TaalPeter-Arno Coppen

Bij fucking als krachtterm denken we niet meer aan seks

null Beeld

In een gesprek over het taalgebruik van Raven (voorheen Ryanne) van Dorst had René Appel het met Frits Spits over het gebruik van het woord ‘fucking’ of ‘fokking’ als krachtterm. Om de ongemakkelijke kou uit de lucht te halen, zei hij er haastig bij: ‘Dat woord betekent allang niet meer wat het betekent’.

Iedereen snapt wat hij bedoelde, maar als je er heel precies naar zou kijken heeft het ook iets van een tegenspraak. Hoezo kan iets niet meer betekenen wat het betekent? Woorden betekenen toch altijd precies wat ze betekenen?

Eerder in deze rubriek schreef ik al eens over zinnen als ‘Groen is groen’ waar dan weer iets vanzelfsprekends in lijkt te zitten. Toch zie je ook daar het effect ontstaan dat de betekenis van het eerste woord ‘groen’ (de kleur van het verkeerslicht) gaat verschillen van de betekenis van het tweede woord ‘groen’ (‘doorrijden’).

Wat betekent ‘betekent’ eigenlijk?

In de uitspraak van René Appel gaat het ook nog eens om het woord ‘betekent’ zelf. Wat betekent ‘betekent’ eigenlijk? Het is duidelijk dat het eerste ‘betekent’ verwijst naar de actuele interpretatie in het gebruik van het woord ‘fucking’ zelf: hoe het op dat moment wordt opgevat. Het tweede ‘betekent’ verwijst daarentegen naar iets als de oorspronkelijke, of misschien wel de ‘eigenlijke’ betekenis (als je daar al van kunt spreken).

Wat Appel bedoelde was: bij het gebruik van het woord ‘fucking’ als krachtterm denk je niet meer aan de geslachtsdaad. Het gebeurt vaker dat woorden uit de taboesfeer het schoppen tot algemene krachtterm. De krachtterm wordt eerder gebuikt als een zogeheten ‘intensiveerder’. Hij moet altijd ergens bij staan. Iets is ‘fucking groot’ of ‘fucking klein’, of zelfs ‘fucking gezellig’, maar je kunt niet zeggen dat iets alleen maar ‘fucking’ is (‘Dit concert is fucking’). De intensiveerder parasiteert op een of ander schaalbaar begrip.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden