Bruno Ganz (1941-2019) zal voor altijd Hitler blijven

Bruno Ganz. Beeld getty

Bruno Ganz kon er niet tegen als hij werd gecomplimenteerd omdat hij zo menselijk acteerde. Dan voelde hij zich niet serieus genomen, zei de Zwitserse acteur die zaterdag overleed ooit in een interview. Alsof hij alleen maar aardig hoefde te doen om succesvol te zijn.

Toch is zijn grote rol, die van Adolf Hitler in 'Der Untergang’ nu juist zo sterk omdat hij van de dictator een compleet mens wist te maken. Met de befaamde woedeaanvallen, die op YouTube veelvuldig worden gepersifleerd - ‘bowlen, ik wil bowlen’; maar ook met teergevoelige trekjes als hij aardig is voor zijn hond of secretaresse; en zelfs zielig als zijn ondergeschikten hem niet meer gehoorzamen of als hij trilt van de Parkinson. Critici die van tevoren bang waren dat Hitler als filmpersonage te sympathiek zou worden en dat de film aan zijn rehabilitatie zou bijdragen, kwamen echter bedrogen uit: deze Hitler was een mens en tóch een monster.

Met deze rol uit 2004 zou Ganz zijn leven lang vereenzelvigd worden. En dat terwijl hij toen al een interessant en groot oeuvre op zijn naam had staan. Zo speelde hij in 1987 in Wim Wenders’ beroemde film 'Der Himmel über Berlin’ ('Wings of Desire’) een engel die boven Berlijn zweeft en stervelingen helpt, tot hij zelf een sterveling wil worden. In die rol legde hij eindeloos medelijden met de mensen in zijn blik.

Bruno Ganz als Adolf Hitler in de in 2004 verschenen film ‘Der Untergang'. Beeld AP

Ook werkte hij met regisseurs als Werner Herzog, Francis Ford Coppola en Stephen Daldry.  De laatste regisseerde ‘The reader’ (naar het boek van Bernard Schlink), waarin Ganz een Holocaust-overlever speelde. In bijna zestig jaar speelde hij in 45 films. De laatste, ‘The house that Jack built’ van regisseur Lars von Trier, kwam in januari in de bioscopen.  In september 2018 kwam in Duitsland de film ‘Der Trafikant’ uit, waarin Ganz de rol van Sigmund Freud speelde.  

Ganz speelde ook toneel. Een van zijn opvallendste rollen was in 2001 die van Faust in de twintig uur durende marathonvoorstelling van Peter Stein. Met Thomas Bernard werkte hij in het begin van zijn carrière samen in ‘Der Ignorant und der Wahnsinnige'. Ganz was de houder van de prestigieuze Iffland-Ring voor beste Duitstalige acteur. Maar aan het eind van zijn leven gaf Ganz de voorkeur aan film.

Vorig jaar bleek Ganz darmkanker te hebben en startte hij met chemo-behandelingen. Die mochten niet meer baten. Ganz is 77 jaar geworden.

Lees ook:

Der Untergang: ‘Hitler en huilen, dat past niet’

Op de dag dat Der Untergang in 2004 voor het eerst in de Duitse bioscopen te zien was, bezocht Trouw een bioscoopzaal in Duisburg en vroeg bezoekers wat ze van de film vonden. “Ik kan niet geloven dat Hitler gehuild heeft toen Albert Speer in de bunker afscheid van hem nam.”

The House That Jack Built is een film die niemand maakt

De laatste film waarin Bruno Ganz te zien is, ‘The House That Jack Built’, is volgens onze recensenten een film die niemand maakt, en het publiek tollend achterlaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden