Recensie

Belangrijke thema's, maar te weinig nuance in 'Othello'

Werner Kolf (op de vloer) speelt Othello.Beeld Othello 05 © Sanne Peper


Het Nationale Theater
Othello
★★

Onschuldig, blozend van geluk, danst de hooggeplaatste generaal Othello in zijn witte pak met zijn beeldschone geliefde Desdemona. Een voormalige slaaf en een meisje dat opgroeide in een machtige, rijke, witte wereld. Het kleurverschil is bijtend: niet de moor is hier geschminkt maar alle mensen die hem omringen zijn witter-dan-wit: kleding, haar en huid. Een kunstmatigheid die de wraakzucht en onoprechtheid spiegelt die dit liefdespaar naar de afgrond stuwen.

Bij het Nationale Theater gebruikt regisseur Daria Bukvic 'Othello' om zaken als verborgen machtsverschillen en discriminatie in onze maatschappij aan de kaak te stellen.

Tekst loopt verder onder de foto.

Rick Paul van Mulligen (links) speelt JagoBeeld Othello 05 © Sanne Peper

In een superstrak vormgegeven decor (vormgeversduo Marloes en Wikke) van palen, masten, doeken en een spiegelvloer, indrukwekkend en doeltreffend (hoewel een tikje te pompeus voor deze kleine zaal), kiest Bukvic voor een bijna klinische interpretatie van Shakespeare's klassieker. 

Ze bevraagt de positie van de afhankelijke vrouw door een schijn-geëmancipeerde Desdemona en Emilia op te voeren en plaatst de donkere acteur Werner Kolf in de hoofdrol. Kolf is een jonge dertiger die de nadelen van een donkere huidskleur aan den lijve heeft ondervonden. Toch staat hij in deze voorstelling niet centraal.

Deze Othello gaat namelijk nog het meest over de macht van de verongelijkte blanke (laagopgeleide) man. Die rol vertolkt Rick Paul van Mulligen als Jago, de zelfingenomen rechterhand van Othello die zijn gehoopte promotie in het water zag vallen. Vervuld door wraakzucht (zijn trouw aan een 'zwarte' leverde hem niet de positie op waar hij recht op meent te hebben) brengt hij Othello en Desdemona listig ten val.

Geniepige slang

Van Mulligens Jago is een fascinerende geniepige slang maar ook een karikatuur, een manipulatieve 'valse nicht'. Dat bewerkster Esther Duysker hem wat Pim Fortuyn quotes in de mond legt ('at your service'), maakt hem niet sympathieker.

Ook de andere randpersonages hebben te veel karikaturale trekjes, zelfs Desdemona blijft een beetje hangen in een beeld van weliswaar slim maar vooral mooi en onschuldig, kwetsbaar meisje. Werner Kolfs Othello is wel integer en menselijk, maar de momenten waarop hij echt de ruimte krijgt, zijn te schaars om echt het mededogen van de toeschouwer te wekken en het verrassende aangepaste einde dwingt hem te diep in de slachtofferrol.

Regisseur Bukvic focust primair op het blootleggen van scheve maatschappelijke kwesties en daarin slaagt ze ook zeker. Maar het broodnodige (inter)menselijke aspect en de inhoudelijke nuance raken zo wel heel ver ondergesneeuwd.

Lees ook: In deze tijd hoort een zwarte acteur Othello te spelen, een interview met regisseur Daria Bukvic.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden