ColumnKlassiek & zo

Andris Nelsons doet het niet. En nu?

Al ruim twee jaar is het wachten op een nieuwe chef-dirigent voor het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO), dat na het oneervolle ontslag van Daniele Gatti in augustus 2018 verweesd en verslagen achterbleef. ­Favoriet Andris Nelsons wordt het in elk geval niet. De Letse maestro, die in het begin van dit jaar bovenaan een via de Volkskrant uitgelekt wensenlijstje van de musici zou prijken, heeft bedankt voor de eer. Niet met een rechtstreekse afwijzing via een persbericht of zo, maar op een indirecte manier die aan duidelijkheid niets te wensen overliet.

Aan het begin van de week hielden het Gewandhaus­orchester in Leipzig en het Boston Symphony Orchestra een gezamenlijke onlinepersconferentie. Beide top­orkesten worden al een tijdje voortvarend geleid door de 41-jarige Nelsons. Het Europese en Amerikaanse orkest werken zelfs samen aan verschillende projecten, geven samen opdrachten aan componisten. Op de persconferentie werd duidelijk dat ze dat zullen blijven doen, en dat hun beider chef Nelsons voor ten minste vijf jaar contractueel heeft bijgetekend. Bij beide orkesten dus. Dat betekent dat hij tot ten minste augustus 2025 in Boston zal zijn, met de mogelijkheid tot een automatische verlenging waardoor hij nog veel langer kan blijven. In Leipzig blijft hij tot augustus 2027.

Dat betekent dat het KCO het nakijken heeft. Andris Nelsons zal in Amsterdam niet in de voetsporen treden van zijn gewaardeerde leraar, wijlen Mariss Jansons, die van 2004 tot 2015 de zesde chef-dirigent van het KCO was. Eind augustus was Nelsons er nog wel als gastdirigent. Hij dirigeerde toen met overrompelend succes Rachmaninovs Tweede symfonie. De musici lieten na afloop hun grote waardering voor de Let blijken met fanatiek strijkstokgetik, klappen en stampvoeten. Wie het KCO een beetje kent, weet dat er zelden zo’n unaniem en openlijk vertoon van enthousiasme voor een dirigent zichtbaar is. Daarom zal het best zuur zijn voor de KCO-musici toen ze hoorden van de contractverlengingen van Nelsons bij hun collega-orkesten. Kans verkeken.

Heel dik koffiedik

Van het gelekte favorietenlijstje is de nummer één dus niet beschikbaar. Nummer twee, Iván Fischer, heeft al laten weten niet te willen. En op nummer drie staat Valery Gergjev. Maar kom op zeg, zo’n politiek beladen dirigent – persoonlijke vriend van Poetin – die bovendien nooit tijd kan of wil vrijmaken voor repetities, zou voor Amsterdam een gotspe zijn. Bovendien was Gergjev ooit chef in 010, en nog nooit is er op dat gebied een transfer naar 020 geweest. Dat is een soort ongeschreven wet. Ondenkbaar.

Ondertussen heeft Gergjevs opvolger in 010 een meerjarig contract getekend met Warner Classics voor het opnemen van cd’s. De samenwerking tussen de jonge chef Lahav Shani en het Rotterdams Philharmonisch Orkest komt steeds beter uit de verf, getuige het geweldige Brahms-concert van vorige week met pianist Daniil Trifonov. De eerste cd komt volgende maand uit.

Wat staat het KCO nu te doen? Is het orkest terug bij af in de zoektocht naar een nieuwe chef? Als er gegokt of gehoopt was op de superjonge Fin Klaus Mäkelä, die twee weken terug zo’n geweldig debuut maakte in Amsterdam, dan zijn ze te laat. Mäkelä is al chef in Oslo en tekende onlangs een contract bij het Orchestre de Paris. Wie o wie dan wel? De musici zullen een nieuw lijstje moeten opstellen. Raden wie daar bovenaan komt te staan, is als turen in heel dik koffiedik. Maar weest u gerust. Ook dat lijstje zal uitlekken via de recalcitrante musici en die alerte media. Tot later.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden