Muziekrecensies CD's op vrijdag

CD’s op vrijdag: Elbow, Rick Stotijn en Jan Garbarek

Guy Garvey, voorman van de Britse band Elbow bij een optreden. Beeld ANP Kippa

Elbow weet zichzelf te vernieuwen door elektronica-invloeden te omarmen en daarmee is het nieuwe album Giants of All Sizes alles behalve cliché. Rick Stotijn brengt een ode aan een aantal Nederlandse componisten en Jan Garbarek brengt een nieuwe plaat uit met het inmiddels opgeheven Hilliard Ensemble.

POP

Elbow
Giants Of All Sizes (Polydor / Universal)
★★★★☆

Guy Garvey van Elbow dacht dat niemand hem ooit kon stoppen als wereldverbeteraar, als verbroederende troetelbeer die gedragen zong samen met compleet heen en weer wiegende festivalvelden: “Oh, anyway, it’s looking like a beautiful day.”

Nu vertelt hij op de achtste plaat ‘Giants Of All Sizes’ dat het onrecht hem er toch onder lijkt te krijgen. Hij zet zichzelf weg als een nutteloze, naïeve Mantovani, de Italiaanse dirigent die in de jaren zeventig gezapige strijkersarrangementen schreef. “But who am I some blarney Mantovani with a lullaby when the sky is falling in.”

Terwijl de zanger uit Manchester zijn zorgen uit over de brexit, terrorisme, zelfmoord, daklozen, apathie én zijn overleden vader en vrienden eert, vernieuwt de band zichzelf door elektronica-invloeden te omarmen. Zo heeft ‘Dexter & Sinister’ met die vervormde basriff iets van hit ‘Grounds For Divorce’, maar schiet het alle kanten op door de elektronische beats en synthesizers.

En Garvey mag zichzelf dan een Mantovani noemen, de arrangementen zijn allesbehalve cliché, zoals de gloedvolle violen en klarinet op ‘The Delayed 3:15’, voortgedreven door een subtiele akoestische gitaar en zacht roffelende drums. ‘Giants Of All Sizes’ is de beste plaat sinds ‘The Seldom Seen Kid’ (2008) én het meest herfstige en politieke Elbow-album tot nu toe. (Frank Hettinga)

KLASSIEK

Rick Stotijn e.a.
Reports From the Low Country
★★★★☆

Met zijn nieuwe album slaat Rick Stotijn twee vliegen in één klap: hij levert een ode aan de contrabas en eert daarnaast een rijtje Nederlandse componisten. De luisteraar krijgt een kijkje in de keuken van de contrabaskunst, van Hans Kox’ solostudies tot en met Martijn Paddings concert voor contrabas en orkest. 

De diversiteit van het instrument komt onomwonden naar voren. In 2016 speelde Stotijn de wereldpremière van het voor hem geschreven ‘Reports From the Low Country’. Tijdens deze uitvoering in de ZaterdagMatinee stonden de microfoons open. We horen hoe Padding Stotijn en het Radio Filharmonisch Orkest uitdaagt om van dit driedelige opus een kleurrijke en gelaagde show te maken. 

Ook Michel van der Aa prikkelt zijn musici: zus Christianne Stotijn heeft in ‘For the time being’ niet alleen zangnoten in haar partij, maar gebruikt de contrabas tussendoor als percussie-instrument. Het oudste werk op de cd is van Louis Andriessen: ‘Elegy’ uit de jaren vijftig. Niks geen rebelse noten, maar een melodisch, charmant en zangerig stuk. In het instrument van Stotijn lijkt nostalgie verscholen te zitten die hij er, begeleid door Hans Eijsackers, op een aanlokkelijke manier uithaalt. (Frederike Berntsen)

JAZZ/KLASSIEK

Jan Garbarek, The Hilliard Ensemble
Remember me, my dear
ECM 
★★★☆☆

Toen in 1993 de eerste plaat van Jan Garbarek en The Hilliard Ensemble verscheen, riep die zowel bewondering als weerstand op. Vooral puristen hadden het er moeilijk mee. Mocht dat wel, aan polyfone zangstukken een element toevoegen dat niet in de partituren staat? En dan nota bene een saxofoon, een instrument dat helemaal niet bestond in de tijd dat deze liederen werden gecomponeerd?

De bedenker van de samenwerking - platenbaas en producent Manfred Eicher - zag dat anders. De combinatie van muzikale talen uit verschillende tijden, en van geschreven en geïmproviseerde muziek, creëerde naar zijn idee juist iets spannend nieuws. Het publiek gaf hem gelijk, de plaat werd een commercieel succes. Ook veel critici beaamden het bijzondere van dit ongewone verbond. De verrassende accenten die in het samenspel van de saxofoon en de vier mannenstemmen bovenkwamen. De onverwachte samenklanken. De suggestie van ritmische lijnen die in de oorspronkelijke composities ontbraken.

Voor de Noor Garbarek was zo’n uitstap allesbehalve vreemd. Hij had eerder invloeden van over de hele wereld in zijn muziek verwerkt. Hij had ook al vaker bij klassieke composities geïmproviseerd. Soms spannender zelfs dan in zijn werk met The Hilliard Ensemble. Alleen werden die platen veel minder opgemerkt.

Inmiddels zijn we ruim vijfentwintig jaar verder en verschijnt er een vierde en laatste plaat van het intussen opgeheven Hilliard Ensemble en Jan Garbarek. Nieuw is een dergelijke crossover niet meer en blijkbaar was het toch vooral de nieuwigheid die deze muziek zijn sprankeling gaf. Te vaak is nu de balans zoek, omdat Garbareks bijdrage tamelijk sturend is. Soms voorziet hij een Middeleeuws lied van een te dwingende beat. Weg suggestie. Dan blijkt de toevoeging juist een verarming, of je nu purist bent of niet.

Verder verschenen: 

Josylvio | Gimma

Gimma Beeld Josylvio

De populairste rapper van ons land blijft zich ontwikkelen. Als we het over rapstijlen hebben tenminste. Josylvio kan vernietigend vlammen en melodieus zing-rappen. Hij wisselt rauwe coupletten af met mierzoete refreinen. Thematisch blijft de plaat helaas al een tijdje hangen. ‘Die money is niet alles, echt, ik weet het,’ rapt hij ergens. Zeer benieuwd waar hij op doelt. ‘Gimma’ geeft het antwoord niet.

Fulco | Fulco

Fulco’s eerste optreden ooit was afgelopen zomer op Down The Rabbit Hole, zijn tweede kort daarna op Pukkelpop. Een beetje valsspelen is het wel: hij draait al een tijdje mee in tal van tegendraadse bands in de Gentse underground. Zijn solodebuut doet denken aan Spinvis en Henny Vrienten, al verraden de pittige ritmes zijn jazz-achtergrond. Met zijn raadselachtige teksten zou je deze kolom kunnen vullen. ‘Als je niet thuis blijft / dan kun je nergens heen.’

Babymetal | Metal Galaxy

Wie metal slechts associeert met langharige mannen in zwarte T-shirts moet Babymetal eens proberen. De Japanse meidengroep werd aan de vergadertafel bedacht en hoewel het de status van gimmick waarschijnlijk nooit helemaal zal ontstijgen, leveren die snoeiharde gitaren en mitrailleurdrums, gecombineerd met de onschuldige, K3-achtige zang, best iets geinigs op.

Floating points | Crush

Crush Beeld Floating points

Sam Shepherd is naast muzikant ook neurowetenschapper en het lijkt misschien wat vergezocht, maar dat kun je horen. Luisteren naar ‘Crush’ is als luisteren naar een hersenscan: ingewikkeld, gedetailleerd en voor een leek niet te bevatten. De elektronische composities zijn beter dansbaar dan we van hem gewend zijn, al valt het in de praktijk nog flink tegen om maat te houden. Koppie erbij dus. (Klaas Knooihuizen)

Lees ook:

Over dansvloerbommen en de edele kunst van het dj’en: ADE staat voor de deur

Dj Kléo draait alleen maar vinyl, dj Ramses3000 zweert bij een usb-stick. Aan de vooravond van het grootste dancefestival van Nederland geven ze een kijkje in de dj-keuken. ‘Er zijn avonden dat iedereen naar mij staat te staren. Dan denk ik: ga lekker dansen. Er valt hier niets te zien.’

Henny Vrienten en zoon Xander over muziek, het leven en de dood: ‘In de hel zitten de leuke mensen’

Vader Henny brengt vandaag zijn nieuwe album ‘Tussen de regels’ uit. Zoon Xander stapte uit de schaduw van Jett Rebel om tijd te maken voor eigen projecten. Samen zijn de Vrientens dit seizoen huisband bij De Wereld Draait Door. “Als vader wil je het liefst altijd je kinderen om je heen hebben.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden