Review

Armada

Armada, het 'Tijdschrift voor wereldliteratuur', wijdt een heel nummer aan 'Het laatste boek', waaronder wordt verstaan het laatste dat een schrijver geschreven heeft. Het is natuurlijk een willekeurig allegaartje dat we hier voorgeschoteld krijgen, maar dat geeft niet. Het eerste het beste stuk dat ik las, dat van Kees Mercks over Bohumil Hrabals laatste roman 'Kaalslag', gaat in feite over de neiging tot zelfdestructie bij Hrabal en zoekt in zijn hele werk daarvan voorbeelden. Dit thema licht Mercks er uit, omdat veel mensen menen dat Hrabal vorig jaar niet per ongeluk uit het raam is gevallen, maar expres.

Harry Bekkering weet 'De persconferentie', de laatste, onvoltooid gebleven roman van S. Vestdijk, miraculeus te verbinden met zijn allereerste, 'Kind tussen vier vrouwen', waarmee hij in zekere zin het open einde rond krijgt.

Ook Jack Kerouacs laatste boek is niet voltooid, het heet 'Pic' en werd in 1971 als 'Kerouac's Last Novel' gepubliceerd. Uit de beschouwing van Jaap van der Bent blijkt dat het fragment helemaal niet het laatste is dat Kerouac heeft geschreven, integendeel, het dateert vermoedelijk uit 1950 en werd nog eerder geschreven dan zijn roemruchte 'On the Road', dat in 1951 ontstond en waarmee het overigens veel gelijkenis vertoont. De ontmaskering van een mythe.

Verder zijn er nog bijdragen over de laatste boeken van Virginia Woolf, 'Tijgerkat' van Giuseppi Tomasi di Lampedusa, de 'Caviaar en cocaïne' van Havank, 'The Garden of Eden' van Hemingway (ook een vroeg boek dat het laatst gepubliceerd werd) en 'Het asfaltparadijs' van Julio Cort zar.

Van twee dichters is hun laatste gedicht besproken. Wilt Idema, de animerende sinoloog, bespreekt een gedicht van Du Fu, dat weliswaar niet zijn laatste is, maar wel algemeen als zijn zwanenzang wordt beschouwd. Het nummer opent met het laatste gedicht van Sergej Jesenin, geschreven met zijn eigen bloed aangezien er geen inkt op de hotelkamer was. Daags na het schrijven van dit gedicht maakte hij een eind aan zijn leven door zich op te hangen aan een verwarmingsbuis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden