Beeld Trouw

Taal Ton den Boon

Bij Borealen denkt niemand in Nederland meer aan poolbewoners

Vorige week was ik in de Elzas. In de kerk van het pittoreske dorpje Eguisheim viel mijn oog op een aankondiging: het Ensemble Vocal Boréale zou er op 16 augustus gospelliederen komen zingen. Dat dit noordelijke ensemble zich boreaal dorst te noemen! In Nederland zou dat niet meer kunnen. Zeker niet sinds ‘de borealen’ een stroming binnen Forum voor Democratie aanduiden: de sympathisanten van Thierry Baudet.

Boreaal gaat via het Franse woord boréal (noordelijk) terug op borealis in het Latijn, dat afgeleid is van boreas (de noordenwind). Franse woordenboeken, zoals de Larousse, vermelden (vooralsnog) geen politieke betekenis bij boréal en ook Nederlandse woordenboeken beschrijven boreaal slechts als geologische of biologische term (‘boreale bossen, streken’ zijn noordelijke of polaire bossen of streken) of in een geografische betekenis (noords).

Hoe kan het dan dat boreaal in onze media nu alleen nog maar als politieke term wordt opgevat? Dat komt doordat Baudet na de Statenverkiezingen hardop droomde over een ‘boreaal Europa’. Vriend en vooral vijand identificeerden die uitspraak als een toespeling op het ideaal van de Franse politicus Le Pen: het creëren van een christelijke, humanistische (en vooral blanke) boreale ruimte (espace boréal) in Europa.

Door zulk gebruik van boréal door rechtse politici en de (ogenschijnlijke) omarming daarvan door Baudet kan boreaal al een paar maanden nadat hij het in zijn speech gebruikte, nauwelijks meer worden gebruikt zonder meteen alt- of ultrarechtse bijgedachten op te roepen. Het woord is, kortom, besmet geraakt.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden