Review

Als Reynaert en Hermeline langs 'cromme paden' van de Ardennen

Een klein maar fijn boekje, dat is wat prof. W.P. Gerritsen ons heeft nagelaten met het bundeltje essays, getiteld 'Middeleeuwse toestanden'. Nagelaten inderdaad, want de hoogleraar Middelnederlandse letterkunde nam afgelopen najaar afscheid van de Utrechtse universiteit.

Het bundeltje vormt in feite zijn afscheidscadeau en wil de lezer deelgenoot maken van Gerritsens verwondering over de Middeleeuwen.

De dertig stukjes die bijeen zijn gebracht -deels al eerder gepubliceerd, onder meer in Trouw- getuigen daar ondubbelzinnig van. Ineens ga je heel anders naar iets kijken, iets waar je anders gedachteloos aan voorbij zou gaan. Neem bijvoorbeeld de bespreking van een tekening uit het 13de-eeuwse schetsboek van kunstenaar Villard de Honnecourt. Het getekende oogt als een labyrint, maar Gerritsen kijkt nauwkeuriger. Uit Villards commentaar blijkt dat het gaat het om een appelvormige handenwarmer voor de bisschop. Een praktische uitvinding voor het langdurig verblijf in steenkoude kerken.

Dat nauwkeurig kijken levert meer boeiende observaties op. Als het romaanse kerkportaal van Trani een pygmee toont die met een kraanvogel vecht, wordt de betekenis ervan uitgelegd, hetzelfde geldt voor de betekenis van vilt in het Mongoolse rijk. De bundel is een reis langs gedachten die veelal een vreemde, onbegrijpelijke taal zijn geworden, maar hier helder worden verklaard. En aan het eind van het boekje is daar dan nog eens die fijnzinnige humor, zo typerend voor Gerritsen: hij en zijn vrouw lopen als een moderne Reynaert en Hermeline langs de 'cromme paden' van de Ardennen. Hopelijk komt hij toch nog af en toe dat bos uit om een bundel zoals deze te schrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden