Bootvluchtelingen, terreur en #MeToo: hoe de actualiteit de Eurovisie-bubbel binnendringt

Beeld ANP/AFP

Voor politiek geen plek op het Eurovisie Songfestival: zo staat het zelfs in de officiële reglementen van het liedfestijn. Dat dat een wassen neus is, weet natuurlijk iedereen. 

Zie alleen al het gekissebis tussen Rusland en Oekraïne vorig jaar, dat uitmondde in een Russisch boycot. Ook smokkelt er altijd wel iemand de verboden vlag van Nagorno-Karabach naar binnen als Azerbeidzjan aan de beurt is. En de latere winnaar Salvador Sobral kreeg vorig jaar een officiële waarschuwing van songfestivalorganisator EBU nadat hij tijdens de repetities met een t-shirt de aandacht vroeg voor de vluchtelingencrisis.

Sobral verdedigde zich nog door te stellen dat dit geen politieke, maar een humanitaire boodschap is. En dit jaar lijkt het erop dat de organisatie de teugels iets heeft laten vieren, getuige de inzending van Frankrijk.

Frankrijk: genade voor Mercy 

Want die vluchtelingencrisis is ook onderwerp van één van de beste liedjes van deze editie. Het nummer ‘Mercy’ van het Franse popduo Madame & Monsieur, dat al veel aandacht heeft gekregen. De twee zingen het verhaal over het meisje Mercy, dat werd geboren tijdens de vlucht van haar moeder over de Middellandse Zee.

In maart vorig jaar waagde de zwangere moeder van Mercy de oversteek vanuit Libië, op de vlucht vanuit Nigeria. Toen het overvolle vluchtelingenbootje water begon te maken werden zij en tientallen anderen gered door een schip van de Italiaanse kustwacht. Daar aan boord beviel ze van haar dochtertje – Mercy genaamd.

Tekst loopt door onder de video

"We waren erg ontroerd door dit verhaal, we wilden de emotie die we voelden, in muziek omzetten", vertelden Emilie Satt (29) en Jean-Karl Lucas (35) aan persbureau AFP. Het echtpaar vormt het electropop-duo Madame & Monsieur. Het meisje Mercy bestaat echt - in april vonden Franse journalisten haar en haar moeder in een vluchtelingenkamp op Catania. Volgens het AFP worden er op de Middellandse Zee jaarlijkse tientallen baby's geboren van bootvluchtelingen.

“We wisten meteen dat we met dit lied moesten gaan toen we werden gevraagd voor het Eurovisie Songfestival. Dit festival draait om solidariteit en tolerantie, dus is het niet meer dan logisch voor een wedstrijd die is opgericht om de Europese waarden van vrede en delen te bevorderen". Het duo zingt in het Frans, en Satt en Lucas hebben hun tekst bewust zo simpel mogelijk gehouden zodat iedereen die ook maar een beetje Frans kan het verhaal van Mercy kan meekrijgen.

Het nummer, de uiterst gestileerde podiumpresentatie maar vooral het verhaal achter dit nummer heeft ervoor gezorgd dat Madame & Monsieur dit jaar tot een van de grote favorieten behoren.

Israël & #MeToo

Zo ook de Israëlische inzending dit jaar: de actuele ondertonen zijn een belangrijke factor waarom Netta’s nummer ‘Toy’ zo veel aandacht krijgt. Ze wordt gezien als één van de kanshebbers voor de overwinning, komende zaterdag. Alleen al om haar kleurrijke podiumverschijning en de zelfverzekerdheid waarmee ze die eerste strofe eruit gooit. Met ‘Look at me, I’m a beautiful creature’ is meteen duidelijk dat de Eurovisie-gemeenschap er een lijflied bij heeft. Maar het overstijgt de pride-gedachte wel degelijk.

Tekst loopt door onder de video

Met het refrein ‘I am not your toy / you stupid boy’ heeft zangeres Netta Barzilai bewust de #MeToo-beweging een stem willen geven op dit songfestival. Een serieuze boodschap, maar met vrolijke toon. “Het lied gaat over het ontwaken van de kracht van vrouwen. Het is een boodschap over sociale rechtvaardigheid ingebed in een feestelijke stemming", zei de zangeres daarover op Eurovisieblog WiWiBlogs.

Italianen en terreur 

En dan is er nog de Italiaanse inzending. De zangers Ermal Meta en Fabrizio Moro beginnen hun nummer ‘Non Mi Avete Fatto Niente’ (‘Je hebt mij niets aangedaan’) met een opsomming van een aantal recente terreuraanslagen. 

Van de zon op de Ramblas die niet meer hetzelfde is, een concert in Parijs waar mensen alleen maar plezier wilden maken, tot de boulevard van Nice die rood kleurt van het bloed. Nee, geen gezellige tekst, en alleen daarom al opvallend op het Eurovisie Songfestival waar het gros van de liedjes toch nog altijd over liefde, plezier en vrolijkheid gaat.

Tekst loopt door onder de video

Maar Meta en Moro brengen een hoopvolle boodschap. Mooie regel: 

C’è chi si fa la crocee / chi prega sui tappetile chiese e le moschee / l’Imàm e tutti i preti / Gli ingressi separati della stessa casa

Ofwel: “Sommigen slaan een kruis, anderen bidden op een tapijt / kerken en moskees / imams en priesters / Verschillende ingangen tot hetzelfde huis”

Subtiel? Allerminst: het blijft natuurlijk het Songfestival. Waarop Meta en Moro mooi de ruimte hebben gevonden om hun nummer  enige inhoud te geven. Net als Israël en Frankrijk zijn ze er in geslaagd de actualiteit, de boze buitenwereld binnen te laten dringen in de Eurovisie-bubbel waarin Lissabon zich deze weken bevindt. Met nummers die gaan over menselijkheid, over saamhorigheid.

En daar kan de organisatie toch niets op tegen hebben. 

Muziekverslaggever Joris Belgers is in Lissabon, en zag daar de repetities voor de halve finale van vanavond, waarin Waylon zal zingen voor een finaleplek komende zaterdag. Lees hier waar u vanavond op moet letten tijdens de uitzending.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden