Bychkov en het orkest geven de Vijfde van Sjostakovitsj richting en diepte

Groots en langdurig was de bijval voor Semyon Bychkov. Geheel terecht.Beeld RV

Klassiek
Koninklijk Concertgebouworkest/Semyon Bychkov
Bruch, Sjostakovitsj

Het concertrepertoire voor pianoduo's is magertjes. En dan bedoelen we niet de solomuziek voor twee vleugels, maar de echte concerten voor twee piano's, begeleid door een heus symfonieorkest. Geen wonder dat de zusters Katia en Marielle Labèque zich dus wilden inzetten voor het curieuze exemplaar dat Max Bruch in 1912 componeerde. Ze presenteerden het 'grandioze' werk donderdag bij het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) onder leiding van Semyon Bychkov.

Samen met Bychkov - die getrouwd is met Marielle Labèque - namen de zussen het concert ook al eens voor cd op. Maar bij het KCO stond deze zwaar anachronistische muziek voor het eerst op de lessenaars. Waarschijnlijk ook wel voor het laatst, zo valt te vrezen.

Er hangt een avontuurlijk verhaal om het concert heen. Verknipt, verhaspeld, verdwenen, en pas op een veiling in 1971 opgedoken. De Amerikaanse zussen voor wie Bruch zijn concert schreef, gingen er letterlijk mee aan de haal, gebruikten schaar en lijmpot gretig en plakten er tenslotte hun eigen copyright op. Toen het eenmaal was teruggevonden gingen er opnieuw twee pianisten mee aan de haal tot een rechtbank Bruchs originele compositie aan de wereld teruggaf.

Geen concert

Veel gedoe om niks? Ik vrees van wel. Bruchs concert is eigenlijk helemaal geen concert. En al helemaal niet voor twee piano's. Voor een groot gedeelte van het klein halfuurtje dat het duurt, verdwijnen alle guirlandes, lege loopjes en ingewikkeld passagewerk achter de te dikke muur van het orkest. Bychkov deed er alles aan om de orkestklank af te dekken, maar het was onbegonnen werk. Dat was honderd jaar geleden ook al de kritiek bij de slecht ontvangen première. Het concert begint met een intrigerend muzikaal motto, maar verzandt dan al snel in een wirwar aan ideeën en ideetjes zonder logische samenhang. Nee, dit concert is niet voor de eeuwigheid. Wel leuk om een keer te horen en er zelf over te kunnen oordelen.

Sjostakovitsj' Vijfde symfonie begint ook met een motto, en in tegenstelling tot Bruch weet Sjostakovitsj daar bijzonder goed raad mee. Bychkov en het orkest gaven de muziek richting en diepte en zorgden voor een zeldzaam geconcentreerde en inkervende uitvoering.

Kersten McCall zorgde voor de mooist denkbare fluitsolo's en ook elders werd fenomenaal gepresteerd. Het Allegretto is het meest mahleriaanse deel dat Sjostakovitsj ooit maakte, en toch klonk het onder Bychkov zo Russisch als wat. Hoogtepunt was het enorme Largo, waarin het altijd maar treurende Russische volk voor je ogen oprees. Groots en langdurig was de bijval voor Bychkov. Geheel terecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden