Nieuws Erfgoed

Bert Kreuk geeft zijn historische D-Day-vlag aan de VS: ‘Deze vlag gaat niet over Trump, maar over verbinding’

De D-day-vlag aan boord van de Amerikaanse Boeing C17 van het Amerikaanse leger, kort voor vertrek naar Washington. Beeld US Air Force

Voor 460.000 euro kocht kunstverzamelaar Bert Kreuk de historische vlag die wapperde bij de invasie van de geallieerden in Normandië, op 6 juni 1944. Morgen overhandigt hij de vlag aan president Trump in het Witte Huis, als geschenk voor het Amerikaanse volk.

President Trump had geen tijd om de beroemde Amerikaanse D-day-vlag op te halen in Nederland. Nou, dan breng ik hem zelf wel naar het Witte Huis, bedacht Bert Kreuk. En hij kreeg het nog voor elkaar ook.

Vandaag vliegt hij met premier Rutte naar Washington. Donderdagmiddag mag hij de Amerikaanse president toespreken en de vlag overhandigen, die tijdens de invasie van de geallieerden in Normandië op 6 juni 1944 wapperde op het Amerikaanse marineschip ‘LCC 60’. Dat schip kwam als eerste aan op de Franse stranden. 

“Er waren nog wat plaatsen vrij in het vliegtuig. Daarom reizen we met de premier mee”, vertelt kunstverzamelaar Bert Kreuk (1964, Capelle aan den IJssel) aan de telefoon. Er gaan ook een paar familieleden mee. De vlag waar het allemaal om draait, werd eerder al naar Washington gevlogen door een toestel van de Amerikaanse luchtmacht. Kreuk kocht het dundoek drie jaar geleden op een veiling in Texas voor 460.000 euro. Het werd te koop aangeboden door de familie van commandant Howard Vander Beek van de ‘LCC 60’, die de vlag tot zijn dood in 2014 thuis had bewaard als aandenken.

Verbazingwekkend, erfgoed op een veiling

Kreuk wilde met zijn aankoop de vlag veiligstellen voor latere generaties. “Ik vond het verbazingwekkend dat Amerikaans cultureel erfgoed op een veiling te koop werd aangeboden.” Tijdens de telefonische bieding, vanuit zijn huis in Zwitserland, hield hij een kiezelsteentje in de hand dat hij ooit had opgeraapt op Utah Beach, waar de geallieerden landden. “Het is een van de belangrijkste vlaggen in de recente geschiedenis. Je ziet de strijd op het doek: er zitten kogelgaten in van een Duits machinegeweer, de rafels herinneren aan het stormachtige weer op D-day. Deze vlag staat symbool voor de bevrijding van Europa.” 

Voormalig minister van defensie Jeanine Hennis-Plasschaert bij de ceremoniële overdracht van de vlag aan de Amerikanen in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Beeld EPA

Op het moment dat hij eigenaar werd van de vlag, wist hij al dat hij deze wilde schenken aan het Amerikaanse volk, op voorwaarde dat president Trump hem zelf zou komen ophalen. Dat is niet gelukt maar zelf brengen is ook eervol, vindt Kreuk. Hoe de ceremonie er donderdag precies uitziet in het Witte Huis weet hij niet. “Trump zal eerst spreken, dan Rutte en daarna mag ik iets zeggen. Ik ben al aan het oefenen. Allereerst ga ik de mensen bedanken die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Ook zal ik ingaan op de vriendschapsbanden met Amerika.”

Nee, kritiek op het politieke beleid van Trump zal hij niet uiten. “Deze vlag gaat niet over politiek of Trump, maar symboliseert de verbondenheid tussen mensen. Voor mij is het een vlag met een positieve lading: hij herinnert aan de offers die mensen wilden brengen voor vrijheid en democratie.”

Na de overdracht gaat de vlag naar het Smithsonian Museum of American History in Washington, waar meer beroemde vlaggen uit de Amerikaanse geschiedenis hangen.

Heldenrol van commandant Howard van der Beek

Meer dan zeventig jaar bewaarde de Amerikaanse commandant Howard van der Beek (1917-2014), zoon van Nederlandse emigranten, de vlag die wapperde op de achtersteven van het Amerikaanse marineschip ‘LCC 60' tijdens de invasie van de geallieerden in Normandië. Op D-Day, 6 juni 1944, begeleidde zijn schip de amfibische landingsvaartuigen met tanks, soldaten en materieel naar Utah Beach. Van der Beek vervulde daarbij een heldenrol. Op de gehavende vlag met kogelgaten staan naast de dertien rode balken 48 sterren in plaats van 50. De staten Alaska en Hawai werden pas later als ster toegevoegd. De D-Day-vlag was sinds de aankoop door Bert Kreuk te zien in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg en in februari van dit jaar ook in de Kunsthal in Rotterdam. 

Bert Kreuk Beeld ANP

Wie is Bert Kreuk? 

Het levensverhaal van Bert Kreuk (1964) heeft iets weg van de krantenjongen die miljonair werd. Na de meao in Rotterdam bouwde hij een toeleveringsbedrijf voor de luchtvaartindustrie op. Schatrijk werd hij met de verkoop van service-tasjes met tandpasta, kammetjes en handdoekjes aan met name Amerikaanse vliegmaatschappijen. In 2007 verkocht hij zijn bedrijf. Sindsdien richt hij zich op het verzamelen van naoorlogse kunst. De liefde voor kunst kreeg hij niet van huis mee, maar van zijn oom Theo Schols, zijn 'surrogaatvader’. Die nam hem vanaf zijn twaalfde jaar onder zijn hoede, omdat hij niet met zijn vader overweg kon. Zijn kunstcollectie telt honderden werken van onder meer Piet Mondriaan, Willem de Kooning, Claude Monet, Damien Hirst, Luc Tuymans, Jeff Koons, Matthew Day Jackson en Kaari Upson. In 2017 schreef Kreuk een onthullend boek over hebzucht, manipulatie en bedrog in de wereld van de hedendaagse kunst. Het boek was ook een reactie op aantijgingen uit de kunstwereld dat hij een ‘art flipper’ zou zijn, een speculant. De beschuldigingen kwamen onder meer uit kringen rondom de kunstenaar Danh Vo, met wie hij een slepend conflict had over een kunstwerk dat hij zou maken. Kreuk vond dat Vo de gemaakte afspraken niet was nagekomen. 

Lees ook:

Vermeende kunstspeculant stelt hypocrisie aan de kaak

Verzamelaar Bert Kreuk werd in de kunstwereld afgeschilderd als een speculant. Ten onrechte, vindt hij. In ‘Art Flipper’ doet hij een boekje open over hebzucht, manipulatie en bedrog in de wereld van de hedendaagse kunst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden