tv-column

Charles Manson en Jan Karbaat: voor God spelen loont niet

Charles Manson

Ze komen altijd bovendrijven, de mannen die zichzelf boven de moraal plaatsen en vrij beslissen over leven of dood. Sekteleider Charles Manson had een Christuscomplex, vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat speelde voor God in de distributie van zijn zaad. Woensdag waren beiden toevallig onderwerp van een documentaire.

Het tweeluik ‘Manson: The Lost Tapes’ op Canvas onderzocht hoe Manson de sekteleden rijp maakte voor de slachtpartij op zeven mensen onder wie de hoogzwangere vrouw van filmregisseur Roman Polanski, Sharon Tate. De korte 2Doc ‘Het zaad van Karbaat’ (Kro-Ncrv) vertelt omgekeerd hoe een rampzalige daad de geesten van betrokkenen diep beïnvloedt. De arts insemineerde vrouwen niet met donorzaad maar met zijn eigen sperma en heeft inmiddels al 43 geïdentificeerde nakomelingen die worstelen met hun identiteit.

Manson plantte iets geestelijks in de mensen die hulp bij hem zochten, Karbaat iets fysieks, en uit beide daden werd trauma geboren.

Doodgestoken baby

Deel één van het tweeluik onderzocht hoe Manson zo veel macht over zijn volgelingen kreeg. De nooit eerder vertoonde interviews en reportage-beelden van de jonge documentairemaker Robert Hendrickson uit die tijd maken toch indruk. Kort gezegd: de sekteleden deden alles voor Charles Manson. Ze waren allen Charlie geworden, en hadden hun eigen identiteit ingeleverd. De vrouwen, gewapend, waren klaar voor ‘wat er ook gedaan moest worden’. De dood bestond toch niet, die was een transitie naar de universele ziel. Een van de moordende vrouwen was destijds zelf zwanger en had geen moeite met de doodgestoken baby van Tate. Ze voelde namelijk dat ‘zij de baby nu had’. Zijn ziel was in haar baby gekropen.

Ex-lid Paul Watkins vertelt hoe Manson hen allemaal flinke hoeveelheden lsd gaf, hen tijdens die trips een nieuwe identiteit gaf, en hoe iedereen seks had. In de film kijken sekteleden Catherine Share en Dianne Lake daar nu op terug. De seks was eigenlijk verkrachting. En die lsd, die nam Manson zelf nooit. Hij zorgde alleen dat de groep bleef trippen. Macht dus.

Zelfhaat

In de documentaire over Karbaat vertellen twee moeders en kinderen wat zijn daden nu voor hen betekenen. Zijn macht kreeg vorm in zonen en dochters die zichzelf niet in hun familie herkennen. Moeder Janneke zou voor haar tweede kind hetzelfde donorzaad krijgen als van haar eerste dochter, maar kreeg dat van Karbaat. Ze heeft met die dochter Lidian veel moeilijker contact. Moeder Yvonne wilde het zaad van haar man geïnsemineerd krijgen, maar kreeg zoon Joey van Karbaat.

De moeders voelen zich misbruikt, vies, bestolen. Zij verafschuwen de dokter, maar wijzen daarmee ook dat deel in hun kinderen af, extra pijnlijk. Joey en Lidian zijn stukken daadkrachtiger en analytischer dan hun moeders. Joey walgt van dat Karbaat-deel van hemzelf, en vraagt zijn vrienden om hem te waarschuwen als hij ook manipulatief zou worden. Lidian wil de arts-vader niet haten, omdat de zelfhaat dan opkomt en ze zichzelf tekort doet.

Van het laatste shot in de documentaire kreeg ik de rillingen: in de grauwe gang staan de nakomelingen en hun moeders zwijgend in een rij. Eén brok identiteitsproblemen, woede en onmacht. Nee, Karbaat en Manson waren echt niet Gods geschenk aan de wereld.

Bas & Bos 

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u in het dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden