Review

BRIAN MOORE, 'NO OTHER LIFE'Steun voor een heilige, medeplichtig aan een fanaticus

Brian Moore, 'No other life', uitg. Bloomsbury, 216 blz. - f 55,00 (geb.)

Soms ontspint dat conflict zich vooral in de prive-sfeer, zoals in zijn uit 1955 daterende debuutroman, 'De eenzame liefde van Judith Hearne' (een paar jaar geleden schitterend verfilmd met Maggie Smith en Bob Hoskins in de hoofdrollen). In zijn latere werk wordt de worsteling met het geloof veelal ingebed in een politieke context. Zo raakt in 'De kleur van bloed' (1987) een kardinaal in een Oostblokland beklemd tussen Communisten en tegenstanders uit zijn eigen kerk, terwijl alleen hij de mogelijkheid heeft een bloedbad te voorkomen.

Door de politieke lading doet 'No other life' sterk denken aan 'De kleur van bloed'. De setting is ditmaal weliswaar een stuk zuidelijker, maar dat maakt voor de problematiek verder niet veel uit. Het Caraibische eiland Ganae, geent op de voormalige Franse kolonie Haiti, wordt geregeerd door Jean-Marie Doumergue. Binnen een jaar ontwikkelt deze zwarte leider zich tot een dictator. De priester Paul Michel is lid van de orde der Albanesianen, en probeert op bescheiden wijze iets aan de misstanden in het land te doen door slimme kinderen uit de arme zwarte bevolking een opleiding te laten volgen op de kloosterschool, het beste onderwijsinstituut op het hele eiland. Een van zijn proteges is Jean-Paul Cantave. Na een universitaire opleiding in Canada en Frankrijk keert 'Jeannot' als priester op Ganae terug. Hij ontpopt zich als een charismatisch leider van de armen en wordt zo populair dat hij het als zijn plicht ziet zich, na de dood van de dictator, kandidaat te stellen voor het presidentschap. Het onvoorstelbare gebeurt: hij wordt verkozen.

Naast de de elite is ook de aartsbisschop niet erg gelukkig met deze onconventionele priester-politicus, en in Rome wordt de vraag gesteld of priesterschap en presidentschap wel verenigbaar zijn. Dat probleem wordt klemmender als Jeannot vanwege zijn vurige toespraken verantwoordelijk gehouden wordt voor een aantal geweldsuitbarstingen. Een klassiek dilemma: aan de ene kant kan de kerk niet toestaan dat een van haar priesters geweld predikt; aan de andere kant zou zij het moeten toejuichen dat Jeannot het opneemt voor de armen. Vooral Michel, door wiens ogen we de gebeurtenissen gepresenteerd krijgen, komt door dit alles in een lastig parket. Juist omdat hij Jeannots vertrouweling is, probeert de Kerk via hem invloed op Jeannot uit te oefenen. Michel gaat twijfelen, zowel aan Jeannots' integriteit als aan het bestaan van een hiernamaals, een 'other life' na het aardse - en daarmee aan God. Is Jeannot een heilige die zich terecht beroept op inspiratie van hogerhand, of een gevaarlijke fanaticus die dogma's boven mensenlevens stelt en zo steeds meer op zijn halve naamgenoot Jean-Marie Doumergue gaat lijken? Bovendien vraagt Michel zich af of hij, door zijn steun niet medeschuldig is aan het geweld.

Moore's romans, vaak vergeleken met die van Graham Greene, zijn altijd recht-toe-recht-aan, zonder experimentele fanfare. De personages, hoewel niet tot in detail uitgediept, zijn geloofwaardig, en de thriller-achtige plots zitten prima in elkaar. Met een inzicht waar maar weinig andere schrijvers aan kunnen tippen, brengt Moore de machinaties van de macht in kaart. 'No other life' is weliswaar niet zo bloedstollend spannend als 'Zwartrok' of 'De kleur van bloed', maar de roman verveelt geen moment.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden