Broodjes vlechten en sfeer van de sabbat proeven in Joods Historisch Museum

Anita Twaalfhoven

Kindermuseum van het Joods Historisch Museum, Amsterdam. Info: 020-5310310 of www.jhm.nl

De woonkamer van de familie Hollander is stampvol bezoekers en de televisie staat aan. Over het scherm huppelt een mannetje met de naam Max de Matze, dat vertelt: „De familie Hollander maakt deel uit van de grote Joodse familie die verspreid over de wereld woont.” De rest van zijn verhaal is moeilijk te verstaan, want jong en oud praat er enthousiast doorheen.

We zijn in het kindermuseum van het Joods Historisch Museum, dat afgelopen weekeinde is geopend. Het is tot in de puntjes ingericht als een woonhuis en elk vertrek ademt de sfeer uit van het joodse heden en verleden. Aan de muur van de woonkamer hangt een groot schilderij vol mensen, dat is geïnspireerd op de cover van de plaat ’Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band’ van The Beatles. Het biedt een bloemlezing uit de joodse historie. Van bijbelse figuren als aartsvader Abraham tot de psychiater Sigmund Freud, de zanger Leonard Cohen of filmster Marilyn Monroe.

De spullen in het dressoir ernaast geven een beeld van het alledaagse gezinsleven. Met zilveren kandelaars, die op vrijdagavond worden aangestoken om het begin van de rustdag sabbat in te leiden en een tafelkleed met de tekst sjabbat sjalom. In de ruime woonkeuken verdringen jonge bezoekers zich rond de grote tafel, waar ze broodjes mogen maken in de vorm van een vlecht. Tekstborden aan de muur bieden uitleg over de bereidingswijze van koosjere maaltijden. Zo moeten vleesgerechten gescheiden blijven van melkproducten, want „je kookt een bokje niet in de melk van zijn moeder”.

In de keukenkast staan pakjes en blikken met opschriften als Gefilte Fish of Chocolate Coated Matzes. Er is ook een studeerkamer, waar kinderen het Hebreeuwse alfabet kunnen leren en kennis kunnen maken met joodse wijsheden. Zo is de Thora ’een boek dat je nooit uit hebt’, want elke lezer mag weer een andere uitleg geven aan de teksten hierin. Het typeert de sfeer in het museum, dat iedereen met open armen lijkt te ontvangen.

Een stenen muur in de gang herinnert aan de Tweede Wereldoorlog. Een vader vertelt zijn dochter dat het Joods Historisch Museum is gebouwd op de plek van een synagoge, die in de oorlog is verwoest. Het meisje zegt: „De muur vertelt over de bommen die zijn gevallen”. Dat is geen fantasie, want de muur praat écht. Tussen de stenen zit een rubberen mond verborgen en als je op een knop drukt hoor je de herinneringen van de muur. Het is een poëtische vondst, die grote indruk maakt op de jonge bezoekers. In de slaapkamer op zolder kunnen zij tot slot bijkomen van alle indrukken. Hier is het goed dromen, op een uitgestrekt hemelbed onder een sterrenhemel van bewegende lichtjes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden