Avishai Cohen in de Montreux Jazz Club vorig jaar.

Interview Jazztrompettist Avishai Cohen

Avishai Cohen is niet bang voor stilte

Avishai Cohen in de Montreux Jazz Club vorig jaar. Beeld EPA

Jazztrompettist Avishai Cohen leest en luistert steeds minder muziek. Tegenwoordig haalt hij zijn inspiratie vooral uit prachtige zonsondergangen.

Bedachtzaam pratend laveert de Israëlische trompettist Avishai Cohen (1978) door het gekkenhuis dat het verkeer in zijn woonplaats Tel Aviv nu eenmaal is. Hij kauwt nog even na op een vraag. “Dat klopt wel ja”, zegt hij dan kalm. “Ruimte is inderdaad het gemeenschappelijke element in al mijn projecten. De esthetiek van heel veel noten spelen, zegt me steeds minder. Als ik met pianist Yonathan Avishai op het podium sta, gebeurt het soms dat we even allebei niet spelen en helemaal stil zijn. Ik voel me daar steeds comfortabeler bij.” 

Cohen is nauwelijks uitgesproken of hij komt in een felle discussie terecht over een parkeerplek. Over en weer worden in het Hebreeuws verwensingen geschreeuwd. Dan komt Cohen even rustig als zo-even bij de interviewer terug. “Onlangs had ik voorafgaand aan een optreden een serie interviews en steeds ging het over ruimte, concentratie en stilte. Later, tijdens dat concert, realiseerde ik me dat het is wat Avishai en mij bindt: we zijn allebei niet bang voor stilte.”

Bijzondere akoestiek

De angst voor stilte is in wezen de angst dat wat iemand wel speelt niet voldoende zegt. Een van de redenen dat Cohen de afgelopen jaren is uitgegroeid tot een geliefde jazztrompettist, is dat hij iets te zeggen heeft. Zijn spel kent een grote dynamiek en een breed scala aan timbres en klankkleuren. Het ene moment kan hij beheerst en warm klinken en een volgend ogenblik ineens fel en scherp.

Kort geleden bracht Cohen zijn derde plaat op het beroemde ECM-label uit. Dit keer een duo-album met pianist Yonathan Avishai, de Israëlische musicus met wie hij al meer dan dertig jaar samenspeelt. ‘Playing The Room’ heet het album, een verwijzing naar de tijd dat de twee als jonge jongens in een kamer bij elkaar kwamen en er naar muziek luisterden en maakten. “Het spelen zelf staat centraal dit keer. Om die reden zijn er van de negen stukken op de plaat maar twee door ons geschreven. Als een eigen compositie nog niet eerder is gespeeld, steek je vaak veel aandacht in discussies over het arrangement en de vorm. We wilden nu gewoon spelen en gebruik maken van de bijzondere akoestiek die het Auditorio Stelio Molo in Lugano heeft. Dus geen concepten. Niet nadenken, maar gewoon spelen. Daarom hebben we composities gekozen van de musici die ons hebben gevormd. Saxofonisten als John Coltrane en Ornette Coleman, maar ook bijvoorbeeld Stevie Wonder.”

Aangrijpend moment

Een van de opmerkelijkste stukken op de plaat, het afsluitende ‘Shir Eres (Lullaby)’, stond niet op het lijstje nummers dat het duo zou gaan opnemen. Het tweetal speelde het bij wijze van warming-up, maar producer en labelbaas Manfred Eicher besloot meteen dat het ook op het album moest komen. Cohen: “In Israël is het een populair nummer uit een oude musical over koning Salomon die met een schoenlapper van plaats ruilt. Voor mij heeft het een heel speciale betekenis. Zo’n twintig jaar terug overleed een goede vriend van me. Zijn familie vroeg me dit lied bij de begrafenis te spelen. Dat was een onvoorstelbaar aangrijpend moment. Dat ik in mijn eentje trompet sta te spelen terwijl kist in de grond verdwijnt. Dat voel ik altijd wanneer ik ‘Shir Eres’ weer speel.”

In dat nummer, maar ook in de andere stukken, is hoor- en voelbaar dat Avishai Cohen en Yonathan Avishai elkaar met een half woord verstaan. Tegelijk is hun concentratie haast tastbaar. “Mijn concentratieniveau wordt almaar hoger en hoger. Ik ontmoette recent pianist Keith Jarrett. Toen ik jong was, begreep ik niet waarom hij zo kwaad kon worden als bijvoorbeeld iemand in het publiek iets riep. Nu snap ik dat wel. Zulke bijgeluiden houden je weg van de muziek die je op dat moment probeert te laten ontstaan. Ik merk dat ik me in alle opzichten steeds minder wil laten afleiden. Ik las en luisterde veel muziek, nu niet meer. Ik heb me voorgenomen geen enkele zonsondergang nog te missen. Daar haal ik momenteel de meeste inspiratie uit. Iemand belde me laatst voor een interview. ‘Ik kan nu niet praten,’ zei ik, ‘de zon gaat onder’. Dat wil ik door niets laten verstoren.”

Avishai Cohen en Yonathan Avishai spelen op zaterdag 14 december in het Bimhuis, Amsterdam.

Lees ook:

In de eenvoud toont zich de meester

Het intrigerende aan Cohens muziek is dat hij de traditie lijkt te gebruiken om vrijheid te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden