ColumnKlassiek & zo

Bij de dood van de vergeten diva Mirella Freni

De storm was vorige week zondagavond op z’n heftigst. Gelukkig haalde mijn trein zonder al te veel problemen zijn eindbestemming. Maar eenmaal thuis begon het pas echt te stormen in mijn hoofd. Mirella Freni was dood.

Het was een uur of acht toen de eerste berichten via allerlei kanalen binnenstroomden. Freni, mijn operazangeres uit duizenden. Eigenlijk was ik altijd een beetje op mijn hoede met mijn uitgesproken voorkeur voor de Italiaanse sopraan Freni. Onopvallend was ze. Om haar hingen nooit schandalen van plotse afzeggingen, huwelijkstragiek of voortijdige stemslijtage. Bij haar klopte altijd alles, en zeg nou zelf, dat is best saai in de giftige slangenkuil van de operawereld.

De droom van een jonge muziekjournalist

Opvallend was het om de dagen erna te merken met hoevelen we wel niet waren, de Freni-fans. Alsof we al die tijd in de kast hadden gezeten, stil en stiekem van haar volmaakte geluid hadden zitten genieten. We vonden elkaar nu ze er niet meer was en alleen nog voortleefde in haar vele opnamen. Een paar dagen lang durfde ik er niet naar te luisteren.

Mijn Freni-fascinatie begon al op jonge leeftijd, en heeft me nooit meer verlaten. De keren dat ik haar live hoorde, staan op mijn trommelvliezen geëtst. Tsjaikovski’s Tatjana in Londen, en Giordano’s ­Fedora in Bologna. Daar in Bologna mocht ik haar interviewen, een droom voor een jonge muziekjournalist.

Mirella Freni in Cannes in 2010.Beeld AP

Als iemand zó belangrijk is in je leven, verwacht je bijna als vanzelf dat bij anderen dat ook zo is. Dat viel tegen. In geen enkele landelijke krant kwam een ‘In Memoriam’. Zelfs niet in de NRC, die ooit een groot interview met haar plaatste, afgenomen door verklaard Freni-bewonderaar Bas Heijne. In Nederland was ze kennelijk een totaal vergeten diva.

In het buitenland was er wel de erkenning die zij verdiende, maar ook daar ging het niet zonder hobbels. In Italiaanse kranten werd zij geëerd als nationaal symbool, hoewel bij één van de Freni-necrologieën een foto van Deborah Voigt was geplaatst. Dat was bij haar collega’s Callas, Tebaldi, Caballé of Sutherland nou nooit gebeurd. En Freni kan beslist in dat illustere rijtje haar plek opeisen. The New York Times had een mooi groot artikel. Freni zong vaak in de Metropolitan Opera daar, en had er een grote schare fans.

Ook in The Guardian stond een fraai stuk, waarin al haar kwaliteiten en wapenfeiten opgesomd werden. Dat stuk was geschreven door de grote opera- en stemmenkenner Alan Blyth. Pijnlijk detail: Blyth is zelf al dertien jaar dood. De krant had dat feit er keurig bijgezet, maar het wrong aan alle kanten.

Herman Brood sprong diezelfde middag zijn dood tegemoet

Het bevestigt bij mij maar weer eens mijn aversie tegen het schrijven van necrologieën als mensen nog in leven zijn. Ooit begon mijn collega popmuziek op een verloren ochtend aan een in memoriam van Herman Brood. Diezelfde middag sprong Brood zijn dood tegemoet. Het is me altijd bijgebleven, en het voelt als de goden verzoeken om alvast iets ‘op de plank te leggen’, zoals het hier op de redactie heet. Ik begrijp het. In deze tijden van snel, sneller, snelst wil je op de site van de krant de lezer zo vlug mogelijk informeren als een geliefd persoon overlijdt. Maar de emotie als iemand er echt niet meer is, de schok van het definitieve, daarvan wil je als lezer toch iets voelen als je een in memoriam leest? Rust zacht Mirella.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek.

Lees ook: 

Mirella Freni, ‘de voorzichtige’ 

Een geheim voor haar lange, gezonde carrière heeft Freni niet. “Ik heb nooit een echt voorbeeld gehad. Ik wilde liever een kleine Freni zijn, dan een grote kopie van iemand anders. Je moet kunnen luisteren naar je eigen stem, naar je eigen techniek. Als je zelf plezier hebt aan je eigen stem dan zullen anderen dat ook doen.”

Mirella Freni grote afwezige in ‘Pavarotti’ 

Anderhalf uur lang zit je in spanning op haar te wachten, maar afgezien van een vluchtig fo­tootje komt ze helemaal niet voor in ‘Pavarotti’. De grote afwezige in de nieuwe documentaire over Luciano Pavarotti (1935-2007) heet Mirella Freni.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden