Recensie

CD’s op vrijdag: een recalcitrante Victoria Hanna en Mariah Carey zonder haar epische uithalen

Beeld -

Elke vrijdag recenseren onze redacteuren van de muziekredactie vijf cd's in verschillende genres. Deze week onder andere de vijfde en achtste symfonie van Schubert gedirigeerd door Claudio Abbado, Mariah Carey zonder haar epische uithalen, en de recalcitrante Victoria Hanna.

De opera van Gounod die Couperus’ Eline Vere deed smachten

OPERA
Hervé Niquet
Gounod, ‘Le tribut de Zamora’
 (Palazzetto Bru Zane)
★★★★☆

“Ik geloof toch niet, dat de Tribut een van Gounods beste opera’s is, is het niet, Eline? (…) Niet te vergelijken met Faust of Romeo et Juliette.” De Eline aan wie deze vraag gesteld wordt, is Eline Vere, hoofdpersoon uit de gelijknamige roman van Louis Couperus uit 1888. Haar voorzichtige antwoord op de vraag is: “Ik geloof het ook niet”.

‘Le tribut de Zamora’ – Charles Gounods laatste opera uit 1881 – is in 1883 en 1884 een tiental keer opgevoerd bij de Fransche Opéra in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Couperus heeft daar voorstellingen van gezien en laat het gezelschap rondom Eline de loge betreden bij het begin van de derde akte. Eline raakt onder de indruk van de Brusselse bariton die de rol van Ben-Saïd vertolkt en zal later een relatie met hem krijgen.

Beeld -

Van de muziek van deze Gounod-opera wisten we vrij weinig. Na een aanvankelijk succes in Parijs en elders verdween de opera snel van de affiches. Waarschijnlijk vanwege het drakerige verhaal (spelend tijdens het kalifaat van Córdoba in de negende eeuw) vol verkochte slavinnen, onmogelijke liefdes en het plotselinge, ongeloofwaardige weerzien van een waanzinnige moeder en haar dochter. Alleen de aria van Xaïma (geliefde, slavin én dochter) uit de eerste akte verscheen ooit op geluidsdragers. Zélie de Lussan nam die al in 1906 op en zo’n zestig jaar later zette Joan Sutherland diezelfde aria op haar Franse dubbel-lp.

Maar nu is er een prachtige complete opname, verzorgd door het onvolprezen Palazzetto Bru Zane dat zich inzet voor vergeten Franse opera’s. We kunnen nu dus zelf oordelen of al dat smachten van Eline Vere terecht was. Groots of vernieuwend is de muziek niet, maar Gounod wist na zijn internationale kassucces ‘Faust’ donders goed wat hij deed en componeerde om het duffe libretti heen aardig wat stukken en ensembles die het aanhoren waard zijn. Zeker vanwege de fraaie uitvoering hier, waarin Judith van Wanroij de rol van Xaïma voor haar rekening neemt.

Ze zingt de aria die De Lussan en Sutherland eerder opnamen veel zelfverzekerder en is vervoerend in haar liefde voor Manoël, die hier mooi stem krijgt van tenor Edgaras Montvidas. Het grote duet met haar moeder Hermosa (Jennifer Holloway) wordt het hoogtepunt van de opera, precies zoals tijdens de succesvolle première in Parijs. Van Wanroij draagt deze live-uitvoering (in januari van dit jaar opgenomen in München) met grote klasse. En ze krijgt weergaloos tegenspel van Tassis Christoyannis als Ben-Saïd, vooral zijn ‘O, Xaïma, daigne m’entendre’, de romance die Eline Vere zo van haar stuk bracht.

Hervé Niquet dirigeert het Koor van de Beierse Omroep en het Münchner Rundfunkorchester met groot elan en met geloof in de noten voor hem. De opruiende nationale hymne ‘Debout, enfants de l’Ibérie’ (echo’s van de Marseillaise) is een geweldige oorwurm. Koor en orkest sluiten er de eerste akte effectvol mee af. En als de waanzinnige Hermosa het lied in de derde akte nogmaals aanheft, schiet ze pardoes uit haar waan. Beetje lachwekkend nu, maar in Parijs lustte men daar destijds wel pap van. Vermoedelijk in Den Haag ook. 
Peter van der Lint

Beeld -

Hanna verenigt lieflijk en weerbarstig  

WERELD
Victoria Hanna
Victoria Hanna 
(Greedy for Best Music)
★★★★☆

De Israëlische zangeres Victoria Hanna noemde haar album naar zichzelf. Dat is ook de best denkbare titel, want ze heeft een zeer indringend en persoonlijk album afgeleverd. Victoria Hanna is vernoemd naar haar twee oma’s, schrijft ze in de hoestekst. De ene was onconventioneel en rebels. De ander vroom en dociel. Dat zijn nogal uitersten, maar Hanna brengt ze knap bij elkaar. De eerste helft van de plaat is gevuld met opzwepende en ook wel uitdagende muziek. Weelderig gearrangeerd en met sensuele ritmes, waarin ook de Arabische wortels van de Israëlische worden blootgelegd. Teksten uit de Thora worden gerapt, Hanna heeft de nodige recalcitrantie van haar oma geërfd. Halverwege de plaat wordt de muziek steeds verstilder en zachtmoediger. Haar stem, die eerst door strijkers en drums werd gedragen, moet het karwei grotendeels alleen klaren. En dan wordt het heel intiem, ongemakkelijk haast, alsof ze je een lang binnengehouden geheim toevertrouwt. Daar komen twee karakters bij elkaar en weet Hanna tegelijkertijd lieflijk en weerbarstig te zijn. Ook haar stem zoekt de uitersten op. Soms donker en zacht, soms breekbaar hoog. 
Mischa Andriessen

Beeld -

Fraaie balans op de grens van pop en r&b

POP
Mariah Carey
Caution (Epic Records)
★★★☆☆

In het begin van haar loopbaan maakte Mariah Carey vooral naam met grote, galmende powerballads (‘Hero’, ‘Dreamlover’) waarin haar stembereik van vijf octaven breed kon worden uitgemeten. In vergelijking met die nummers klinkt haar vijftiende studioalbum ‘Caution’ opvallend ingetogen. De epische uithalen van weleer zijn er nauwelijks meer te vinden. In plaats daarvan klinken Carey’s vocalen vooral zwoel en broeierig. Het past perfect bij de songs, waarin de Amerikaanse op organische wijze pop met r&b en hiphop vermengt. Met name het aandeel hiphop valt op, onder meer in de vorm van gastbijdragen van de rappers Gunna en Ty Dolla Sign. Zij geven nummers als ‘Stay Long Love You’ en ‘The Distance’ een lekker scherp randje.
De zangeres zit nu een slordige drie decennia in het vak en loopt het risico te veel op oude successen te teren. Wellicht daarom riep ze de hulp van enkele jonge producers in, zoals dj Skrillex en Nineteen85, die ook met Drake werkte. Gelukkig klinkt het album desondanks geen moment geforceerd hip.
‘Caution’ is geen album dat je omver blaast en ook zeker niet Carey’s beste album. Maar het is wel een prettige plaat met een fraaie sensuele ondertoon, waarop Carey nog maar eens laat horen dat weinigen zo fraai op de grens van pop en r&b kunnen balanceren als zij. 
Saskia Bosch

Beeld -

Abbado is persoonlijk, niet strak

KLASSIEK
Claudio Abbado
Schubert, Symfonieën 5 & 8 (DG)
★★★★☆

In de aanloop naar de 175ste verjaardag van de Wiener Philharmoniker vorig jaar is er een en ander aan geluidsmateriaal boven water gekomen, waaronder een abonnementsconcert, opgenomen in 1971. Aan de vooravond van zijn 38ste verjaardag dirigeerde Claudio Abbado (1933-2014) het orkest in Schuberts Vijfde en Achtste symfonie. Tussen 1965 en 1997 heeft de dirigent veelvuldig voor de Wiener gestaan, niet alleen tijdens de Salzburger Festspiele, maar ook in de Weense Staatsopera, alles bij elkaar in meer dan vijfhonderd uitvoeringen. En dan zijn de talloze productieopnames die Abbado en de Wiener hebben gemaakt nog niet eens meegerekend, laat een van de violisten ons in het begeleidend cd-boekje weten. Hij staat stil bij de vruchtbare samenwerking. Daarvan getuigt deze Schubert ook. De klank die Abbado nastreeft is nooit strak en gesmeerd, maar altijd persoonlijk. De Wiener gaan daarin mee. Niemand heeft haast, de puls is mild, de muziek stroomt sereen. Het orkest heeft een gespierde strijkersklank en pregnant koper in huis, maar laat zich van een breekbare kant horen. Boeiend, deze terugblik. 
Frederike Berntsen

Beeld -

Geen seconde mis je die serene stem

POP
Jacco Gardner
Somnium 
(Excelsior/V2)
★★★☆☆

Sinds de jaren zestig is gepoogd om ervaringen met lsd en andere psychedelica om te zetten in popmuziek en – overtreffende trap – om muziek te maken die hetzelfde effect genereert. Dat laatste tot op heden vergeefs, maar men blijft proberen. Hoewel zelfs de Beatles zich ermee bemoeiden, is psychedelische muziek altijd een niche gebleven, eentje waarbinnen onze landgenoot Jacco Gardner thans een van de toonaangevende namen is. Hij omschrijft zijn nieuwe album ‘Somnium’ als een poging contact te zoeken met een diepere, verborgen realiteit. Ter inspiratie putte hij uit het werk van Nietzsche en ontelbare wandelingen door zijn nieuwe woonplaats Lissabon. De titel ontleende hij aan een boek van de 17de-eeuwse astronoom en sf-schrijver Johannes Kepler. Knappe jongen die dat er allemaal in terug hoort. Dit klinkt oneerbiediger dan het bedoeld is, maar ‘Somnium’ is Gardner zoals we hem kennen. Loom stuurt hij verrukkelijke basloopjes en in elkaar grijpende antieke synthesizerklanken de ruimte in. Het verschil met voorheen is dat hij niet zingt. Het is zijn grootste verdienste dat je die serene stem geen seconde mist. Een levensveranderende trip is ‘Somnium’ niet, maar je kunt er ­uitstekend op wegzweven. 
Klaas Knooihuizen

Een overzicht van recensies van nieuwe muziek en concerten vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden