zo’n project, in samenwerking met musici van het Concertgebouworkest, is een must.”

Het omgekeerde geldt ook: Perry Hoogendijk, de solo-tubaïst van het Concertgebouworkest, repeteert met de kopersectie voor een kamermuziekuitvoering, ook onderdeel van de Young-weken. “In ons reguliere orkestseizoen is niet zomaar ruimte om zoiets te doen, blazers coachen. Het geeft me enorm veel energie, zo’n jonge groep. Ik heb me vroeger verdiept in harmonie en fanfaredirectie, maar voor de gelegenheid ben ik toch even bij een oud-leraar langsgegaan, even de techniek opfrissen en wat tips vragen.”

Sofia Perikleous uit Cyprus. Beeld Koen Verheijden

Contrabassist Sofia Perikleous (16) had al eerder gewerkt met leden van het Concertgebouworkest. Tussen 2016 en 2018 deed het gezelschap uit Amsterdam alle lidstaten van de EU aan, en speelde daarbij op de concerten telkens een stuk samen met een lokaal jeugdorkest: ‘Side by Side’. Zo ook op Cyprus, waar Sofia woont. Ze wil in Nederland contrabas gaan studeren. “Dit was de grootste uitdaging van mijn leven tot nu toe, auditie doen voor het Young-project. De link met het Concertgebouworkest vind ik heel belangrijk, dat is zo’n groots instituut. Ik wil ook verder kijken dan mijn eigen wereld. Je leert hier elkaars verschillen kennen, en die te accepteren. Ik heb al wat Frans onder de knie gekregen, en ben dingen over Ierse dans te weten gekomen. Ik leer anderen begrijpen. Voor de muziek maakt het grote aantal nationaliteiten niet uit.”

Claudio vult aan: “We zitten met veel verschillende niveaus bij elkaar, maar dat doet er niet toe, we hebben allemaal dezelfde passie. De eerste dag was spannend, zoveel onbekende gezichten. Maar iedere dag groei je meer naar elkaar, door de muziek. Ik vertegenwoordig mijn land, Albanië, daar ben ik trots op, en het voelt als een van de beste dingen die ik hier doe, naast muziek maken. Over Albanië is niet veel bekend, ik vertel er graag over, ook over het goede muziekleven daar.”

Jappe Dendievel uit België. Beeld Koen Verheijden

Solotrekjes van de hoorn en de fagot op de repetitie; zonder haast probeert dirigent Ross het beste uit de spelers naar boven te halen. Fagottist Jappe Dendievel uit België is pas veertien jaar, maar zijn toon is schitterend. Hij is even enthousiast over zijn collega’s: “Meteen al bij de eerste bijeenkomst merkte ik dat we fantastische musici hebben.” Dat wist hij nog niet bij het Whatsapp-contact, voorafgaand aan het project. De musici zochten elkaar digitaal al op, nog voor er een noot had geklonken. “Voor de gezelligheid, en toch was het spannend in het begin, niemand ken je écht. Je merkt duidelijk dat iedereen uit een andere cultuur komt. De Spanjaarden zijn veel opener dan ik als Belg. En toch hoor je bij elkaar, door de muziek.”

Hoogendijk: “Wedden dat die kids met elkaar in contact blijven? Als je zoiets deelt, op deze leeftijd, is dat buitengewoon waardevol. Waarin we als Concertgebouworkest precies investeren, is niet duidelijk, geen idee wie hier de musici in spe zijn. Maar je plant een zaadje, dat is het belangrijkste.”

Concerten Young: 23 augustus Concertgebouw, Amsterdam en 24 augustus Flagey, Brussel. Info: www.concertgebouworkest.nl

Lees ook:

Is het zinvol om verbinding en harmonie te zoeken in het polyfone weefsel van Europa?

Het Concertgebouworkest bezoekt alle 28 lidstaten van de Europese Unie en speelt daar samen met lokale, jonge musici. ‘RCO meets Europe’ is een muzikaal project over de meerstemmigheid van Europa én een statement tegen nationalisme. Afgelopen weekend speelde het orkest voor het eerst in zijn geschiedenis in Bulgarije en Malta.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden