Antoinette Hertsenberg in de studio van het tv-programma Radar.

Interview 25 jaar Radar

Antoinette Hertsenberg over 25 jaar Radar: ‘Wij maken gewone mensen groot’

Antoinette Hertsenberg in de studio van het tv-programma Radar. Beeld ANP Kippa

Consumentenprogramma ‘Radar’ bestaat 25 jaar en presentatrice Antoinette Hertsenberg was er vanaf het begin bij. ‘Wij kunnen echt het verschil maken.’

Misstanden en onrecht bestaan al zolang als de mensheid. Daarbij vergeleken is het consumentenprogramma ‘Radar’ met zijn kwart eeuw relatief jong. “Maar voor tv-begrippen is het programma echt stokoud”, zegt presentatrice Antoinette Hertsenberg. Vanaf het begin was ze bij het programma betrokken en ze is behoorlijk trots op wat ze heeft bereikt.

Radar heeft al 25 jaar vrijwel dezelfde formule. Ja, tegenwoordig komen er e-mails binnen in plaats van brieven, en de klachten gaan regelmatig over internetproviders, maar de basis is hetzelfde gebleven. Consumenten die onterecht verstrikt raken in de bureaucratische molen, misstanden bij grote bedrijven of richtlijnen die niet deugen, Radar zoekt het uit en confronteert het betreffende bedrijf of de minister ermee. Dat laatste noemt Hertsenberg als de kracht van het programma: “We schrijven er niet alleen een artikel over, we doen er ook echt wat aan”.

Het begon allemaal in 1993, toen Hertsenberg als jonge blonde vrouwelijke activiste bij de Dierenbescherming in een uitzending van actualiteitenprogramma ‘Nova’ een stevige discussie aanging met een jager. Dat maakte zo’n indruk op de programmaleider van de Tros dat die haar na afloop een programma aanbood. Het moest een nieuw, breed maatschappelijk georiënteerd consumentenprogramma worden, waarvan ze niet alleen de presentatie, maar ook de eindredactie mocht doen. “Daar moest ik wel hard over nadenken, want ik had het erg naar mijn zin bij de Dierenbescherming. Maar het was zo’n carte blanche dat ik me realiseerde dat ik die kans niet voorbij mocht laten gaan”, aldus Hertsenberg vanachter een kop koffie in haar woonboerderij op de Veluwe.

Maatschappelijke impact

Door de jaren heen behaalde het programma diverse successen. Hertsenberg is het meest trots op de Woekerpolisaffaire en de Implant Files (zie kaders hieronder). “Die hadden zo’n maatschappelijke impact.” Toch zijn dat voor een televisiemaker geen gemakkelijke onderwerpen. Hertsenberg: “Je kunt geen saaiere televisie maken dan over een ordner vol met polissen. Ik wist dat we bij sommige uitzendingen soms minder kijkers zouden hebben, maar ik heb altijd het vertrouwen gehad dat het publiek begreep waarmee we bezig waren. En wij vonden echt dat we het verhaal moesten vertellen.”

De kracht van Radar zit ook in klein leed, zoals die parkeerplaats waarbij alle lantaarnpalen al maandenlang stuk zijn; de buurtbewoners nemen keer op keer contact op met de gemeente, maar er gebeurt niets. “Hoe vervelend is het dat je telkens in het donker moet parkeren? En als wij bellen doen de lantaarnpalen het een week later allemaal weer.” Het is de macht van televisie, van het grote publiek. “Wij kunnen gewone mensen groot maken. Als wij iets bekend maken bij veel mensen, dan luistert opeens iedereen.”

Een van de leukste aspecten van haar baan? De confrontatie, zegt Hertsenberg: “Dat is waarom ik het na 25 jaar nog steeds geweldig vind.” Het is een vast onderdeel van het programma waarbij de veroorzaker van het onrecht de ruimte krijgt om het uit te leggen. Hertsenberg staat erom bekend dat ze zich niet snel tevreden stelt en het gaat er soms fel aan toe. “Ik probeer me echt te verplaatsen in de kijker en de antwoorden te halen waarop die zit te wachten. Regelmatig zeg ik: ik snap er helemaal niets van, leg het me nog maar een keer uit.”

Een ongeorganiseerd gezin

Het is dan ook heel onbevredigend als een bedrijf dat wordt aangepakt niet thuis geeft, terwijl ze aan tafel bij Radar echt een eerlijke kans krijgen om te reageren, zegt Hertsenberg. Ze kunnen van tevoren de filmpjes zien en krijgen voldoende tijd om zich voor te bereiden. “Het is live televisie en dat is de meest eerlijke vorm van wederhoor die er is. We kunnen niet knippen, je hebt het podium, gebruik het dan.”

Hertsenberg heeft haar drukke baan altijd goed kunnen combineren met haar privéleven, zegt ze. Haar kinderen zijn inmiddels jonge twintigers en hoewel het volgens haar soms een ongeorganiseerd gezin was, ‘zijn ze best leuk uit de strijd gekomen’. Haar geloof – Hertsenberg is zevendedagsadventist – heeft haar ook geholpen. “Wij hebben op zaterdag de sabbat en dat levert me elke week een extra vakantiedag op. Die dag besteden we aan de dingen die we het belangrijkste vinden, zoals familie, vrienden, de relatie met God. We gaan niet shoppen en proberen de waan van de dag buiten te sluiten. Rust en bezinning, maar ook leuke dingen doen. Ik heb echt het idee dat die dag in de week rust me heeft geholpen.”

Grootverdiener

Op de vraag of ze nog altijd een grootverdiener is van publiek geld reageert ze laconiek. “Dat is vanaf januari 2020 niet meer.” Na de rel vorig jaar om de hoge salarissen bij de publieke omroepen zijn die allemaal teruggebracht tot onder de balkenendenorm, die in 2019 187.000 euro per jaar was. Goede presentatoren als Eva Jinek verhuisden daarom naar een commerciële zender, maar dat voorbeeld zal Hertsenberg niet volgen, want dat zou ten koste gaan van de onafhankelijkheid van het programma. “Radar kan niet bij de commerciëlen omdat je de grote adverteerders aanvalt. En adverteerders betalen die zenders. Een conflict zul je dan niet winnen. Bij AvroTros zijn we echt onafhankelijk, en de omroep heeft ons altijd onvoorwaardelijk gesteund. Daar ben ik ze zeer dankbaar voor.”

Hoe lang ze nog doorgaat? “Hoe lang willen ze me nog hebben? Ik vind het nog net zo leuk als 25 jaar geleden. En er zijn nog zoveel verhalen.”

‘Radar’wordt elke maandag uitgezonden bij AvroTros op NPO1.

Woekerpolisaffaire

‘Radar’ bedacht de term ‘woekerpolis’ in 2006, nadat de Autoriteit Financiële Markten in een onderzoek constateerde dat er veel mis was met beleggingsverzekeringen. Van de polissen die mensen afsloten, ging soms tot wel 85 procent direct als commissie naar de verzekeraar. Consumenten werden voor de gek gehouden met misleidende reclames waarin hoge winsten werden beloofd. Radar heeft veel consumenten geholpen en nog steeds zijn er zaken die moeten worden afgerond.

Implant Files

‘Radar’ en Trouw maakten na eigen internationaal onderzoek bekend dat medische implantaten vaak problemen opleveren. De controles zijn minder intensief dan voor medicijnen, waardoor veel ondeugdelijke implantaten op de markt komen. Een bekend voorbeeld is het mandarijnennetje dat door de keuring kwam als bekkenbodemmatje. Ook siliconen voor borsten blijken veel problemen te geven. Radar bracht het verhaal van diverse patiënten in beeld en pleitte voor betere regelgeving.

Vaste onderdelen

De Warme of Koude Douche was tot vorig jaar vast onderdeel van ‘Radar’. Een bedrijf dat zich hoffelijk gedroeg kon door een kijker worden genomineerd voor een Warme Douche, een bedrijf dat zich stug opstelde en vasthield aan flauwe voorwaarden, kon rekenen op een Koude Douche.

Elke jaar reikt het programma twee Loden Leeuwen uit. Dat is een publieksprijs die wordt uitgereikt aan de irritantste reclame en aan de irritantste bekende Nederlander in een reclame.

Lees ook:

Na het zien van Radar Extra denk je: hup, alle statines de vuilnisbak in. Maar zo simpel is het niet.

Na het zien van Radar Extra denk je: hup, alle statines de vuilnisbak in. Maar zo simpel is het niet, schrijft Renate van der Bas in de TV-column.

Dossier Implant Files

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden