taal

Als we iets sneu voor iemand vinden, dan is dat jammer voor die arme stakker

Beeld anp

Sommige commentatoren noemden het plotselinge einde van ‘RTL Late Night’ deze week ‘sneu’ voor presentator Twan Huys. Daarmee brachten ze tot uitdrukking dat ze het jammer voor hem vinden dat zijn programma eindigt. Sneu drukt in de context ‘(het is) sneu voor …’ namelijk medeleven uit.

Niet iedereen vindt het prettig als anderen het woord sneu in verband met hen gebruiken. Liever horen ze: ‘Het is jammer voor je’. Dat komt, doordat sneu behalve medelijden ook meewarigheid tot uitdrukking kan brengen. Vooral in contexten als ‘een sneue figuur/vent’ heeft sneu de betekenis meelijwekkend of zielig en soms zelfs ‘zielig en daardoor tevens bespottelijk’. Iemand over wie wordt gezegd dat een gebeurtenis sneu voor hem is, wordt door deze associatie met een tweede betekenis van sneu daarom vaak meteen ook een wat sneue figuur, dat wil zeggen een zielepoot.

Een snoor lot

Sneu is nu een algemeen woord, maar rond 1900 was het vooral in het oosten en noorden van Nederland (Groningen) in gebruik. Van oorsprong is sneu een regionale variant van snood. Dat gebruiken we nu soms als een archaïsch woord voor boosaardig of slecht (‘snode plannen’), maar vroeger had het ook andere betekenissen, waaronder jammer of ellendig. Zo heeft P.C. Hooft het in een gedicht over een ‘snoor lot’ (snoder lot).

Snood zelf is een oud woord, dat verwant is aan snoeien en snijden. De ­basisbetekenis is ‘ontbloot of beroofd van iets’. Brengen we die basisbetekenis in verband met Twan Huys, die ‘beroofd is’ van zijn baan bij RTL, dan is het inhoudelijk wel toepasselijk om dat ‘sneu’ voor hem te noemen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden