Review

Certeau is nog altijd een buitenbeentje onder filosofen

Koenraad Geldof en Rudi Laermans (red.): Sluipwegen van het denken. Sun, Nijmegen; 208 blz. - ¿ 39,50.

Maar nu is er in ieder geval een bundel artikelen over hem verschenen, 'Sluipwegen van het denken'. De titel doet al vermoeden dat Certeau een buitenbeentje is onder de filosofen, en door lezing van het boek wordt die indruk bevestigd. Hij komt naar voren als een veelzijdig denker die (evenals zijn beroemde generatiegenoot Foucault) zich beweegt op de grensvlakken tussen filosofie, geschiedenis en sociologie. Hij was niet van zins een hecht systeem te ontwerpen, maar zocht juist steeds weer naar nieuwe wegen, invalshoeken en thema's. Daarom is het moeilijk zijn denken in een paar woorden samen te vatten. Duidelijk wordt dat hij steeds uit was op het doorgronden van onze eigen tijd, of van de ontstaansgeschiedenis daarvan, met een bijzondere aandacht voor alledaagse of marginale verschijnselen in de samenleving.

Wat hem vooral onderscheidt is zijn belangstelling voor religieuze vraagstukken. Certeau was jezuïet en heeft zijn theologische scholing en christelijke achtergrond nooit verloochend. Ook hier betoont hij zich een eigengereid denker, wars van leerstelligheid. Hij heeft niet alleen gedacht over de vraag hoe het christendom in onze geseculariseerde tijd nog zinvol kan zijn, maar heeft ook gewezen op de grote rol die het christendom zelf heeft gespeeld in de ontstaansgeschiedenis van de moderne westerse beschaving. Zijn grote werk op dat gebied is 'La Fable mystique', een (ook in het Engels vertaalde) studie over de christelijke mystici uit de 16de en 17de eeuw. In 'Sluipwegen van het denken' worden al deze aspecten van Certeau's denken uitvoerig behandeld. De bijdragen, voornamelijk van Vlaamse auteurs, ziJn van hoog wetenschappelijk niveau maar vereisen flink wat inspanning, zeker van lezers die weinig thuis zijn in het Franse denken van de laatste decennia.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden