recensies

CD's op vrijdag: Broederliefde, Hannigan, Artvark en Cor Ardesch

Naast de nieuwe U2 luisterde de muziekredactie deze week ook verheugd naar het voor een Grammy genomineerde werk van Barbara Hannigan; naar hoe Broederliefde gewoon dóór gaat; naar Artvark, één van de interessantste Nederlandse jazzgroepen van het moment; en met de orgelklanken van het Dordtse Kam-orgel.

Dirigent en zangeres in één lichaam

KLASSIEK 
Barbara Hannigan/Ludwig
Crazy Girl Crazy (Alpha)
★★★★☆

Bij de nominaties voor de Grammy Awards prijken twee Nederlandse producties met moderne klassieke muziek: het György Kurtág-project van Asko|Schönberg en het Groot Omroepkoor (hier eerder al met vijf sterren bekroond); en ‘Crazy Girl Crazy’ van Barbara Hannigan en orkest Ludwig. Die laatste cd lag al een tijdje op de stapel, dus hoog tijd om die hier uit te lichten. Niet alleen vanwege de bijzondere nominatie, maar ook omdat Hannigan en Ludwig maandagavond deze muziek live uitvoeren in het Concertgebouw. Daar kunnen we dan zien wat op deze cd onzichtbaar blijft, dat Hannigan tegelijkertijd zingt én dirigeert. En dat is meer dan een kunstje. Vooral in de gezongen stukken van Alban Bergs ‘Lulu Suite’ krijg je het idee dat Hannigan hier als het ware haar twee hersenhelften onafhankelijk van elkaar laat werken. Hoe doet ze dat?

Het programma is opgebouwd rondom crazy girl Lulu, een operarol die Hannigan door en door kent. Ze ziet verbanden met Gershwins ‘Girl Crazy’ (uit dezelfde tijd) en liet een suite uit die musical arrangeren op zo’n manier dat er ook twaalftoonsreeksen in opduiken. Het lied van Lulu past Hannigan iets beter dan de bekende songs (o.a. ‘I got Rhythm’) van Gershwin. Echt gedurfd is haar uitvoering van Berio’s ‘Sequenza III’. Door het omhoog te transponeren kon Hannigan de originele uitvoering van Cathy Berberian groots achter zich laten. Peter van der Lint

Het succes bevalt Broederliefde uitstekend 

POP

Broederliefde
We moeten door
(Topnotch/Universal)

★★★

‘We moeten door’ – het is iets dat een voetbaltrainer zegt, na de zestiende nederlaag op rij. Het is een raadsel waarom vijf vrienden die afgelopen april in het stadion van Sparta onderstreepten dat ze de populairste muziekgroep van het land zijn voor deze titel kozen. Hun succes – een van de hoofdthema’s op dit album – lijkt uitstekend te bevallen. Ze zijn er niet de types naar om zichzelf opzichtig op de borst te kloppen; vooral verbazing en dankbaarheid klinken door in de liedjes, die nog altijd zwaar leunen op r&b-refreinen en Caribische ritmes. Hoewel gezelligheid voorop staat, is er meer dan ooit ruimte voor reflectie. Emms stipt de rel rond de Bevrijdingsfestivals aan – een reeks optredens werd geannuleerd nadat er beelden opdoken waarop hij een bekend antisemitisch voetballied aanhief. Hij ziet in dat hij fout zat, de groep werpt zich zelfs nadrukkelijk op als voorbeeldfunctie. ‘Blijf hard werken en zorg voor je mensen’, rapt Mella op ‘Life’, waarin Broederliefde laat voelen hoe het is om als migrant in Nederland op te groeien. Het verhaal van ontworteling, armoede en regen hebben ze inmiddels in hun voordeel weten om te buigen: wanneer appelsap niet rijmt, wordt het zumo de manzana. Lekker fris. Klaas Knooihuizen 

Artvark Saxophone Quartet is als een tijdmachine die de luisteraar ontvoert 

JAZZ
Artvark Saxophone Quartet
Trance
(Oink Records)
★★★☆


Goede muziek is een ruimte. Een doorzichtige afschutting wordt tussen de luisteraar en de wereld geplaatst. Daarmee verdwijnt de wereld niet, maar de luisteraar wordt zich gewaar dat hij op een plaats is waar de muziek bepaalt wat hij voelt en ziet. De vier mannen van het Artvark Saxophone Quartet beschrijven hun nieuwste plaat als een tijdmachine die de luisteraar ontvoert en naar een niet geweten plek brengt. De titel ‘Trance’ doelt natuurlijk al op het verlies van het besef van tijd en plaats. Het is een zeer ambitieuze cd die Artvark opnieuw op de kaart zet als een van de interessantste groepen binnen de hedendaagse Nederlandse jazz. Enerzijds omdat het kwartet het binnen de jazz tamelijk zeldzame vermogen heeft om in beeldende concepten te denken. Anderzijds omdat het viertal een onvoorstelbaar mooi groepsgeluid weet te realiseren. Er is een geweldige samenklank die de vier in staat stelt in- en uit te voegen voor een solo. En er is het onmisbare besef dat er ook botsende, schurende noten moeten worden gespeeld om mooi lang echt mooi te laten zijn. Mischa Andriessen

Bedwelmende Orgelklanken

KLASSIEK
Cor Ardesch 
Art of Creation - Contemporary Dutch
(MPD-classic)
★★★★☆

Helemaal de lading dekken doet deze orgel-cd niet: de meeste van de opgenomen composities zijn al ettelijke decennia oud en daarom nauwelijks contemporary te noemen. De vrij traditionele Partita over het ‘Gebed des heren’ van Piet Post stamt zelfs van 1956. Toch is het idioom van alle opgenomen werken nog altijd eigentijds te noemen, goed om te weten voor wie deze cd vooral aanschaft vanwege de weergaloos fraaie opname van het monumentale Kam-orgel in de Grote Kerk te Dordrecht.

Piet Posts variatiewerk getuigt van een grote vaardigheid in contrapuntisch variëren. In ‘Von Gott wil ich nicht lassen’ van Jan Welmers is een spannende dialoog te horen tussen geciteerde fragmenten van het orgelvoorspel op dit oude lied van J.S. Bach en Welmers’ fors dissonante belichting van dezelfde thema’s. De meest eigentijdse klanken zijn te horen in Ardesch’ fantasievolle improvisatie over gezang 559 uit het nieuwe protestantse Liedboek. Toegankelijker, en de ware hoogtepunten, zijn ‘Vater in uns Himmelreich’ van Bert Mater en Welmers’ ’Sequens’. Beide werken zijn in de stijl van de minimal music geschreven. Bedwelmend wervelen de almaar repeterende orgelklanken door de weldadige galmende gotische gewelven van de Grote Kerk. Christo Lelie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden