CD's op vrijdag

CD’s op vrijdag: Mac Miller, Jan Eilander en ROctet

Mac Miller tijdens het hiphopfestival WOO HAHBeeld ANP Kippa

Op Circles bleef Mac Miller op zichzelf reflecteren, tot het eind. Jan Eilander bewijst dat het werk van de Vlaamse dichter Jotie T‘Hooft nog steeds aantrekkingskracht heeft. En ROctet haalt vijf sterren met hun debuutalbum.

POP

Mac Miller | Circles 
(Warner Music)
★★★★☆

Beeld AP

In de zomer van 2018 overleed Mac Miller aan een overdosis. Een maand eerder nog bracht de Amerikaanse rapper ‘Swimming’ uit. Het vijfde album zou zijn zwanezang worden. Het nummer ‘Self Care’ is bijna 190 miljoen keer beluisterd op Spotify. Maar tegelijkertijd schreef de artiest uit Pittsburg aan nieuw werk, het was zelfs al bijna klaar. Op verzoek van zijn familie heeft producer Jon Brion ook deze bundeling liedjes vormgegeven. Label Warner Music brengt het instrumentaal ingetogen album ‘Circles’ nu postuum uit. Afgelopen zondag zou Malcolm James McCormick 28 jaar zijn geworden.

Het is haast onvermijdelijk om te zoeken naar sporen in zijn teksten die zijn tragische dood aankondigen. Wie zoekt, vindt altijd wel iets natuurlijk. Op de kleingehouden pianoklanken en fijne drums in ‘Everybody’ croont hij haast: ‘Everybody’s gotta live, and everybody’s gonna die.’ Inderdaad, alsof hij wist wat er komen zou. En ja, Miller blijft rapper, maar hij zingt meer dan ooit, zij het fluisterend en fragiel, soulvol.

Miller kon moeilijk overweg met beroemd zijn en worstelde met een drugsverslaving. Openlijk deelde hij in zijn teksten zijn leed, het verstikkende web in zijn hoofd, de relatiebreuk met zangeres Ariana Grande. En hij bleef tot het laatste moment reflecteren op zichzelf, zoals in titelnummer ‘Circles’. Ik kan niet veranderen, zegt hij. ‘Geloof me, dat heb ik geprobeerd.’ (Frank Hettinga)

POP/JAZZ

Jan Eilander zingt Jotie T‘Hooft
(Idem Zampano /Concerto)
★★★☆☆

De Vlaamse dichter Jotie T‘Hooft (1956-1977) was pas eenentwintig jaar toen hij als gevolg van een overdosis cocaïne overleed. Of misschien is het beter te zeggen dat hij al eenentwintig was, want naar eigen zeggen was hij vanaf zijn dertiende verslaafd en had hij eerder geprobeerd zelfmoord te plegen. Hij was van school gestuurd, opgenomen in een psychiatrische instelling, en – zo voelde hij het zelf sterk – uit de maatschappij verstoten. Tegelijk was hij een ster. Zijn dichtbundels ‘Schreeuwlandschap’ en ‘Junkieverdriet’ hadden hem onmiddellijk een cultstatus bezorgd.

T‘Hooft werd de stem van een nieuwe generatie, die in hem een rebel zag die zich tegen een benepen, burgerlijke moraal verzette. Maar die vooral T‘Hoofts authentieke Weltschmerz herkende: een mooie, talentvolle jongen, maar ondanks alles zo verschrikkelijk treurig. 

T‘Hooft overleed dermate jong, dat hij op zijn best een belofte was. Zeker het postuum verschenen werk is fel bekritiseerd en menigeen heeft geprobeerd zijn (soms zelf gecreëerde) mythe door te prikken. Goeddeels tevergeefs.

Dat het kleine oeuvre van T‘Hooft nog steeds aantrekkingskracht heeft, bewijst dit nieuwe album, waarop Jan Eilander tien van diens gedichten zingt. Dat het sombere teksten zijn, zal geen verbazing wekken. Eilander zingt ze met veel intensiteit en een nogal dik aangezet pathos. Dat komt overdreven over, maar past bij T‘Hooft, die zich ook wel eens achter een pose verschool.

Eenzelfde spanningsveld tussen oprecht en onecht komt treffend tot uiting in de composities van Rainer Hensel. De dikwijls doordenderende drumloops benadrukken de onrust die T‘Hoofts poëzie domineert. Daar tegenover staan sierlijke pianomelodieën, die iets cabaretesks hebben en daarmee de van doodsdrift vergeven gedichten wat relativeren. Met manische gitaar- en saxofoonpartijen laat Hensel vervolgens horen dat het T‘Hooft vaak wel degelijk menens was. (Mischa Andriessen)

KLASSIEK

ROctet | Mendelssohn, e.a. (Challenge Classics)
★★★★★

Een debuut-cd die meteen de hoogste waardering scoort. Dat schept verwachtingen. ROctet is een ensemble van acht strijkers dat nog niet zo heel lang bij elkaar is (sinds 2016), maar al wel jarenlang samenspeelt.

Cryptisch? ROctet staat voor Radio Strijk Octet. De acht strijkers spelen allemaal al tijden in het Radio Filharmonisch Orkest en weten dus wat samen musiceren is. Alleen een orkest is natuurlijk wel een iets andere constellatie dan een kamermuziekensemble. In kamermuziek duurt het vaak jaren voor de musici de juiste balans, de juiste kleur, de juiste dynamiek met elkaar hebben gevonden. Daarom is het zo wonderbaarlijk dat deze orkestmusici meteen raak schieten. Dat hoor je het opvallendst in de bekendste compositie op deze cd: het Octet van Mendelssohn. Uitbundige, juichende muziek van een 16-jarige die hier een bruisende, nagenoeg perfecte uitvoering krijgt. Intonatie en samenspel zijn onberispelijk, en het plezier spat ervanaf.

Leuk dat ROctet een onbekend octet van de Rus Nikolaj Afanasyev (1875) heeft opgeduikeld. Het Dubbel Strijkkwartet, zoals de componist het zelf noemt, heeft als titel ‘Novoselye’ wat zoveel betekent als ‘housewarming’. Toepasselijker kan het niet voor een debuut-cd. Een cd als een bijzonder aangename en onvergetelijke housewarmingparty.  (Peter van der Lint)

Klaas tipt nieuwe albums

070 Shake | Modus Vivendi

Wereldster in wording 070 Shake doet de grenzen tussen mainstream pop en avant-garde vervagen. De zangeres, die eerder opdook op albums van Kanye West en Pusha T, weet best hoe je een hit schrijft, maar ze weigert de geijkte paden te volgen. Grootse refreinen volgt ze doodleuk op met een stukje gospel, een retro synthesizersolo of een maffe soundscape. Spannend debuut.

Ares | Lotus

Ares geldt al jaren als een buitenbeentje in de Nederlandse hiphopscene. Op ‘Lotus’ neemt hij verder afstand van de hedonistische hitjesfabriek waar hij zich toch al nooit thuis voelde. Liever zet hij over lome, jazzy beats de eeuwenoude zoektocht naar de zin van het leven voort. Die ene keer dat het toch over geld gaat, klinkt het zo: ‘Wachtlijsten zijn lang / heb je meer cash kun je de rij langs.’

Desire Marea | Desire

Sommige albums zijn in drie woorden samen te vatten, maar om recht te doen aan het solodebuut van Zuid-Afrikaan Desire Marea zou je een boek moeten schrijven. Wat gebeurt hier allemaal? Je hoort kerkorgels en moderne synthesizers, technobeats en nachtclubjazz, opgejaagde vocalen en flarden barokcantates - en dan zijn we pas een paar nummers onderweg. Een album dat je niet moet beluisteren, maar ondergaan.

Bill Fay | Countless Branches

De twee albums die Bill Fay in de jaren zeventig opnam vonden weinig kopers. De zanger werd geloosd door zijn label en raakte in vergetelheid. Decennia later kwam het eerherstel en tegenwoordig spelen The War On Drugs, Wilco en Marc Almond zijn liedjes. De 76-jarige zanger brengt sinds een paar jaar weer nieuwe muziek uit. Zijn stem is fragieler, zijn pianospel ingetogener, de verwondering over de wereld om hem heen nog springlevend. (Klaas Knooihuizen)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden