null Beeld
Beeld

RecensieTelevisie

Beschamend optreden Rutte direct gevolg van vormkeuze van omroepen en spindokters

Laat me raden: de opkomst zal dit jaar hoog zijn. Iedereen voelt de politieke keuzes aan den lijve en op tv waren de lijsttrekkers alom tegenwoordig. Maar kwantiteit levert niet per se kwaliteit op, bleek deze week weer.

Bij Jinek & RTL Nieuws: de strijd om de kiezer maandag zaten Klaver (GL) en Hoekstra (CDA) het EenVandaag-debat te analyseren, en zette columnist Paulien Cornelisse hun uitgevente privé-situaties op een rij. (Eva Jineks goedkeuring vooraf, sinds Koning, knibbelt wel wat van Cornelisses autoriteit af, maar zij zou toch geen bemoeienis accepteren lijkt me).

Wat ze deed was luchtig, ridicuul en toch onthullend. Jesse Klaver woont als een middenklasse-vader in een zee van speelgoed, met grote vlekken op de bank. Vies. Herkenbaar. Toegankelijk. Om zijn “radical honesty” te belonen liet Cornelisse een foto zien van haar eigen aftandse bank. Daar stak de steriele keuken van Hoekstra schril bij af. “Dit lijkt wel de pantry van een tandarts”, rilde ze. Warm of koud, met of zonder ‘campagnepubers, -kinderen, -honden’: maakt het uit? Aan de voorsprong van Rutte te zien niet, want zijn privé bleef buiten beeld.

Wéér een duo-debat met Wilders

Van hem zagen we deze campagne alleen maar meer van hetzelfde, tot en met EenVandaag-lijsttrekkersdebat maandag: wéér een duo-debat met Wilders. Dat is niet alleen belachelijk, maar ook ernstig. De NPO en RTL hebben hier samen steken laten vallen.

Ik had me met die zes dames en heren verheugd op de dynamiek van een groepsdebat. Pit, onverwachte reacties en voor mijn part geschreeuw. Maar nee, weer die beperkte selectie, net als dagelijks bij Pauws Verkiezingsdebatten en Jinek. We hebben nergens kunnen zien hoe Kaag Rutte zou aanpakken; hoe Klaver Wilders van repliek zou dienen of hoe Hoekstra zich zou redden tegenover Marijnissen. Het was steevast rechts tegen rechts, en linksmidden tegen links; Kaag, Ploumen en Klaver konden alleen de kleine verschillen uitvergroten. Op een beetje spanning maandag tussen Ploumen en Hoekstra na (“asociaal” versus “onfatsoenlijk”) was er geen vuurwerk en geen game changer.

Er was wel middelpunt vliedende kracht. Wilders en Rutte moesten in het zoveelste debat steeds radicaler spreken om de ander te verrassen. “Terwijl u woedend op de bank zat te twitteren, zorgde ik ervoor dat het aantal Syrische migranten met 90 procent afnam door deals te sluiten met Turkije”, klopte Rutte zich op de borst. Hij wil “terug naar nul” om dan zelf “mensen te kunnen uitnodigen”.

Misselijkmakende teksten

Pardon?! Bij ieder ander was hij niet weggekomen met zo’n even onrealistische als gênante opmerking. ‘Voor wie ooit iets van deze oorlog zag, of zelfs maar moeite doet om het zich voor te stellen hoe het is, zijn dit misselijkmakende teksten’, tweette Afrika-correspondent Bram Vermeulen terecht.

Daarbij: met Wilders gaat het debat altijd over migratie waardoor Rutte niet over Europa, Groningen of de verhouding van burger en staat hoefde te praten. Het is misleidend dat niemand hem heeft kunnen aanpakken op de toeslagenaffaire. Het is misleidend, dat Rutte als vertegenwoordiger van de macht zich slechts tegenover de aan de zijlijn staande Wilders heeft hoeven verantwoorden. Het was beschamend om onze demissionair premier zo te zien praten. En dat was een direct gevolg van de vormkeuze van omroepen en spindokters.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden