Ik heb een droom

Bartho Braat: Het steekt, dat neerkijken op soapseries

Bartho Braat Beeld Jörgen Caris

“In de tijd dat ik begon bij Toneelgroep Centrum had ik vaak een typische acteursdroom die in allerlei varianten terugkwam. Nu eens kon ik het toneel niet vinden en dwaalde ik door het gangenstelsel van Theater Bellevue in Amsterdam, dan weer kwam ik op het verkeerde toneel terecht of stond ik opeens in een verkeerd stuk.

Nog niet zo lang geleden had ik een ander soort droom. Ik speelde toen met jongeren in de musical ‘Toms magische speelgoedwinkel’. Ze konden allemaal goed zingen en dansen. Vooral in dansen was ik minder bedreven dan zij en vaak werd ik apart genomen om te oefenen in de gang. Het was een heel leuke tijd, maar misschien had ik toch de angst onder te doen voor mijn medespelers, want ik droomde dat ik met mensen veel jonger dan ik eindexamen wiskunde deed. Ik dacht: ik ben nooit bij wiskundelessen geweest, ik ga zakken. Maar het was nog erger: als ik zakte moest ik helemaal opnieuw beginnen in de eerste klas.

Ik heb ook weleens dromen die mij op een pijnlijke manier op mijn tekortkomingen wijzen. Als ik overdag ruzie maak en ik ben achteraf ontevreden over mijn gedrag, dan komt dat terug in zo’n droom. Het is een soort spiegel, zodat ik besef: dat had ik anders moeten aanpakken. Dromen confronteren je vaak met dingen waar je al dan niet bewust mee bezig bent.

Toch ben ik een beetje huiverig voor een droomuitleg die psychologiseert. Ik vind psychologie overgewaardeerd: het ontkent het tragische. Tegenwoordig willen we alles uitleggen en het leven naar onze hand zetten, maar ik denk: accepteer de tragiek van het menselijk bestaan. Veel dingen zijn zoals ze zijn, ze gebeuren nou eenmaal.

Aangename duisterheid

Dat zie je bijvoorbeeld in Griekse klassieken of in Shakespeare’s stukken: die gaan niet over de psychologie van de karakters maar eerder over het lot. Bij Shakespeare draait het vaak ook om pure machtswellust. Een personage als Macbeth wil koning worden en gaat daarbij letterlijk en figuurlijk over lijken; waarom hij zo is is verder niet zo interessant.

‘Wachten op Macbeth’, de voorstelling waarmee ik op De Parade sta, heeft qua taal een aangenaam soort duisterheid. Ik speel daarin een soapacteur die zich voorstelt hoe het is om één keer Macbeth te vertolken. Als hij op het punt staat zijn dagdroom te realiseren slaat de twijfel toe: kan hij dit wel?

Ikzelf heb 25 jaar in een soap gespeeld en daarnaast theaterproducties gedaan, maar ja, dat waren geen Shakespeares. Op soap wordt altijd een beetje neergekeken, dat steekt. Ik heb altijd de ambitie gehad op het toneel te staan, het is een verlangen naar erkenning.”

Acteur Bartho Braat (1950) speelde vele rollen maar is vooral bekend als Jef Alberts in ‘GTST’. Vanaf 4 juli speelt hij op De Parade ‘Wachten op Macbeth’, een muziektheatermonoloog van Theater Nox. Te zien in Rotterdam, Utrecht en Amsterdam. www.deparade.nl

'Ik heb een droom' is een interviewrubriek waarin Trouw mensen vraagt waar ze over dromen, overdag of 's nachts. Lees hier eerdere afleveringen terug. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden