Tv-column

Beau van Erven Dorens doet het weer, via hem zie je de mens in de veteraan

De veteranen lopen bepakt langs de Noorse fjorden Beeld RTL4

Beau van Erven Dorens doet het weer. Hij reist met getraumatiseerde oorlogsveteranen door Noorwegen en doet dat fantastisch. 

Bosnië, in 1994. Zit Roger als Nederlands VN-militair daar al met een ontoereikend mandaat, heeft-ie ook maandenlang geen normaal eten. Noch genoeg kleding, munitie, brandstof. De oud-militair vertelt het in de derde aflevering van ‘Beau en de Veteranen’ (RTL4) en Beau van Erven Dorens reageert verontwaardigd. Waarom weet Nederland dit niet?

In zijn nieuwe programma reist hij met zeven getraumatiseerde oud-militairen door Noorwegen. Ze dienden in Bosnië, Irak, Afhanistan, omdat Nederland bij de 193 Verenigde Naties hoort en zo medeverantwoordelijk is voor de internationale veiligheid. Beau maakt met de groep een intensieve wandeltocht langs de bossen en fjorden van Noorwegen. Je ziet waar de presentator goed in is geworden: onvoorwaardelijk zijn steun geven en toch kritisch doorvragen. Met zijn rugdekking kunnen ze eindelijk eens hun kant van het verhaal vertellen.

Dat verhaal over Dutchbat alleen al. De Serviërs hielden VN-konvooien tegen, dus hadden de jeeps geen brandstof en moest Roger te voet op patrouille. Hij leefde op biscuitjes met chilisaus, viel twaalf kilo af en had nog honderd kogels voor de laatste gevechten. Toen viel Srebrenica, en moest hij helpen de mannen van de vrouwen en kinderen te scheiden.

Geen lieve vader meer

Roger ‘zit meteen weer daar’ als hij vertelt over de gruwelijkheden zonder dat hij iets kon doen. Trillende onderlip, starende ogen. Het ergste lijden van Srebrenica is bekend – de moord op achtduizend moslimmannen die Dutchbat niet kon voorkomen – maar er was zoveel meer pijn. Voor zijn zoontje kon hij thuis geen lieve vader meer zijn.

En nu is Beau daar, met een format waarin hij wederom oog heeft voor een lijden dat lang is genegeerd. In ‘Project Amsterdam’ en ‘Rotterdam’ stond hij stil bij de daklozen die wij zo voorbijfietsen. Nu schenkt hij zijn volle aandacht aan getroebleerde veteranen.

Ze hebben toch zelf voor dat beroep gekozen, denken veel mensen. Nou, dit offer voor onze veiligheid is ook weer niet de bedoeling, denk ik beschaamd. Het zijn niet alleen de bloedige ervaringen, maar ook de machteloosheid en zware onrechtvaardigheid die ze meemaakten. Ik snap hun posttraumatische stress nu.

Oud-luchtbrigademilitair en geneeskundige Marco zit ‘nog steeds in de oorlog’ (Irak, Afghanistan), zegt hij. Hij woont op een thuisbasis voor zwaar getraumatiseerde militairen in Eelde en heeft continu begeleiding. “Ik vecht nog steeds. Ik ruik het zand. Ik voel nog de warmte.” Hij vertelt hoe hij zijn eerste gesneuvelde Nederlandse militair aantrof. “Die jongen heb je leren kennen. Je staat samen je tanden te poetsen. En een week later sta je diezelfde tanden op te ruimen.”

Pure troost

Van alle zeven ex-militairen met PTSS komen in de verschillende afleveringen de verhalen boven, tussen de prachtige beelden van Noorwegen door. Tentje opzetten, kampement maken, het lijkt een beetje op vroeger. In groepstherapie zetten ze stappen om hun verleden te verwerken en de identiteit van militair los te laten.

Beau doet het weer – en hij doet het fantastisch. Opnieuw stapt hij in een meer van frustratie en verdriet en vertrouwt op zijn intuïtie en humor. Via hem zie je weer mensen in die veteranen, en dat is pure troost.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u in het dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden