Cineast Frans Bromet zoekt fikse ruzie in ’Buren’.

door Bert van Panhuis

Het waren gevleugelde woorden voor de tv-kijkers in de jaren negentig: „Nou vertelt u maar eens, wat is hier aan de hand?” Lijzig uitgesproken, zeurderig, vaak zuigend. En dan kwam er een lading frustratie! De kenners hebben geen verdere aanwijzing nodig: we hebben het hier over ’Buren’, voor de VPRO gemaakt door cineast/documentairemaker Frans Bromet. Elf van de 75 afleveringen zijn nu als ’Het beste van Buren’ op dvd uitgebracht.

Voor wie de herinnering aan ’Buren’ wat is weggezakt, nog even een kenschets van de documentairereeks. Buren hebben ruzie, soms al jarenlang, en Bromet komt met zijn camera langs om al die irritaties, wrevels, pesterijen en zwartmakerij vakkundig uit die kemphanen te trekken. Eerst gaat hij bij de ene partij langs, dan bij de andere en als het nodig is voor de duidelijkheid, gaat hij nog eens verhaal halen. Met pesterige vraagjes pelt Bromet de ruzie uit zijn gesprekspartners. Dat wordt keurig geknipt en gemonteerd tot een voor de buitenwacht vermakelijk kijkje over de heg. Het summum van leedvermaak.

Het genre is Frans Bromet op het lijf geschreven, want wat voor Fortuyn gold – ’Waar Pim is, is ruzie’ – geldt ook voor de programmamaker. „Eigenlijk overal waar ik heb gewoond, heb ik wel met burenruzie van doen gehad. Het moet haast wel aan mij liggen, want ik ken niemand die zoveel burenruzie heeft”, bekent hij in een vraaggesprek met Gijs Groenteman, dat ook op de dvd staat. „De grens is voor mij de grens. Daar moet je niet overheen gaan. Dat pik ik niet. Dan vecht ik terug.”

Nederland barst van de burenruzies, niet zo verwonderlijk als je met zestien miljoen mensen op een vlekje op de wereldbol zit. Dus de onderwerpen lagen destijds voor Bromet voor het oprapen. Zo simpel was het niet. Aan elf afleveringen lag voor een jaar aan research ten grondslag. In de landelijke en regionale pers, op de rol van rechtbank en Raad van State. En soms wilde een advocaat nog wel eens wat insteken. Of een wijkagent. „Maar dan moeten wel beide partijen willen meedoen.” En soms trok een van de ruziemakers de medewerking in.

Niet altijd hield Bromet zich aan de beidepartijenregel. De mevrouw uit de Amsterdamse Boomstraat vertelt hoe haar bovenbuurman de plantenbakken op haar plaatsje te pletter gooit. En dat omdat ze de poep van haar hondjes niet zou opruimen. Sterker nog, ze stopt het in de omringende brievenbussen, die stinkhoer. En dat verzint buurman? „Juissstum! Juissstum!” De buurman zelf zie je niet. En de wethouder in Kerk-Avezaath, die de huurders van het historische pand Teisterbant eruit probeert te treiteren, zien we alleen in de vergadering van de gemeenteraad. Dat wegpesten gaat niet lukken. De huurder: „Ik heb een lange adem. En een brede rug; daar kan een hoop overheen!”

Een hele mooie ruzie is ook die in Oisterwijk, waar het echtpaar Visser compleet gek wordt van het gekrijs van loslopende hanen van buurman Ber Koster van Piet Pleziers trapfietsenpark. Om te bewijzen dat ze niet overdrijven, zit er wat krijsgeluid bij. Om van over de rooie te gaan. Het lijkt onder druk van Bromet en onder het oog van de camera tot een verzoening te komen. Twee maanden later lopen de hanen nog steeds te krijsen. Buurman Visser: „Koster moet niet voor mijn wielen komen, dan rij ik door.” Kijk, dat zijn ruzies!

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden