CD's op vrijdag

CD’s op vrijdag: een van de mooiste Springsteens ooit, Prince en fluisterende orgelmuziek

Bruce Springsteen bij een optreden. Beeld WireImage

De organist van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, muziek van John Williams en vijf sterren voor de verrassende soloplaat van Bruce Springsteen. Dit en meer in de rubriek CD’s op vrijdag.

‘Western Stars’ een van Springsteens mooiste albums ooit

POP
Bruce Springsteen | Western Stars (Colombia Records)
★★★★★

Is dit het nieuwe album van Bruce Springsteen? Nog even op het hoesje kijken. Ja, het staat er echt: ‘Western Stars’ van Bruce Springsteen. Maar Springsteen, dat is de toch de man die op zijn platen gruizige en stevig aangezette poprock brengt en zich in zijn teksten opwerpt als de held van de Amerikaanse arbeider?

Niet op ‘Western Stars’. Op dit soloalbum, zijn eerste in veertien jaar, vindt de Amerikaan zichzelf opnieuw uit. De plaat is geïnspireerd door de jaren zeventig popmuziek uit het zuiden van Californië, maar heeft door de intieme sfeer en instrumentatie opvallend veel gemeen met countrymuziek.

Dat ligt aan de instrumenten die Springsteen inzet zoals de banjo en slidegitaar. Maar ook aan de vaak weemoedige melodieën waar The Boss zich op zijn nieuwe plaat van bedient.

Daarnaast zet Springsteen zichzelf ditmaal niet neer als stem van de arbeidersklasse, maar roept hij in zijn teksten poëtische sferen op door in de huid te kruipen van een vagebond, die zijn mijmeringen gedurende zijn eenzame reizen over highways en door verlaten landschappen bezingt.

Voor deze rol paste Springsteen zelfs zijn zang aan. Meteen al in het openingsnummer valt op dat hij uit een ander vocaal vaatje tapt. Klinkt hij op zijn albums met zijn E Street Band vaak wat grauwerig, op ‘Western Stars’ klinkt hij zachtaardiger dan we hem ooit gehoord hebben.

Zo is op zijn 69ste Springsteen erin geslaagd een facet van zichzelf te ontbloten dat we eerder nog niet hadden gehoord. Misschien is hij in een fase van zijn leven, dat hij het gevoel heeft zich wel aan een experiment te kunnen wagen. Of wellicht is dit negentiende studioalbum gewoon de verwezenlijking van een lang gekoesterde droom.

Feit is dat ‘Western Stars’ een van Springsteens mooiste albums ooit is. In zijn nieuwe songs draagt de zanger een prachtige sfeer van tederheid en diep doorvoelde menselijkheid uit. Bovendien ontwierp Springsteen samen met producer Ron Aniello, met wie hij ook zijn eerdere soloalbums ‘Wrecking Ball’ (2012) en ‘High Hopes’ (2014) opnam, een instrumentatie die zeer rijk is maar nergens overdadig aanvoelt. Luister maar eens naar ‘The Wayfarer’, met zijn slepende strijkers en melancholieke blazers. Of naar de zacht tokkelende gitaarklanken van ‘Hitch Hikin’. Het zijn songs die je hart doen opspringen van blijdschap.

In interviews over zijn nieuwe album liet Springsteen zijn fans weten dat hij later dit jaar ook weer een ‘gewone’ plaat met zijn band zal opnemen. Alsof hij bang is met ‘Western Stars’ zijn trouwe fans van zich te vervreemden. Maar als dit album maatgevend is, is het alleen maar te hopen dat The Boss zich aan nog veel meer (solo-)experimenten te buiten zal gaan. (Saskia Bosch)

Nieuw? Dat is de plaat van Prince niet echt. Wel leuk.

POP
Prince | Originals (Rhino/Warner Records)
★★★☆ ☆

Naar verluidt ligt er nog heel wat moois aan niet eerder onthuld materiaal van Prince in de kluis op ons te wachten. En zo blijven er regelmatig postume albums van de in 2016 overleden Amerikaan uitkomen. Voor het nieuwe album ‘Originals’ kozen de erven van de muzikant voor een aantal niet eerder uitgebrachte nummers.

Maar nieuw moet hier wel heel ruim worden opgevat. Het gaat om liedjes die Prince niet zelf lanceerde, maar voor andere artiesten schreef. Op ‘Originals’ zijn de versies te horen die Prince zelf opnam. Een soort veredelde demo’s dus. Toch doe je daarmee de songs tekort, want de nummers op het album klinken zonder uitzondering helemaal af.

Wat opvalt bij beluistering is dat het merendeel van de Prince-versies nauwelijks verschillen van de uiteindelijke varianten. Blijkbaar had de muzikant al een heel uitgewerkt idee over hoe een nummer zou moeten klinken op het moment dat hij het naar een van de artiesten stuurde. Zo liggen de versies van ‘The Glamorous Life’ en ‘Manic Monday’ zeer dicht tegen de vertolkingen van respectievelijk Sheila E. en de Bangles aan.

Alleen de al vorig jaar uitgebrachte versie van ‘Nothing Compares 2 U’ laat een duidelijk andere insteek horen dan Sinéad O’Connors versie. Best leuk om Prince deze hits te horen zingen, maar hij had dit album vast zelf nooit zo uitgebracht. (Saskia Bosch)

Brullende en fluisterende orgelmuziek

KLASSIEK
Peter van de Velde | Joseph Callaerts Organ Works (Aeolus)
★★★★☆

Het Schyven-orgel in de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal is sinds de bouw een een probleemgeval geweest. Toen Pierre Schyven dit grootste kerkorgel van België in 1891 voltooid had, viel de klank viel namelijk nogal tegen.

Doordat de orgelbouwer het binnenwerk achter de historische orgelkas uit 1657 had moeten plaatsen, bleek de orgelklank onvoldoende te dragen de immense kathedraal. Ook had Schyven te weinig tijd gekregen om de klank af te werken. Bij de vorig jaar voltooide restauratie zijn al deze zwakke punten weggepoetst door het orgel verder naar voren op het balkon te plaatsen en de intonatie te verbeteren.

Hoe verbluffend het resultaat hiervan is, valt te beluisteren op deze spectaculaire cd van de huidige kathedraal-organist Peter van de Velde. Het aardige van dit schijfje is dat het programma geheel gewijd is aan Joseph Callaerts (1830-1901), de eerste bespeler van het Schyven-orgel. Het is virtuoze en kleurrijke muziek, veeleer werelds dan religieus en wufter dan de werken van Callaerts beroemde tijd- en landgenoot César Franck. Van de Velde laat zijn herboren instrument brullen en fluisteren. In de Symphonie Pasorale klinken zelfs heuse donderslagen. Pure kitsch misschien, maar wel verrukkelijk en typerend voor de negentiende eeuw, ideaal om dit orgel mee te presenteren. (Christo Lelie)

Muziek die iedereen (her)kent

Klassiek/Film
Gustavo Dudamel | Celebrating John Williams (Deutsche Grammophon)
★★★★★

In januari van dit jaar speelde het Los Angeles Philharmonic onder leiding van zijn chef-dirigent Gustavo Dudamel een geweldig eerbetoon aan hun stadgenoot John Williams (87 inmiddels). Deutsche Grammophon was ter plekke in de Walt Disney Concert Hall om dit spectaculaire concert op een dubbel-cd vast leggen.

Williams, meer dan vijftig keer genomineerd voor een Oscar (hij mocht het beeldje vijf keer meenemen), is zo’n beetje de succesvolste filmcomponist aller tijden. Hij schreef de muziek en herkenningsthema’s voor veel Hollywood-blockbusters, voornamelijk die van Steven Spielberg.

Muziek die iedereen (her)kent, en die je inmiddels gerust klassiek kunt noemen. Niet verwonderlijk dat het LA Philharmonic en Dudamel er zo weergaloos mee aan de haal gaan. In ‘Close Encounters of the Third Kind’ is de muziek een belangrijk onderdeel van het verhaal.

Het beklijvende vijftoonsmotief dat Williams verzon wordt gebruikt als communicatiemiddel met de aliens. En is er na de muziek van Edward Elgar ooit een nobeler thema gecomponeerd dan dat voor ‘Jurassic Park’? Williams zet het totale orkestpalet – van tingelend Glockenspiel tot bassende tuba’s – als een volleerd orkestrator in. Het is muziek die op effect geschreven is, maar die ook zonder de opwindende ‘Star Wars’- of ‘Indiana Jones’-beelden heel goed overeind blijft. Dudamel en zijn orkest bewijzen dat optimaal. (Peter van der Lint)

Een van de interessantste nieuwe jazzstemmen

Jazz
Noah Preminger | After Life (Criss Cross Jazz)
★★★★☆

Wat als mensen ineens geen gezichten meer hebben en geluiden plotseling onherkenbaar zijn? De Amerikaanse saxofonist Noah Preminger is van kindsbeen af gefascineerd door het overgangsstadium tussen leven en dood. Door werelden die wellicht voorbij de onze liggen. Hij wijdde er zijn nieuwe album aan.

Acht composities die elk een andere wereld voorstellen. Hoe klinkt dat dan? In elk geval niet vaag of schimmig. Met subtiele variaties verklankt Preminger het verlies van vaste grond onder de voeten. Daar tegenover staan zijn heldere melodieën die bieden juist weer houvast.

Een van de indrukwekkendste stukken is ‘World Of Growth’ met een montere melodielijn die door Preminger en trompettist Jason Palmer soms samen en soms los van elkaar wordt gespeeld. In andere handen zou zulk pingpongen al snel verzanden in een wedstrijd, maar Preminger en Palmer brengen juist het beste bij de ander boven. Even een ondersteunende noot, of een die een andere richting wijst.

Met ‘After Life’ onderstreept Preminger dat hij een van de interessantste nieuwe jazzstemmen is. Bijvoorbeeld omdat hij zich zoveel verschillende en zulke vriendelijke werelden kan voorstellen. (Mischa Andriessen)

Een overzicht van de nieuwste recensies van pop, klassiek, wereldmuziek en optredens vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden