Review

Classique in de Haagse Hofvijver

Na het verlies van North Sea Jazz heeft Den Haag weer een eigen festival; geheel gericht op klassieke muziek, en met een losse sfeer.

Peter van der Lint

Midden in het geweld van het Amsterdamse Holland Festival – dat zich vroeger trouwens óók en veelvuldig in Den Haag afspeelde – komt er dit jaar een nieuw, prestigieus festival bij: Festival Classique. Dit festival zal zich – de naam zegt het al – geheel richten op klassieke muziek en speelt zich een vol weekeinde af in de Haagse binnenstad. Maar liefst 150 concerten, verzorgd door 650 musici, met als afsluitingsklapper een optreden van de Amerikaanse sopraan Jessye Norman.

Festival Classique is een initiatief van IdtV en de Avro met respectievelijk Christine van Dalen en Roland Kieft als gangmakers. Zo’n anderhalve week voor de aftrap vonden beiden nog even tijd om tekst en uitleg te geven over het waarom van nóg een festival.

„Nederland heeft een klassiek aanbod op hoog niveau”, vertelt Roland Kieft, eindredacteur klassieke muziek van de Avro. „Uit luister- en kijkonderzoeken blijkt dat er een potentieel publiek is voor klassieke muziek; publiek dat de drempel voor concerten vaak te hoog vindt. Dat is niet zo bij het Zondagochtend Concert dat de Avro met het Concertgebouw elke week in Amsterdam organiseert; dat is de best bezochte concertserie van Nederland met een bezettingsgraad van over de negentig procent. De vorm van die concerten is heel aantrekkelijk voor potentiële liefhebbers die drempelvrees hebben. Een uurtje muziek in de mooiste concertzaal van Nederland, met een onbekommerd voorprogramma in de Spiegelzaal waar je ook bij kunt zijn, en daarna fijn de stad in, naar een museum of anderszins. Die vorm spreekt aan en we hebben geprobeerd deze formule in een driedaags festival onder te brengen. Zo’n soort festival, met alleen maar klassieke muziek ontbrak in Nederland. Het Holland Festival is natuurlijk een fantastisch gebeuren maar de artistieke en intellectuele lat ligt er hoog. Het Festival Oude Muziek is voor een beginnend publiek te specialistisch. Festival Classique is een festival met een mooie strik eromheen. Veel afwisseling, een feestelijk karakter en concerten van hooguit een uur.”

Vier jaar geleden kwam bij IdtV het plan om een klassiek muziekfestival te organiseren. „In eerste opzet is er een plan gemaakt voor een festival in de Amsterdamse Rai”, zegt Christine van Dalen, manager Events & Promotions bij IdtV. „We wilden iets als North Sea Jazz, op één centrale locatie. Maar al snel kregen we twijfels bij de Rai als plek voor zoiets. In Den Haag, waar ze net het North Sea Jazz Festival kwijtraakten, had men lucht gekregen van onze plannen en men vroeg ons of zij het niet mochten organiseren. Een complex als de Rai is er in Den Haag niet en toen kwamen we er al snel achter dat in de Haagse binnenstad zo’n twintig zalen op vijf minuten lopen van elkaar liggen. Organisatorisch en logistiek is die veelheid aan zalen lastig, maar we hebben dan ook wel iets unieks: concerten in de Gothische Zaal van de Raad van State bijvoorbeeld of in Sociëteit De Witte. We hebben nu iets gecreëerd wat qua sfeer vergelijkbaar is met de Amsterdamse Uitmarkt. Veel buitenevenementen met het Plein als kloppend hart.”

Voor het eerst ook wordt de Hofvijver gebruikt als concertpodium. Kieft: „Drie jaar terug hebben we al een gesprek gehad over de Hofvijver, waarin het water overigens maar een halve meter diep staat. Het leek eerst onmogelijk om daar iets georganiseerd te krijgen. Het Binnenhof draagt de verantwoordelijkheid voor de vijver; Den Haag heeft er niets over te zeggen. Maar de gemeente is nu terecht trots dat het gelukt is. In de vijver komen maar liefst 192 pontons te liggen waarop het podium en de tribunes met bijna duizend zitplaatsen gebouwd worden. Er zullen zeven concerten te beluisteren zijn, maar op zaterdagavond hebben we daar het hoofdconcert met het Residentie Orkest en cellist Pieter Wispelwey. Op díe plek, met de invallende avond.....het heeft de potentie om uit te groeien tot een soort Prinsengrachtconcert.”

Het is al met al een echt Haags festival geworden. Dat was voor de stad uiteraard heel belangrijk. Het feit dat de Avro een aantal van de concerten op televisie, radio en internet uitzendt, is een mooie opsteker voor Den Haag als cultuurstad. De organisatoren voelen zich dan ook gedragen door de Haagse bestuurders. Voorafgaand aan het eigenlijke festival wordt als opmaat in de Ridderzaal het Edison Gala gehouden. De Avro zendt het gala 14 juni live uit.

Honderdenvijftig concerten in drie dagen is veel. Waarom is er voor dat grote aantal gekozen?

Van Dalen: „Het is langzaamaan ontstaan. We wilden direct bij de eerste aflevering al echt aanwezig zijn en een festival-gedachte vraagt om slenteren langs verschillende podia. We mikken op 15.000 betalende bezoekers en het is spannend of we dat halen. Den Haag staat wat dat betreft bekend als een lastige stad. Men heeft hier een afwachtende houding. Een nieuw festival? Daar kijken ze in eerste instantie naar als naar een aangespoelde potvis op het Scheveningse strand. Maar als ze om zijn, is het een heel trouw publiek.”

Kieft: „Er komt in die drie dagen 400 jaar klassieke muziek voorbij. Het moet een ruim en gul festival worden. We hebben geen thema gekozen, want dat zou weer een drempel kunnen betekenen en er ligt voor ons een taak om veel meer mensen bij klassieke muziek te betrekken. Cross-over doen we beslist niet! Wel programmeren we de kroonjuwelen: de Brandenburgse Concerten, de ’Nacht op de kale berg’, de ’Watermusic’, de ’Polowetzer dansen’, van die dingen. Maar er is ook een lijn met onbekende schatten, zoals een concert in Des Indes met muziek van Nederlandse componisten die zich door muziek uit Nederlands-Indië hebben laten inspriren, of een concert met muziek die aan Den Haag is gelieerd, zoals een wals van Johann Strauss, die hij voor koningin Wilhelmina componeerde. Elk concert zal door de musici of een presentator worden ingeleid, om een optimale communicatie met het publiek te bewerkstelligen; je moet als toeschouwer onderdeel van een concert zijn.”

Bij alle ambitie die de organisatie heeft, is er geen concessie aan een beginnerspubliek gedaan. „Er staan topnamen”, zegt Van Dalen. En of Jessye Norman daadwerkelijk komt? „Ze doet een prachtig programma en het geeft een aparte dimensie aan ons festival. We hebben een heel direct contact met haar management en ik voorzie geen problemen. Een plan B hebben we niet, nee. Afzegging hoort nou eenmaal bij het organiseren van concerten.”

Over de naam van het festival is niet lang nagedacht. „Het is een tierlantijn naam; rococo, maar strak geschreven.” Classique past inderdaad wel bij de chique residentie-met-hofvijver.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden