Muziekrecensie

CD's op vrijdag: de doorstart van Johan en een verplicht nummer van Waylon

Vijf sterren en nog eens vijf sterren, de muziekredactie had er zin in deze week. De terugkeer van Johan mag gevierd, en de cantates van Bejun Mehta zijn minstens zo hemels. Verder luisterden we naar de humorvolle liefde voor Haydn van pianist Paul Lewis, brengt Waylon onderweg naar het Songfestival een onvervalste countryrockplaat uit, en brengt het Spaanse kwintet Aurora flamenco zoals je die zelden hoort. 

Johan grossiert nog altijd in hemelse melodieën

POP
Johan
Pull Up
(Excelsior/V2)

★★★★★

Er zat totaal geen sleet op Johan toen Jacob de Greeuw kort na het verschijnen van de vierde studioplaat totaal onverwacht de stekker uit zijn band trok. Hij zat vast. Hij verraste zichzelf niet meer. De band was inderdaad nogal voorspelbaar: album na album leverden ze hoogstaande indierock, met het canon-waardige 'Pergola' uit 2001 als absoluut hoogtepunt.

De Greeuw bevrijdde zichzelf uit zijn gouden kooi en ging aan de slag met soundscapes, minimalistische muziek, Philip Glass-achtige dingetjes. De resultaten blijven voorlopig op de plank liggen, want als een soort natuurlijke tegenreactie op het experiment borrelden 'gewone' liedjes op. Johan-liedjes. Dus is er negen jaar na de breuk een vijfde plaat, die keurig in lijn is met de vorige vier: niet grensverleggend. Maar o, wat sterk.

Gelukkig maar, want de vooruitgesnelde single 'About time' deed vrezen dat ze het kwijt waren. Aardig liedje hoor, maar die melodie ligt wel erg voor de hand en om 'know it' op 'show it' te laten rijmen getuigt van weinig creativiteit. Het blijkt het zwakste moment van de plaat, misschien zelfs het enige zwakke.

'Pull Up' opent met iets wat op een optrekkend voertuig lijkt. Geen Formule 1-wagen, eerder een solexje. De doorstart gaat niet met grote gebaren gepaard. Johan is Johan gebleven: bescheiden en oprecht, grossierend in hemelse melodieën en fraai uitgebalanceerde arrangementen, dat alles bijeengehouden door de serene stem van De Greeuw. De sfeer is nooit eenduidig: opgewekte liedjes hebben een melancholische onderstroom, de somberste momenten stemmen tegelijkertijd hoopvol.

Beeld Johan - Pull Up

'Pergola' kwam voort uit een ernstige depressie. Dat is ook op 'Pull Up' een belangrijk thema. Enkele jaren geleden stopte De Greeuw met zijn medicatie, waarna hij prompt kopje onder ging in zijn eigen neerslachtigheid. 'Anyone got a clue?' gaat erover hoe lastig het is om dat gevoel uit te leggen aan iemand die het niet kent: 'Als je niet weet waar ik het over heb, dan weet je niet waar ik het over heb.'

De Greeuw gaat het gesprek aan met zijn demonen, die we ook tegenkomen in 'W.F.' Dan zit hij als een vlieg op zijn eigen plafond en ziet hij hoe hij plezier maakt om zijn kwelgeesten. Je zou 'Pull up' aldus samen kunnen vatten: sombere buien kunnen prachtige muziek opleveren en daar kun je ontzettend veel plezier aan beleven. Echt waar hoor, zingt De Greeuw. Lees het zelf maar in de krant. Alsof hij deze bespreking aan zag komen. (Klaas Knooihuizen

Schitterend en vol verlangen

KLASSIEK
Bejun Mehta 
Cantata
(Pentatone)
★★★★★

Een zanger die zich bezighoudt met Händels betoverende, maar totaal onbekende 'The choice of Hercules' uit 1750 heeft bij mij het pleit al grotendeels gewonnen. Als die zanger dan ook nog Bejun Mehta heet, de meest soeverein zingende countertenor van onze tijden, krijg je een uitvoering voor in een gouden lijstje.

Zijn cd 'Cantata' heeft de ondertitel 'Yet can I hear', de eerste woorden van de aria van Hercules waarop Mehta in 2015 'hopeloos verliefd' werd. Die inderdaad heerlijke aria werd het fundament voor een programmering waarin barokke cantates met een humanistische inslag bij elkaar gezocht werden.

Met grote souplesse en stijlzuiverheid wordt Mehta op deze reis naar binnen begeleid door de voortreffelijke musici van de Akademie für Alte Musik. De late Händel van 'Hercules' wordt gecombineerd met zijn jongere zelf, met de grote Bach, met een volle neef van Bachs vader, met Melchior Hoffmann en met Vivaldi. Heel bekend (Bachs 'Ich habe genug') volgt op erg onbekend (Johann Christoph Bachs onwaarschijnlijk mooie 'Ach, dass ich Wassers g'nug hätte'). Alles klinkt even schitterend met die direct herkenbare prachtstem van Mehta, altijd zo vol van verlangen. Als Mehta dan tot slot van dit wonderprogramma eindelijk Hercules' aria zingt, zakt je mond nog ietsje verder open. Een cd om te koesteren. (Peter van der Lint

Bij het songfestival hoort een album

POP
Waylon
The World Can Wait
(Waymore/Warner)
★★★☆☆

Hij gaat naar het songfestival, dus was er een album nodig. Zo plat kan het voor een artiest soms zijn. Waylon zegt het zelf, in de bijbehorende documentaire over het opnameproces van 'The World Can Wait'. Een verzameling liedjes, één daarvan zou het songfestivalliedje worden. Zeer eigenzinnig koos Waylon voor 'Outlaw In 'Em'. Of dat verstandig is moet blijken: harde rockers doen het zelden goed op het Eurovisie. En het is één van de zwakste nummers op deze countryrockplaat.

Waar genoeg op aan te merken is. Zo zijn de teksten zo plat als een dubbeltje: niemand kan zijn 'wild gipsy heart' temmen, er hangt een eenzame zonsondergang in de achteruitkijkspiegel, vrouwen willen met hem spelen als honden in een kennel. Alles om zijn imago als de lonesome cowboy op te pompen. Alleen wil Waylon zo graag de Amerikaanse countryheld uithangen, dat al die drang om in het pantheon van Nashville te worden opgenomen neigt naar acteerwerk. 

Hij schakelde wat Amerikaanse huurlingen in voor songs, terwijl enige authenticiteit toch niet onbelangrijk is, in countryland. Maar: als we daar doorheen luisteren, blijven er best een paar prima songs over. Vooral als hij de gashendel even terugdraait. Zoals het smekende 'Highway of Heartache' of de mooie uitsmijter 'The World Can Wait'. Op die momenten wordt het avondroodgevoel prachtig vertolkt. Bedacht of niet. (Joris Belgers)

Haydn met humor 


KLASSIEK
Paul Lewis
Pianosonates Haydn
(Harmonia Mundi)
★★★

De pianist Paul Lewis is aan een Haydn-project begonnen. Hoever hij gaat komen, weet hij zelf nog niet precies. De Brit wil een aantal sonates opnemen, en mikt nu op drie cd's. De eerste is uit, met de nummers 32, 40, 49 en 50. Haydn schreef meer dan zestig sonates voor toetsinstrument, dus als Lewis wil, kan hij even vooruit. Voor Lewis was Haydn al vroeg belangrijk, in zijn jeugd was de plaatselijke bibliotheek goed voorzien van opnames. 

Een volgende herinnering vormt een masterclass van Haydn-voorvechter - en Lewis' latere leraar - Alfred Brendel, aan de Guildhall School of Music & Drama in Londen. Die leerde Lewis dat hij de humor in Haydns muziek wat meer mocht laten horen. 

Haydn schrijft geraffineerd en speelt met de luisterverwachting: als je denkt dat hij linksom gaat, gaat hij rechtsom. Door Lewis' zeer klassieke no-nonsense-inslag komt Haydns briljante muziek licht onderkoeld maar krachtig over. Hij heeft een zekere trots, Lewis, maar blijft altijd chic: goede eigenschappen om humor zijn werk te laten doen. (Frederike Berntsen

Eigen invulling aan flamenco-traditie

WERELD
Aurora
Aurora
(Taller de Músics)
★★★

Zeg flamenco en je zegt gitaar, maar in de bezetting van het Spaanse kwintet Aurora is die er nou net niet bij. Snaarinstrument van dienst is in plaats daarvan de piano. Daardoor staat de deur meteen open naar andere genres, bijvoorbeeld naar latin, jazz en powerpop. Opmerkelijk genoeg doen de als extra percussie ingezette dansstampen van Jose Manuel Álvarez soms aan hiphop-beats denken.

Daarmee is niet gezegd dat Aurora de hele flamenco-traditie aan de kant zet. De kenmerkende ritmes, de wildwoeste toonclusters en de typische vanuit-de-tenen-zang, Aurora heeft het allemaal.

Die zang is trouwens een troef van jewelste. Deze luisteraar heeft het cd-boekje wel tig keer erbij gepakt om te zien of deze intens bulderende en van hartstocht vergeven vocalen echt uit de frêle jongeling Pere Martínez komen en niet uit een zanger met vele decennia levenservaring.

Aurora is sowieso op zijn best als de rem eraf gaat en de emoties schijnbaar zonder voorbehoud uit de luidsprekers knallen. Dan blijkt ook dat de vijf Spanjaarden fijne melodieën schrijven. Enige kanttekening is dat het soms juist glad en spanningsloos weelderig wordt. (Mischa Andriessen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden