Opinie

Berlusconi en de moderne dans

De afgelopen weken hebben Pina Bausch, Trisha Brown en Anna Teresa de Keersmaeker de pr-afdeling van het Holland Festival een goede dienst bewezen. Als iconen van de moderne dans wisten zij Carré en schouwburg tot de nok te vullen.

Met 'Relazione Publica', een kleinschalige voorstelling in het Julidans Festival, leveren de twee Venetiaanse zusters Caterina en Carlotta Sagna een bijtend commentaar op de vercommercialisering in (dans)kunst. De zusters maken geen geheim van hun bezorgdheid en verontwaardiging over de mediamacht van het fenomeen Berlusconi. Daarom kozen zij voor een formule die het midden houdt tussen een openbare repetitie en een persconferentie van een kleine dansgroep.

Caterina als artistiek leidster en haar zuster als repetitor en trait d'union met de vijf dansers laten zich interviewen door de Vlaamse actrice Viviane de Muynck. Als een opgefokte presentatrice die pittig gewauwel met een filosofisch smaakje als haar promotionele plicht ziet, neemt zij ons mee achter de schermen in dit 'dansgezin'. Haar tv-programma gaat over de lastige banden die liefde voor en door dans smeedt.

Die liefde brengt weinig eendrachtigheid. Al heel snel ontpoppen de twee Italiaanse zusters zich als een evenbeeld van de zusjes Anna Teresa en Jolante De Keersmaeker in Brussel. Caterina ziet de spirituele bewaking en Carlotta de spierverzorging van de drie jongens en twee meiden als taak. Hun reis naar Cambodja deed hen de diepere geloofswaarde van de reliëfs van de Anghor-tempels beseffen, maar hoe dat met de dansers te delen? Caterina doet zich voor als een ondoorgrondelijke Pina Bausch. Carlotta, in een lange kriebeljurk en op knalrode hoge hakken, is haar weerbarstige sloof, super gefrustreerd maar bereid om in de ivoren toren van haar zuster een exotisch dansgerecht te serveren: Vlaamse pasta met Indiase curry met bradwurst uit Wuppertal.

De façade van moderne dans, opgetuigd met citaten als 'dans is de archeologie van ruimte' wordt door de welbespraakte Viviane de Muynck in een meesterlijke persiflage neergehaald. Met verve speelt zij de rol van de onuitstaanbare parasiet in de pels van kunst, die van het geklungel der zusters en hun geestverwanten de diepere, onbenoembare waarden moet aantonen.

Al direct is in deze cabareteske aanpak duidelijk dat niet alleen De Muynck zal worden doorgeprikt. Na ruim anderhalf uur moet zij erkennen dat de dames Sagna niet in haar mal passen. Hun uit de hand lopende demonstratie zet ook haar op ontluisterende wijze te kakken. De Muynck sleurt de twee vrouwen en hun dansteam mee in haar val. Het is bij vlagen kostelijk om te zien hoe zij zich tegen heug en meug en ten koste van elkaar interessanter voordoen dan ze zijn. Zij zetten hun dansers neer als een groepje onvolwassenen die het persoonlijke en professionele verwisselen en om aandacht vragen door de grenzen van gehoorzaamheid te zoeken.

Met mallotige dansjes zetten met name Lisa Gunstone en Mauro Paccagnella zowel de hedonistische dwang tot zelfexpressie als het autistische gehalte van de conceptuele dans te kijk. Met deze twee, schijnbaar haaks op elkaar staande uitingen van onvermogen is de 'nieuwe' dans verworden tot een karikatuur van zichzelf. Een vergelijking met de Italiaanse televisiezenders als propaganda voor Berlusconi ligt voor de hand. Hoewel 'Relazione Publica' gebaat zou zijn met een scherpere variant van klungelige dans en een strakkere tempovoering is de humor van de zusters Sagna meer dan leuk cynisme of aangename zelfrelativering. Zij weten de society of spectacle, dus zelfs de heiligste koe in de conceptuele danssector ten slachtbank te voeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden