Recensie Dans

‘Cathedral’ is een collage van droomwerelden met vreemdsoortige personages

Beeld Hans Gerritsen

Cathedral, an evening with Arvo Pärt
Scapino Ballet Rotterdam
★★★★☆

Een immense zwarte meteoriet met zilveren glitters domineert ‘Cathedral’ van de Spaanse choreograaf Marcos Morau. Een danser met een luguber optisch meetinstrument op zijn neus wordt erdoor verzwolgen om er later in tweevoud ‘gekloond’ uit tevoorschijn te komen. De steen blijkt meer geheimen te verbergen: een baby die als onderzoeksobject van hand tot hand gaat onder figuren die als astronauten zijn uitgedost, compleet met ruimtehelm van glas.

De dansvoorstelling Cathedral van Scapino Ballet doet op meerdere fronten denken aan de film ‘2001: A Space Odyssey’ van Stanley Kubrick. Ook in Cathedral wordt een geheimzinnige buitenaardse steen opgevoerd als bron van leven. Bij Morau is het heelal ook symbool voor de zoektocht van de nietige mens naar zijn betekenis in de orde der dingen. Hier echter geen ‘Also sprach Zarathustra’ van Richard Strauss, zoals in Kubricks meesterwerk, maar de sacrale muziek van Arvo Pärt, prachtig uitgevoerd door Sinfonia Rotterdam.

Een shotje zingeving

‘Wat een cliché!’ roept de doorgewinterde cultuurliefhebber dan prompt, want geen andere componist wordt zó veel gebruikt in dans, theater en film. De populariteit van Pärt is ooit verklaard als een oase van rust die de muziek biedt in een van technologie verzadigde wereld: een shotje zingeving als het ware. Morau doet met zijn dans eigenlijk precies dezelfde oproep tot contemplatie.

De choreograaf schept in Cathedral een collage van droomwerelden, bevolkt door vreemdsoortige personages, uitgedost als helse onderzoekers in een retro-futuristisch laboratorium. Hun onderzoek, al dan niet op een fileertafel, levert bar weinig resultaat op – er is contact noch intimiteit.

Morau toont het bestaan als een exercitie in grijstinten, geen spatje kleur te bekennen. Een voice-over, door dansers beurtelings in een hoorspelmicrofoon annex martelwerktuig uitgesproken, maakt gewag van semidiepzinnige obser­vaties. Tot wie is hun litanie in hemelsnaam gericht? Op een videoprojectie zien we sneeuw van de ether, op een museumbankje zit men er doelloos naar te koekeloeren. Een danser stikt in rook die hij zelf heeft ­geproduceerd.

Gedwongen tot bezinning

De bewegingstaal is verrassend aards en heeft een fraaie melan­cholische onderlaag, door de Scapino-dansers uitstekend naar boven gehaald. Ledematen leiden een eigen leven, ook al zwaait danseres Bonnie Doets verbeten met een ­dirigeerstokje om de boel in het ­gareel te krijgen.

Soms lijdt dit surrealistische universum aan een overkill aan beelden, maar Morau dwingt met zijn vervreemdende aanpak wél tot iets van bezinning. Pärts overbekende stukken als ‘Fratres’ en ‘Spiegel im Spiegel’ krijgen hierdoor zelfs extra gevoelswaarde. Boven het cliché uitgestegen, dat is knap

Lees ook:

Een ode aan Igone de Jongh, de afzwaaiende sterballerina voor wie iedereen valt

Ze danst met vuur, nee met een vulkaan vanbinnen. Vanavond neemt ze afscheid van het Nationale Ballet: sterballerina Igone de Jongh. Balletrecensent Alexander Hiskemuller staat stil bij een van de bekendste en mooiste danseressen die Nederland heeft voortgebracht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden