Filmrecensie

‘Anna’s War’ is niet het zoveelste oorlogsverhaal, maar een ode aan de inventiviteit van kinderen

In ‘Anna’s War’ houdt een meisje zich tijdens de Tweede Wereldoorlog schuil in een schoolgebouw. Beeld -

Anna’s War
Regie: Aleksei Fedorchenko
Met Marta Kozlova
★★★★☆

Vierenzeventig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog lijken alle oorlogsverhalen weleens verfilmd. Toch komt ‘Anna’s War’ van de Russsische scenarist en regisseur Aleksei Fedorchenko met een verrassend gezichtspunt.

De film cirkelt rond één persoon: een klein meisje dat wakker wordt in een massagraf. Spierwit, met grote bruine ogen, kruipt ze onder de lijken en de donkere aarde vandaan. Verwoed begint ze aan een geruite sjaal te trekken. We begrijpen dat die van haar moeder was.

Het is 1941, in Oekraïne. De Joodse familie van de kleine Anna is afgeslacht door de nazi’s. Anna is de enige overlevende. Instinctief begint ze te rennen, een oud schoolgebouw in, waar ze zich verstopt in een grote open haard.

Het is een bizarre geschiedenis, maar vanuit die ongewone schuilplaats maakt Anna de oorlog mee. Overdag zijn er de nazi’s die het schoolgebouw in beslag hebben genomen. ’s Avonds durft Anna tevoorschijn te komen.

Overlevingstocht

Ze drinkt water uit een glas waarin kwasten staan en steelt een stukje kaas uit een muizenval. De open haard waarin ze zich schuilhoudt, is een soort grot die ze met wat ­gevonden spullen als een kleed en een paar boeken een beetje huiselijk maakt. Mens zijn in onmenselijke omstandigheden, dat is het. 

Anna’s War is het verhaal van een overlevingstocht, sterk gedragen door de zesjarige hoofdrolspeelster Marta Kozlova die tijdens de film geen woord spreekt. Met die grote bruine ogen in dat kleine bleke snoetje is ze soms net een geestverschijning. Iets waar Fedorchenko ook gebruik van maakt in de scène waarin Anna zich op de achtergelaten kerstdis van de nazi’s stort Het is heel unheimisch, als een nachtmerrie, met dat kleine meisje gulzig happend in een koek in de vorm van een hakenkruis.

Anna’s War is vooral een ode aan de veerkracht en inventiviteit van kinderen. Anna weert zich tegen de winterkou met de vacht van een opgezette wolf. Met rattenvlees vangt ze een duif die ze daarna roostert en samen met een aangelopen rode kat opeet. Anna is een soort Robinson Crusoe in oorlogstijd. De rode kat is haar Vrijdag.

Website met levensverhalen

Aleksei Fedorchenko kwam het verhaal in 2011 op het spoor via een website waarop mensen hun levensverhalen delen. Een oude dame beschreef op de site hoe ze zich als weeskind had verschanst op het kantoor van een nazi-officier ergens in de Poltava-regio in Oekraïne. Ze was op die manier door de oorlog gekomen.

En zo stil, klein en dapper als Anna is in haar schuilplaats, zo is ook de film. Anna’s War doet het zonder dialogen, zonder aanzwellende violen op dramatische momenten. Met minimale middelen vangt Fedorchenko het hier en nu van een kleine overlever. Laat niemand op het idee komen om de open haard aan te steken.

Filmrecensie 

Elke week worden de nieuwste films besproken door onze recensenten. U leest de recensies hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden