Review

Britse drieeenheid: Jezus Jozua en Toetanchamon

Van onze kerkredactie

Een van de meest fantastische pogingen om een glimp op te vangen van de historische Jezus, is ondernomen door Ahmed Osman, een Egyptenaar van geboorte die sinds jaren in Engeland Arabisch doceert.

Hij wekte al eens verbazing met een boek waarin hij Mozes identificeerde met de monotheistische farao Achnaton. In The House of the Messiah (uitg. Harper Collins, Londen; imp. Nilsson & Lamm; geb., geill., 243 blz.-f 68,20) komt hij met een nog grotere surprise. Jezus leefde vele eeuwen eerder dan de christenheid altijd gedacht heeft. Sterker nog: hij was dezelfde persoon als de oudtestamentische Jozua en de farao Toetanchamon, die van 1361 tot 1352 'voor Christus' regeerde.

Osman heeft nog veel meer ontdekt - zo identificeert hij David met weer een andere farao, Thoetmozes III - maar vergeleken bij wat hij met Jezus uithaalt, zijn het kleinigheden. Zijn argumentatie, veel te gecompliceerd om in een alinea zelfs maar aan te duiden, berust op onder andere archeologisch materiaal, de Dode-Zee-rollen, de Koran, de Talmoed en bijbelse bronnen. Het Nieuwe Testament houdt hij uiteraard op essentiele punten voor historisch onbetrouwbaar en hij bedient zich ook van het oude argument dat de nieuwtestamentische Jezus nergens opduikt in de geschriften van Latijnse schrijvers, Philo of - afgezien van een indirecte verwijzing - Flavius Josephus.

Wereldgodsdiensten

De vijf grote wereldgodsdiensten vat de voornaamste overtuigingen en inzichten van de islam, het jodendom, het boeddhisme, het hindoeisme en het jodendom helder samen. Walter Kasper, sinds 1989 r.-k. bisschop, behandelt het christendom en situeert het optreden van Jezus tussen 7 of 6 v. Chr. en 30 n. Chr. (red. E. Brunner-Traut; uitg. Kok Agora, Kampen; 157 blz.-f 29,50). Van Duitse herkomst is ook Boeddha en zijn leer, waarin Hermann Beckh 'de Boeddha van de legende' en 'de historische Boeddha' goed uit elkaar houdt (uitg. Christofoor, Zeist; 3e herziene druk, geb., 216 blz.-f 45).

In Credo legt de bij Rome in ongenade gevallen Hans Kung de Apostolische geloofsbelijdenis uit. Hij richt zich in bevattelijk proza tot moderne gelovigen en ongelovigen, loopt niet om hun scepsis heen en geeft bijvoorbeeld in het hoofdstukje 'Gott in Auschwitz?' ronduit toe dat hij er ook niet uitkomt (uitg. Piper, Munchen; geb., 256 blz.-f 41,70). De Franse socioloog Gilles Kepel reisde de halve wereld af om 'fundamendalistische' (maar die term verwerpt hij) reveil-bewegingen van christelijke, joodse en islamitische signatuur te bestuderen. In De Wrake Gods, waarvan het Franse origineel vorig jaar op deze pagina uitvoerig is besproken, doet hij verslag van zijn bevindingen (Ambo, Baarn; 250 blz.-f 39,50).

Het holisme - een met New Age verwante zienswijze die zich losjes laat typeren als 'uiteindelijk is alles een' - en het kerkelijke christendom zijn meestal water en vuur. Dit verdriet Jaap Clement, kerkganger in Helllevoetsluis en elders opgeleid in Rebalancing, een 'holistische massagemethode'. In Een met God probeert hij de twee te verzoenen. Zijn methodiek omvat zowel tips voor holistisch bijbellezen als aanbevelingen voor matineuze zelfliefde: ga 's morgens voor de spiegel staan en knuffel jezelf maar eens lekker, want 'van jezelf houden moet' (ook Kok, Kampen; 118 blz.-f 19,90).

Maar pas op met knuffelen in het pastoraat, waarschuwt Sex and Religion, het Engelstalige verslag van een vorig jaar in Amsterdam gehouden congres. Wat daarvan komen kan, kun je zien in Amerika, zei daar ds. Marie M. Fortune uit Seattle: geestelijken in opspraak, leken naar de psychiater (of de advocaat) en de kerk in een crisis, tot wie weet onherstelbare schade van haar getuigenis (red. J. H. N. Kerssemakers; uitg. Rodopi, Amsterdam; 128 blz.-f 40).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden