RecensieFilm

Boven de grond wordt oorlog gevoerd, de echte grootmacht zit onder de grond

Kinderarts Amani Ballour in het ondergrondse ziekenhuis van Al Ghouta bij Damascus.Beeld National Geographic

The cave
Regie: Feras Fayyad
★★★★☆

Sommige verhalen zijn te sterk om zich door een filmmaker te laten ontkrachten. Zo’n verhaal is ‘The Cave’, een documentaire over een arts die in een geïmproviseerd ondergronds ziekenhuis in Al Ghouta bij Damascus levens probeert te redden.

Beneden in de tunnels onder de stad zijn de raketinslagen te horen. Elke inslag betekent vrijwel zeker meer mensen die op brancards worden binnengebracht. Ambulances zijn er niet. Op de schaarse momenten dat de film boven de grond komt, rennen mensen van het ziekenhuis door de straten om de gewonden te zoeken. Ze nemen risico’s: meer raketten kunnen inslaan. Onder de grond probeert dokter Amani Ballour met haar team zo goed als het gaat de gewonden op te vangen. Zij is het middelpunt van The Cave, de bijnaam van het ziekenhuis dat ze overeind probeert te houden. Soms is het vreemd stil onder de grond, soms schudt en schreeuwt alles door de inslaande raketten.

Vooropgesteld: het vraagt lef om een documentaire in oorlogsgebied te maken en het verhaal van Amani Ballour is een monument voor de offers die zij en andere mannen en vrouwen daar brengen. Maar regisseur Feras Fayyad neemt vervolgens wel een paar vreemde beslissingen om dat verhaal te vertellen. Allemaal keuzes die de zeggingskracht van de film hadden verkleind, als die film niet zo sterk en zelfverzekerd was geweest.

Zo opent The Cave met een stadsgezicht waar na een paar seconden stilte vijf raketten inslaan. Op zich is dat de realiteit van alledag in de stad – nemen we aan – maar een film daarmee openen doe je alleen voor dramatisch effect. Datzelfde doel dient de muziek die Fayyad regelmatig onder de beelden plakt, terwijl we echt geen viool nodig hebben om hier in de juiste stemming te raken.

Een scène vroeg in de film waarin een mannelijke medewerker zegt dat een vrouw thuis bij de kinderen hoort en geen ziekenhuis moet leiden, voelt er met de haren bijgesleept. Want welke idioot begint hierover terwijl de bommen inslaan en deze vrouw levens probeert te redden? Je krijgt de indruk dat Fayyad net die ene idioot heeft gevonden.

Vervolgens rammelt er soms wat aan de montage. Zo worden beelden van een kinderfeestje afgewisseld met – wéér – beelden van raketinslagen. Alsof we die beelden dan nog nodig hebben om de gruwel van de situatie in te zien.

Door al die wazige stilistische beslissingen heen blijft het verhaal van Amani Ballour recht overeind staan. Voor de moed die het kost om te blijven, ook al wordt het haar en iedereen om haar heen soms te veel, kun je alleen maar heel veel respect hebben. Boven de grond vecht de ene dictator een oorlog uit, gesteund door de andere dictator. Maar de echte grootmacht, om het met Fayyads gevoel voor dramatiek te stellen, zit onder de grond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden