Bram van der Vlugt (1934-2020)

Bram van der Vlugt (1934-2020) was nog lang niet klaar met spelen

 Bram van der Vlugt tijdens de uitreiking van de Sinterklaasprijs. Van der Vlugt kroop van 1986 tot en met 2010 in de huid van 'de' Sinterklaas.  Beeld ANP
Bram van der Vlugt tijdens de uitreiking van de Sinterklaasprijs. Van der Vlugt kroop van 1986 tot en met 2010 in de huid van 'de' Sinterklaas.Beeld ANP

Na een indrukwekkende toneelcarrière van zestig jaar overleed acteur Bram van der Vlugt zaterdag aan de gevolgen van corona. Hij werd 86. Komend jaar zou hij nog in twee theaterstukken spelen.

Bij het grote publiek was Bram van der Vlugt vooral bekend als Sinterklaas, een rol die hij vanaf de eerste nationale sinterklaasintocht in Zutphen in 1986 tot zijn afscheid in 2010 met verve vervulde. Volgens velen was hij de enige echte goedheiligman: gedistingeerd, vaderlijk én met de nodige kwinkslagen. Op sociale media lieten mensen weten hoeveel hij voor hen betekende: ‘Mijn sinterklaas is er niet meer.’ ‘Mijn jeugdheld is overleden.’ Begin deze maand behaalde ‘De Grote Sinterklaasfilm’ waarin Van der Vlugt de adviseur van de Sint speelde de status van Gouden Film (meer dan 100.000 bioscoopbezoekers). Dit jaar was Van der Vlugt ook te zien in de bioscoopfilm ‘Rundfunk: Jachterwachter’.

Van der Vlugt, die in 2000 de prestigieuze toneelprijs Louis d’Or ontving en ridder was in de Orde van de Nederlandse Leeuw, werd op 28 mei 1934 in de Haagse wijk Bezuidenhout geboren. Zijn Joodse moeder Ellen Stokvis werd in de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s weggevoerd en op haar 37ste vergast in Auschwitz. Haar familie was eigenaar van de Kwatta-chocoladefabriek in Breda. De rest van het gezin – zijn vader, broer Fred en hij – werd niet gedeporteerd omdat zijn vader niet Joods was. Pas in 2017 vertelde hij in de voorstelling ‘Met andere oogen’ over het lot van zijn familie in de oorlog. Tot die tijd nooit, omdat hij niet bekend wilde zijn als de acteur wiens moeder was vermoord door de nazi’s. ‘Daarover interessant doen of me onderscheiden vond ik niet nodig’, zei hij.

Bij collega-acteur Joost Prinsen (78) kwam het nieuws over zijn dood aan ‘als een behoorlijke schok’. Prinsen speelde zeven jaar geleden met Van der Vlugt in ‘Oude meesters’, een stuk over twee gebrouilleerde broers onder regie van Ger Thijs, die ook het scenario schreef. Het hele land toerden ze door ‘in een ruime auto met chauffeur Kees’. Wat Prinsen vooral bijzonder vond aan Van der Vlugt was zijn blijmoedigheid. “Een kinderlijke blijmoedigheid waar ik jaloers op was, los van het feit dat hij een heel goede acteur was. Het maakte hem niet uit of hij bij hem om de hoek moest spelen of in Leeuwarden of Hoensbroek, in Limburg. Altijd was er die vreugde bij hem van: we kunnen weer toneelspelen, dus waarom zouden we ons zorgen maken? En altijd belde hij zijn vrouw Irma direct na de voorstelling vanuit de auto. Tachtig keer heb ik gehoord: ‘We rijden weg nu, en we zijn - Kees, over hoe lang? - over een uur en een kwartier thuis. Ja hoor, nee hoor, daaag.” Ontzettend lief ook hè?”

Acteur Thijs Prein (33), van theatergezelschap Kat op het Spek, had het geluk dat hij de laatste jaren bevriend was geraakt met zijn collega, ‘mijn jongensidool’. Ze zouden vanaf deze maand in het tweede deel van ‘Meneer Green’ gaan spelen, een stuk van Jeff Baron. Het zou een van Van der Vlugts laatste theatertournees zijn. Daarna, van half april tot half juni, stond bij Van der Vlugt een reprise van de thrillerkomedie ‘Enkele Reis’ op het programma, met Wieteke van Dort en Trudy Labij.

Prein: “Vorig jaar vierden we in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag zijn 85ste verjaardag. Hij was nog zo fit, had zin in alles en en zat vol plannen. We hadden bij een eerdere tournee een opklapbed bij ons, die hadden wij voor hem gekocht omdat we wel steeds met een oude man op stap waren. Maar daar heb ik hem nooit op zien liggen. Altijd was hij aan het vertellen, over zijn leven, de hele Nederlandse toneelgeschiedenis, over zijn vijf kinderen op wie hij zo trots was. In de kleedkamer, op de rand van dat bed, en in de auto.” Hij was onderweg dol op benzinestations, zegt Prein. “‘Laten we hier even vieze dingen gaan kopen’, zei hij dan. Stroopwafels en Snickers, daar kon hij ontzettend van genieten. Dan ging hij al etend gebaren naar automobilisten en zag je dat ze hem vaag herkenden en denken: is-ie het nou?”

Lees ook:

Bram van der Vlugt loopt met een stok maar is in topvorm

Lees dit interview uit 2018 waarin de destijds 83-jarige vertelt over het toneelstuk ‘Mooi weer vandaag’, een toneelstuk waarin hij eindeloos aan zijn ‘ah’ en ‘oh’ kan schaven. ‘Een goedgeschreven tekst heeft ritme.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden