column

Code rood voor Muziekgebouw Eindhoven

Muziekgebouw Eindhoven. Beeld Bram Saeys

Het begon zo mooi in september 1992. Koningin Beatrix gaf de opening de juiste royale allure, er werd Mahler gespeeld en de akoestiek bleek uitmuntend. 

De overschrijding van de bouwkosten was overigens ook van royale allure, maar na wat gemopper daarover her en der verstomde dat al snel. Eindhoven was een concertzaal van niveau rijker, waar de top van de muziekwereld graag wilde komen optreden. Ruim een kwart eeuw later is het Muziekgebouw Eindhoven, voorheen Muziekcentrum Frits Philips, in zulk zwaar weer gekomen dat het KNMI er beslist ‘code rood’ op zou plakken.

Sluitend plan

Er is al een hele tijd een tekort op de begroting van een half miljoen euro per jaar, er is een huurachterstand van 1 miljoen, er moet nog een lening van 4 ton – verstrekt door Eindhoven en de provincie – worden terugbetaald en op de balans staat een negatief vermogen van ruim 2 miljoen euro. Er zijn sinds 2012 tal van plannen gemaakt door adviesbureaus om het gebouw uit de problemen te halen, maar niets hielp. De gemeente Eindhoven, eigenaar van het gebouw, eist nu dat de concertzaal vóór 1 april met een sluitend plan komt. Wat er gebeurt als dat niet lukt, daar durft niemand in Eindhoven aan te denken.

Gisteren was er op het Stadhuisplein in Eindhoven een protestbijeenkomst. Medewerkers en personeel van het Muziekgebouw lieten zich daar van zich horen, samen met musici als Eric Vloeimans, Lavinia Meijer, Jan-Willem Rozenboom, Lady Aida, Nol Havens, Wouter Vossen, Dominique Vleeshouwers en leden van de Philharmonie Zuidnederland. Of het effect heeft, en of het niet te laat is?

Het wrange is dat de organisatie net zijn nieuwe seizoen heeft gepresenteerd. Het niveau van het gebodene is als vanouds hoog. De Staatskapelle Dresden, het BBC Philharmonic Orchestra, het Konzerthausorchester Berlin en het Russisch Staats Symfonieorkest komen allemaal langs. Er is een nieuwe editie van het Storioni Festival, ooit opgericht in samenwerking met de concertzaal. En ook de solisten zijn niet de eersten de besten: Philippe Jaroussky, Hélène Grimaud, de broers Jussen, Grigory Sokolov, Leif Ove Andsnes en Hannes Minnaar.

Doelloos

Mocht er geen goed plan komen, dan zijn dit soort namen in de toekomst verleden tijd. En dat voor zo’n mooie concertzaal met zo’n goede akoestiek. In Nederland is men goed in het ontwerpen en bouwen van theaters en concertzalen. Maar de exploitatie van al die gebouwen, dat is dan weer iets heel anders. Het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam heeft er last van, en verhuurt de zaal veel voor congressen en andere bijeenkomsten waar het gebouw niet voor bedoeld is.

Het Wilminktheater in Enschede was nog maar net geopend of de Nederlandse Reisopera moest 60 procent van zijn subsidie inleveren. Het theater was in samenspraak met de Reisopera gebouwd en heeft de grootste orkestbak van Nederland. Die staat daar nu het grootste deel van de tijd doelloos te wezen.

In Haarlem werd het plaatselijke Concertgebouw prachtig gerenoveerd. Die renovatie was amper voltooid of Holland Symfonia, de vaste bespeler van het gebouw, werd wegbezuinigd. De Grote Zaal staat nu vaak ongebruikt. De zaal die gebouwd werd voor het Nederlands Philharmonisch Orkest in de Beurs van Berlage is opgedoekt. Het is pure kapitaalvernietiging. Hopelijk kan men in Eindhoven het tij keren. 

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden