Audrey Biemans.

Zilveren Nipkowschijf

‘Brieven aan Andalusië’ verslaat corona-tv

Waar was u woensdag, zeven uur ’s avonds? Met de voorlopig laatste persconferentie van premier Rutte, zorgminister De Jonge en gebarentolk Irma Sluis werd ‘een stukje tv-historie’ afgesloten. Ik ga het bijna missen, dat vaderlijke gevoel bij een Rutte die gaat vertellen wat er weer mag en wat niet. Soms zaten we wel met 7 miljoen mensen tegelijk te kijken (nu 3,4 miljoen op drie zenders). 

De eerste keer was op 16 maart. Let wel: daar hadden we zo’n halve eeuw op moeten wachten na Den Uyl over de oliecrisis in de jaren zeventig. De NOS vond deze laatste ‘persco’ zo bijzonder dat politiek verslaggever Albert Bos vooraf een video opnam over het verslag doen ervan. Over dat zaaltje dat zo bloedheet wordt. Of dat de fotografen daar zo ‘aan het krioelen zijn’ (zo praat je toch niet over die vakmensen). Goh, 24 juni de laatste ... De ware tv-historicus zou het op zijn jaarkalender schrijven.

Burgerjournalistieke vlogs

Dat andere programma dat in coronatijd tv-geschiedenis schreef, maakte donderdag ­zowaar kans op de prijs voor het beste ­televisieprogramma van het jaar, de Zilveren Nipkowschijf. Binnen vijf dagen na de lockdown had filmmaker Geertjan Lassche ‘Frontberichten’ (BNNVara) opgetuigd, met burgerjournalistieke vlogs vanuit de (zorg-)plekken waar cameraploegen niet meer konden komen.Het was uniek en historisch relevant. Wat hadden we zonder deze kroniek nou van de crisis geweten en met eigen ogen kunnen zien? Het vergt vakmanschap, een loyaal netwerk en een journalistiek gevoel voor urgentie om zo’n programma te bedenken en geregeld te krijgen. Maar het staand gefilmde beeld is wel amateuristisch en de afwezigheid van ­regie en context is niet altijd een pre.

De jury van de Nipkowschijf, twaalf Nederlandse tv-critici en mediajournalisten onder leiding van ‘onze’ Renate van der Bas, sprak er donderdag uitgebreid over voor ze uit de drie genomineerden de winnaar koos. Want: is dit nou het summum van tv-kwaliteit dit jaar?

Particulier en universeel

Er was zo veel intelligente televisie dit jaar. Vergelijk die stroom vlogs maar met de echte winnaar: ‘Brieven aan Andalusië’ (VPRO), van vorig jaar oktober. Ik zie Stef Biemans nóg zijn kennismakingsbrieven zitten schrijven op zo’n Andalusisch terrasje of rotskust in Zuid-Spanje. Zijn vrouw Audrey en hij waren haar thuisland Nicaragua ontvlucht en zij landde daardoor vol heimwee in een totaal nieuw ­continent; daar had hij als Nederlander minder last van.

“Gaandeweg wordt Audrey, wier gevoelens van agitatie, heimwee en schuldgevoel dicht aan de oppervlakte liggen, de hoofdpersoon van de serie”, schrijft de jury. Je zult als tv-maker je format maar zo moeten bijstellen. Stef Biemans incorporeerde de persoonlijke ontwikkelingen, gaf zichzelf bloot, maar hield vast aan zijn kapstok waardoor hij het migratieverhaal kon blijven vertellen. Particulier én universeel. Dat is hoge kwaliteit.

De Nipkowschijf beloont vakmanschap, ­authenticiteit en maatschappelijke betekenis. Dat kun je allemaal ook van dramaserie ‘Oogappels’ (BNNVara) zeggen, de derde genomineerde. De verhaallijnen over opvoeding en (op-)groeien als mens, houden ons een spiegel voor. En die dialogen waarin zo veel ongezegd blijft, zijn bewijs van vakmanschap. Kwaliteit komt in vele gedaanten. Zó jammer dat er maar één prijs is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden