Taal

Beheerst u ook Nederlands?

Beeld anp

Op het Onze Taalcongres van afgelopen zaterdag deed zich nog een aardig incidentje voor. 

Hans Bennis besprak daar een enquête over het Nederlands. Daarbij citeerde hij een vraag die luidde: 'Hoe belangrijk vindt u het dat uw kind Nederlands beheerst?' Toen stond er iemand in de zaal op die hem vroeg: 'Moet dat niet zijn het Nederlands beheerst?' Bennis ontweek die vraag, omdat het hem meer om de resultaten ging, dus de kwestie bleef verder onbesproken.

In zijn algemeenheid moet het antwoord op die vraag denk ik 'nee' zijn. Immers, je kunt best een taal beheersen zonder het bepaalde lidwoord. Zeker in een opsomming kan het: 'Ik beheers Nederlands, Engels, Duits en Frans, maar ik beheers vooral Nederlands.' Aangezien er ook geen expliciete regel is die het verbiedt, zou 'Nederlands beheersen' volgens de taalnorm correct moeten zijn.

Toch zit er wel iets in de opmerking. Het is zeker gebruikelijker om bij een enkele taal te zeggen 'Ik beheers het Nederlands' in plaats van 'Ik beheers Nederlands.' Hierin verschilt 'beheersen' van 'spreken', waar het eerder omgekeerd is.

In elkaars vaarwater 

Ik denk dat 'spreken' en 'beheersen' hier in elkaars vaarwater zitten. In 'Ik spreek Nederlands' betekent 'spreken' niet alleen het praten, maar eerder het beheersen van de taal. En in 'Ik beheers het Nederlands' is natuurlijk ook het spreken inbegrepen.

Maar waarom is beheersen beter met 'het'? Ik denk omdat beheersen altijd over het totaal gaat. Dat past beter bij een bepaalde woordgroep dan bij een onbepaalde woordgroep. Zo zeg je ook niet 'ik beheers voetbal', maar wel 'Ik beheers voetbal, judo en volleybal.'

Lees meer afleveringen van de Taalrubriek

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden