Boekrecensie

Buwalda’s tweede roman is meeslepend tot op het bot, maar toch mist er iets

Peter Buwalda. Beeld Hollandse Hoogte / Patrick Harderwijk

De tweede roman van Peter Buwalda (‘Bonita Avenue’) is opnieuw een familie-epos vol getroebleerde relaties.

Ergens in zijn nieuwe roman ‘Otmars zonen’, het eerste deel van een beoogd drieluik, schrijft Peter Buwalda ‘Familie is een toevalligheid (…) een steen in een vijver, waarna de golfjes uitdijen en ten slotte doven.’ Net als zijn vorige roman, de bestseller ‘Bonita Avenue’, is ‘Otmars zonen’ een breed uitgesponnen familie-epos vol getroebleerde relaties, al was het maar omdat de hoofdpersonen niet écht met elkaar verwant zijn, dan wel dubbelzinnige betrekkingen met elkaar aangaan.

Hoofdpersoon Ludwig Smit, Shell-werknemer, krijgt na het huwelijk van zijn moeder met Otmar een stiefbroer en -zus in de schoot geworpen, zijn echte vader is Shell-baas op Sakhalin, zelf heeft Ludwig ook weer een stiefdochtertje Noa. Isabelle Orthel, de tweede hoofdpersoon, is een adoptiefkind uit Thailand. Het is een soort noodlot van Buwalda’s hoofdpersonen, men zit à contre coeur aan elkaar vast.

Buwalda heeft meer dan acht jaar aan dit boek gewerkt, maar dat het na ‘Bonita Avenue’ een heel nieuwe thematiek aansnijdt kun je niet zeggen. Opnieuw gaat het over een moeizame vader-zoonrelatie, en opnieuw gaat het om schandalen en journalistieke scoops. En opnieuw is het geschreven in een virtuoze stijl, soms moeilijk te volgen vanwege de voortdurende flashbacks, maar meeslepend tot op het bot. Het verhaal is complex genoeg, en doet, behalve aan een moderne versie van het antieke familiedrama, ook denken aan sommige Amerikaanse series met een overmaat aan plots en subplots, maar met meer dan 600 pagina’s neemt Buwalda er gelukkig ruim de tijd voor. ‘Otmars zonen’ leest als een trein.

Stukjes en beetjes

Ludwig gaat op zoek naar zijn echte vader, Johan Tromp geheten, in de veronderstelling dat die niet van zijn bestaan weet, of is de Shell-CEO wel degelijk op de hoogte en heeft hij hem zelfs op de achtergrond bij zijn carriere geholpen? Isabelle, vroegere kamergenote van Ludwig, in haar vroege jeugd aangestoken door het lezen van De Sade, begint een SM relatie met Tromp, die dan in Lagos, Nigeria de scepter zwaait, maar komt hem jaren later, als ze inmiddels onderzoeksjournalist is, confronteren met het feit dat hij, corrupte machtswellusteling, gefaald heeft bij een fatale kidnap in Nigeria. En dan is er nog Ludwigs stiefbroer Dolf, een krankzinnige pianovirtuoos die beweert het derde deel van Beethovens 32ste pianosonate te hebben gevonden. 

Verder zijn er talloze gastrolletjes, voor kleurrijke figuren als de Belg Abélard die zich in Héloise laat transformeren, de grijze journalistieke inquisiteur Timothy Spade en zelfs Maarten ‘t Hart als Beethovenkenner. Het is niet eenvoudig de kluwen aan personages en verwikkelingen te ontrafelen maar ik moet zeggen dat de ‘stukjes en beetjes’-verteltrant van Buwalda ervoor zorgt dat je aandacht steeds gevangen blijft. 

Maar hoofdmoot is toch wel de virtuoze stijl van het boek, steeds messcherp en bij tijd en wijle ook erg geestig, bijvoorbeeld dit over Ludwigs stiefzusje Tosca, een matig terechtgekomen violiste: “Bij een voormalig wonderkind als Tosca, op haar vijfde uitgehuwelijkt aan een stuk hout met snaren, hoefde je niet met rozegeur en maneschijn aan te komen”. En hier, als Ludwig, krampachtig in het zelfde bed als Isabelle slapend, op de vloer zoekt naar zijn oordopjes: “Als een handgemaakt kamelenzadel blijft hij zitten, dichtgenaaid, uitgehard, looiïg, de sprei omhoog houdend in zijn hand.” Oftewel, ‘Otmars zonen’ is wat je noemt een good read, spannend, vol flitsende dialogen en pakkende beschrijvingen.

Beeld De Bezige Bij

Toch mis ik ook iets, al is niet makkelijk aan te wijzen wát precies. Ik blijf zoeken naar de ziel van alles, wat gaat er schuil achter al die hyperintelligente, welbespraakte types in het boek? Eigenlijk krijgt alleen Ludwig, ook direct het normaalste personage, de nodige diepte mee, maar het hoe en waarom van bijvoorbeeld Isabelles handelen blijft voor mij een raadsel, natuurlijk, het adoptiefkind wil zichzelf bewijzen maar is er nog wat meer? En ook achter de psychische gesteldheid van de derde grootmacht in dit boek, macho Johan Tromp, kom je niet goed, is hij werkelijk zo verknipt en pervers? En Ludwigs vrouw Juliette bijvoorbeeld, een soort Xantippe op de achtergrond, intrigeert mij geweldig, net als Isabelles grootvader Star Busman, maar ze blijven geheimzinnig, zoals je ook niet te horen krijgt of Ludwig nu werkelijk met zijn biologische vader uit skiën gaat.

Zodoende loop je in dit boek soms rond als op een gemaskerd bal. Met een goed uitzicht op een intrigerend evenement maar je komt er niet goed achter wie het allemaal zijn. Misschien komt dat nog in deel twee en drie van deze roman fleuve.

Oordeel: spannend, flitsende dialogen en beschrijvingen, maar de kern blijft wat diffuus.

Otmars zonen
Peter Buwalda
De Bezige Bij; 608 blz. € 27,50

In ons dossier boekrecensies vindt u een overzicht van de besprekingen van pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden