Review

Christelijke zakenman looft de islamitische wet

Er worden in het Nederlands veel reisboeken over Afrikageschreven, maar velen daarvan zijn nogal leeghoofdig. Zo niet'Nigeriaanse toestanden'.

Een vakantieland zal het nooit worden. Daarvoor is Nigeria tevol, te vervuild, te heet en te gewelddadig. Weinig buitenlandsejournalisten willen er wonen, en alle grote schrijvers hebben hunvaderland verlaten. Toch zou het verkeerd zijn Nigeria niet teonderzoeken. Al was het maar omdat het met 125 à 135 miljoeninwoners het dichtstbevolkte land van Afrika is, en doorconflicten tussen religies en volkeren potentieel explosief.

Daarom is het maar goed dat er altijd liefhebbers zijn, zoalsjournalist Gerbert van der Aa, die er wél lol in hebben zo'nheftig land te bereizen. Sinds 1989 heeft hij Nigeria veelvuldigbezocht en dat is terug te lezen in zijn boek. 'Nigeriaansetoestanden' is een uitzondering op de markt van NederlandstaligeAfrikaboeken, die veelal blijven steken in flauwe reisverhalenen kinderlijk geschreven biografieën.

Van der Aa stelt wél interessante vragen. Hij maakt contactmet de gewone Nigerianen door zoveel mogelijk te leven zoals zijdoen. Dat betekent levensgevaarlijk lokaal vervoer, snikhetelogementen en gegijzeld worden door 'rebellen'. Hij weet degevraagde losprijs van tweeduizend dollar tot twee pakjessigaretten terug te brengen.

Van der Aa beschrijft het islamitische noorden, waar eenchristelijke zakenman de loftrompet steekt over de sjaria, omdater nu eindelijk rechters zijn die zijn klanten dwingen tebetalen.

In de olierijke Niger-delta in het zuiden toont eenmilieuactivist Van der Aa vervuilde plekken, die toch niet zoheel erg vervuild blijken te zijn. Maar ook Shell krijgt ervanlangs: diverse door het bedrijf gefinancierde ziekenhuizen enscholen staan leeg. Het is een bekend probleem inontwikkelingslanden: personeel betalen is bij donorentegenwoordig 'uit', terwijl alleen een behoorlijk salaris artsenof leraren kan aantrekken. Daarnaast komen door de corruptie dedoor Shell betaalde afkoopsommen voor milieuschade natuurlijknooit bij de gewone dorpelingen terecht.

Het boek geeft ook een inkijkje in de wereld van deeconomische migranten die hoe dan ook door de Sahara naar Europawillen reizen, en voert mensen op die corruptie prijzen: doordateen ambtenaar kantoor houdt op de markt, kun je immers veelsneller aan de juiste papieren komen.

Van der Aa verklaart de walmende uitlaten die de gezondheidvan de miljoenen stadsbewoners in Nigeria bedreigen. De slechtopgeleide monteurs weten namelijk de motor niet goed af testellen, en bovendien bevat de benzine te veel lood en zwavel.Maar noch voor de regering noch de inwoners blijktluchtvervuiling een thema.

Als Europeaan in je eentje verkeren tussen de Nigerianenbetekent ook tig keer per dag aangesproken worden met: 'Hé witteman!'. Dat kan de basis zijn voor een leuk gesprek of hetzoveelste bedelverhaal. En ook hierin excelleren de Nigerianen:nergens anders worden met zoveel gevoel voor theater zoveel mooieverhalen opgedist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden