null Beeld

FilmrecensieAmigo Secreto

‘Amigo Secreto’ laat nauwgezet zien hoe Bolsonaro de macht kon grijpen

Amigo Secreto
Regie: Maria Ramos
★★★★

Ronald Rovers

Wanneer je een willekeurige voorbijganger met interesse voor het nieuws vraagt hoe het zit met de Braziliaanse oud-president Lula, zal die misschien nog kunnen zeggen dat Lula een paar jaar geleden is gearresteerd vanwege corruptie. Dat is wat is blijven hangen. Niet dat Lula later door het Braziliaanse Hooggerechtshof van alle beschuldigingen is vrijgesproken. En al zeker niet wat er echt aan de hand was in Brazilië.

Het regime van de extreemrechtse Bolsonaro kon vier jaar geleden onder meer aan de macht komen dankzij een zorgvuldig geplande operatie. De documentaire Amigo Secreto laat overtuigend zien welk spelletje er gespeeld werd: door politieke invloed en geheim overleg tussen de rechter en de openbaar aanklager werd ervoor gezorgd dat Lula da Silva in 2018 niet mee kon doen aan de verkiezingen, terwijl hij in de peilingen ruim voorstond op Bolsonaro.

Voor de buitenwereld werd operatie ‘Wasstraat’ opgetuigd om corruptie te bestrijden. Maar rechter Sergio Moro, die later door Bolsonaro tot minister van justitie werd benoemd, werkte achter de schermen samen met de openbaar aanklager om Lula op basis van een fictief verhaal veroordeeld te krijgen. In 2020 viel Moro trouwens weer in ongenade, toen de door Bolsonaro gewenste politieke invloed op de Federale Politie zelfs hem te ver ging. De schade voor oud-president Lula, die in totaal 580 dagen onterecht gevangen zat, was toen al lang aangericht.

null Beeld

Deze hele geschiedenis kwam naar boven nadat onderzoeksjournalisten van The Intercept in 2019 gehackte berichten uit de app-groep ‘amigo secreto’ publiceerden, waarin rechter en openbaar aanklager in het geheim overlegden.

Maar het is deze urgente en verhelderende documentaire niet alleen om Lula te doen. Wat Amigo Secreto bovenal schetst, is het beeld van een moderne dictatuur, een systeem dat de democratie van binnen uitholt en meer met lawfare dan met warfare werkt: wetten zo aanpassen dat de eigen groep juridisch onkwetsbaar wordt, de betekenis van democratische instituten uithollen. Zodra het Hooggerechtshof Lula had vrijgesproken vanwege een totaal gebrek aan bewijs, begon Bolsonaro het instituut in het openbaar aan te vallen. Het is een politieke strategie die je ook in andere landen ziet.

Over twee weken zijn er nieuwe verkiezingen in Brazilië. Lula da Silva staat in de peilingen voor op Bolsonaro, maar gevreesd wordt voor geweld. Het wapenbezit is onder Bolsonaro enorm toegenomen. Volgens regisseur Maria Ramos kan het land niet nog een keer vier jaar Bolsonaro verdragen, zegt ze in interviews. Tegen die tijd is de Braziliaanse democratie volledig ontmanteld.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden