Berlijn is weer in de ban van Romy Schneider

Romy Schneider wilde afrekenen met haar suikerzoete Sissy-imago.Beeld TR beeld

Romy Schneider maakt de tongen los op het filmfestival van Berlijn, dat nog tot zondag duurt. Ook twee andere biopics dingen mee naar de Gouden Beer.

Op het 68ste Filmfestival van Berlijn blijkt Romy Schneider (1938 - 1982) deze week nog steeds veel teweeg te brengen in Duitsland. Op de Berlinale draait een nieuwe film over haar bewogen leven. '3 Tage in Quiberon', waarin het Duitse filmicoon wordt vertolkt door de ijselijk goed gelijkende Marie Bäumer. Het was op voorhand de meest belichte film in de Duitse media.

Zoals de titel aangeeft gaat het hier niet om een levensverhaal van A tot Z, maar om de drie dagen die Romy Schneider in 1981 doorbracht met een journalist en een fotograaf van het weekblad Stern, terwijl ze samen met een Oostenrijkse jeugdvriendin ingecheckt was in een kuurhotel in het Bretonse vissersplaatsje Quiberon. 

Drank, sigaretten en medicijnen 

De wereldberoemde actrice die op dat moment grote hoeveelheden drank, sigaretten en medicijnen gebruikte en zo tegen het eind van haar leven behoorlijk labiel was, had ingestemd met een marathoninterview. Dit tot verbazing van haar hartsvriendin die zag hoe ze er aan toe was.

Maar Schneider had een missie: ze wilde definitief afrekenen met het suikerzoete Sissi-imago dat haar al vanaf haar vijftiende achtervolgde, en laten zien wie ze werkelijk was: 'Ich bin eine unglückliche Frau von 42 Jahren und heisse Romy Schneider'.

Die gesprekken, waarin ze haar ziel en zaligheid bloot gaf en waarbij Robert Lebeck de beroemde zwartwit-foto's ter plekke maakte, vormen de basis van de film. Schneider overleed een jaar later aan de gevolgen van een hartstilstand. In de film komt ze naar voren als een vrouw vol levenslust, dansend, lachend, maar ook kampend met hevige angsten en depressies die ze op alle mogelijke manieren probeert te verdoven. Een geval van himmelhoch jauchzend zum Tode betrübt, lijkt het.

"Het was niet gediagnosticeerd en ik beweer het ook niet in de film, maar het heeft wel alle kenmerken van een manische depressie", aldus de Duitse regisseuse Emily Atef tijdens de persconferentie in Berlijn. De filmmaakster had voor ogen om de mens achter de mythe te laten zien. Romy Schneider rokend, drinkend, pillen slikkend, woelend in bed en poserend zonder make-up. Weg alle franje.

Tekst gaat verder onder de foto

Marie Bäumer, ijselijk goed gelijkend op Romy Schneider, kruipt in '3 Tage in Quiberon' in de huid van de Duitse actrice.Beeld TRBEELD

Tegelijkertijd kun je je afvragen of ze daarbij toch niet stiekem de mythe exploiteert, zoals de arrogante Stern-journalist destijds vooral gebruikmaakte van haar kwetsbaarheid. Het blijft na het zien van de film toch knagen.

Andere films

Voor een werkelijk fantastisch levensverhaal moeten we misschien wel heel ergens anders zijn: in Rusland. Alexey German jr. maakte met 'Dovlatov' een van de opzienbarendste films in competitie tot nu toe. In één vloeiende beweging trekt hij ons het Leningrad van 1971 binnen waar de Russisch-Joodse schrijver Sergei Dovlatov (1941-1990) grote moeite heeft om een uitgever te vinden. 

Zijn manuscripten worden continu geweigerd. Ze voldoen niet aan de geldende regels. Ze zijn met andere woorden niet 'puur en optimistisch' genoeg. Zijn vrienden ervaren dezelfde problemen. Een van hen, Joseph Brodsky, is al gedwongen vertrokken.

Ook hier is de biopic beperkt tot enkele dagen in het leven van de hoofdpersoon - duidelijk een trend - maar wat maakt German Jr. er een fascinerende literaire tijdreis van. Met dezelfde heerlijke ironie die het werk van de jonge schrijver tekent, geeft hij een inkijkje in de verstikkende censuur in de Sovjet- Unie ten tijde van Brezjnev. En de goede verstaander ziet natuurlijk meteen de connectie met het heden: de censuurmaatregelen van de Russische minister van cultuur Vladimir Medinsky.

Nog niet alle kandidaten voor de Gouden Beer zijn gepasseerd, maar Dovlatov gooit hoge ogen, en de Servische titelvertolker Milan Maric zou zo maar op kunnen voor beste acteur. Een andere kanshebber op die prijs is Joaquin Phoenix, te zien in de derde biopic in competitie: 'Don't Worry, He Won't Get Far On Foot' van Gus van Sant, die ook genoeg heeft aan een slice of life. 

Phoenix is hilarisch als een aan de rolstoel gekluisterde zuipschuit die zijn alcoholprobleem uiteindelijk onderkent, bizarre therapie-sessies ondergaat, en eenmaal sober uitgroeit tot de Amerikaanse cartoonist John Callahan (1951-2010).

Grappig trouwens dat Duitsland zijn eigen Joaquin Phoenix-lookalike heeft. De Duitse acteur Franz Rogowski lijkt niet alleen op hem, hij is ook goed, en hij is zelfs te zien in twee competitiefilms waarvan 'Transit', gebaseerd op de gelijknamige roman van Anna Seghers, alvast indruk maakte. 

De Duitse regisseur Christian Petzold vertelt het verhaal van Duitse burgers in bezet Frankijk die hopen het land via Marseille te verlaten maar in de havenstad moeten wachten op documenten van een gastland. Verrassend is dat het oorlogsverhaal in hedendaags Marseille is gefilmd, waardoor Duitse vluchtelingen van toen en Afrikaanse vluchtelingen van nu verenigd worden in dezelfde wachtruimte. Heel mooi. Je zou bijna zeggen: dat niemand eerder op het idee is gekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden