Tv-column

Bescheidenheid en terreur: over hoe het leven van een blonde vrouw kan gaan

Het bericht over haar sterven stemde somber, de documentaire over haar leven maakte vrolijk. Hulde aan Cornald Maas, wiens warme portret van Martine Bijl uit 2014 maandag werd herhaald. Het was een schot in de roos. Ook omdat deze special werd ­gemaakt toen de zon nog scheen.

Want toen Maas allerlei collega’s en naasten aan het woord liet over Martine Bijl, moest die ellendige hersenbloeding nog komen. Ze konden gewoon ontspannen en vol ­bewondering praten over het zondagskind, haar multitalent, haar ­karakter, haar charme, haar ironie, haar soms vileine sarcasme. En haar absolute bescheidenheid.

Ze verscheen dus ook niet in beeld om over zichzelf te praten. Volgens echtgenoot Berend Boudewijn zou ze naar de bioscoop vluchten, wanneer de special op tv kwam.

Sterrenstatus

Het deed me even denken aan Clarence Seedorf, onze grote voetballer. Als ik hem zondag goed ­begreep bij College Tour, heeft hij moeite met het onbegrip voor sterrenstatus in Nederland. Ik vrees voor hem dat we de voorkeur blijven geven aan de warsheid van glamour en loftrompetten à la Martine Bijl. Ach, die anekdote dat Bijl op weg naar Zuid-Afrika – voor een Hak-commercial – niet comfortabel in de business class wilde zitten, maar liever bij de filmploeg in de economy. Zo zien we het graag. Vast omdat wij dat precies zo zouden doen. Toch?

Hoe dan ook, het portret van Martine Bijl bewijst hoe blij je wordt van harde werkers die iets goeds doen met hun talenten. Misschien kunnen we van haar geboortedag een nationale je-maakt-me-blij-dag maken, om mensen bij leven en welzijn te bedanken voor hun bijdrage aan ons welbehagen. Bijltjesdag, maar dan positief.

De tv-avond eindigde maandag wel in totale mineur met een andere blonde vrouw. In EO’s ‘NieuwLicht’ sprak Tijs van den Brink met Maya. Haar dochter Mandy was een gewoon, fris, blond meisje. Ze trouwde een aardige Egyptenaar, woonde met hem in Nederland, kreeg vier kinderen. Tot zover alles goed. Maar rond 2014 was het stel geradicaliseerd en vertrok het gezin naar IS-gebied.

Nachtmerrie

En nu zit Mandy in een Syrisch kamp, met vijf kinderen. Moeder Maya is snoeihard en ziet haar dochter als terrorist en medeverantwoordelijk voor Nice, Bataclan en andere aanslagen. Ze vindt dat dochterlief haar hersenspoeling op niemand kan afschuiven: ze was een volwassen vrouw met kinderen toen ze haar keuzes maakte. “Wie rond 2014 vertrok, wist precies hoe gruwelijk IS bezig was.”

Maya hoeft haar dochter niet ­terug. En huivert als het gaat om haar ongetwijfeld getraumatiseerde kleinkinderen. Hartverscheurend.

Tijs van den Brink sprak met deskundigen over de vraag of dit soort gezinnen terug moet komen. CDA-kamerlid Martijn van Helvert zet de deur niet bepaald op een kier. ‘Trap niet in de val’, is zijn boodschap. Hoogleraar psychologie Gerrit Loots was positiever, schetste hoe ex-kindsoldaten in Oeganda en Colombia toch weer functioneren in de maatschappij. “Maar dan moeten we ze omarmen, niet uitsluiten. Ieder heeft een empathisch vermogen. We moeten dat aanboren.”

Misschien denkt Maya over een paar jaar positiever, maar vooralsnog spreekt ze van een nachtmerrie die nog maar net is begonnen. Over hoe een leven ook kan gaan.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u in het dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden