Taal Ton den Boon

‘Bemanning’ of ‘bemensing’? U mag zelf kiezen, voorlopig dan

Afgelopen week corrigeerde D66-Kamerlid Monica de Boer haar PVV-ambtsgenoot Lilian Helder tijdens een parlementsdebat. Helder had gezegd dat haar partij het problematisch vindt dat veel politiebureaus niet meer ‘volledig bemand’ zijn. De Boer reageerde een tikje pedant: ‘Het gaat ten eerste over bemensing, niet over bemanning’.

Zo’n opmerking leidt geheid tot een stortvloed aan reacties op Twitter. Dit keer waren die overwegend mild persiflerend van aard. ‘Man man man!’ verzuchtte iemand, om zichzelf meteen te corrigeren: ‘Mens mens mens!’ Een ander vreesde dat we het straks niet meer over de buurman mogen hebben, maar over de buurmens. Een grapjas merkt melig op dat meneer Van Dale het druk zou gaan krijgen met nieuwe lemma’s als mensager (politiek correct voor manager), emensipatie (emancipatie) en mensdarijn (mandarijn).

Bemensen moet rond 1980 zijn ontstaan en staat sinds 1999 in de Dikke Van Dale als ‘politiek correct’ synoniem van bemannen. Dat wil niet zeggen dat iedereen het woord met enthousiasme heeft omarmd. Toen Herman Wijffels het in 2012 over de ‘bemensing van het kabinet’ had, reageerde Paulien Cornelisse in NRC: ‘Het klonk onheilspellend, alsof we een nieuwe planeet hadden ontdekt die door ons onderworpen moest worden’.

Dat bemensen en inmiddels ook bemensing in Van Dale staan, wil niet zeggen dat deze alternatieven ‘beter’ zijn dan bemannen en bemanning. Het staat elke taalgebruiker nog vrij zelf uit deze alternatieven te kiezen. Wel blijkt de keuze steeds vaker uit te pakken in het voordeel van bemensen en (vooral) bemensing.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden