Review

Alleskunners in beweging

In 1978 had Carel Birnie, zakelijk leider van het Nederlands Dans Theater schoon genoeg van alle verwijten dat zijn groep steeds minder Nederlandse dansers telde. Daarom engageerde hij enkele docenten-repetitoren en drie meisjes en twee jongens uit Nederlandse dansacademies om de zogenoemde aansluitingproblematiek tussen scholing en praktijk naar eigen hand te zetten. Zo begon een kwart eeuw geleden 'De Springplank'.

Het initiatief bleek levensvatbaar, maar werd op zijn beurt ook een magneet voor buitenlandse aspiranten en toen na vier jaar 'De Springplank' werd omgedoopt in NDT 2 kampte dit groepje onder leiding van Arlette van Boven met eenzelfde euvel als de grote groep (NDT1) onder Jiri Kylian. De Nederlandse junioren legden het af tegen de internationale concurrentie. In de jaren negentig werd het heel gewoon dat pas afgestudeerden met honderden tegelijk uit alle hoeken van de wereld op een vrij komende plek in NDT2 afkwamen. NDT 2 veranderde in een vangnet van jeugdig elan, tomeloze ambitie, kneedbaar talent: allemaal ingrediënten waarmee choreografen, jong en oud, dolgraag aan de slag willen. Het een bevorderde het andere, maar wat bleef van Birnie's plank was de leeftijdslimiet (18 tot 21 jaar) en contractduur van maximaal twee jaar.

Wat te voorzien was geschiedde. Als bewijs dat in de jeugd geïnvesteerd moet worden veranderden de NDT2-ers zelf van startmotoren in graadmeters van het hoogwaardige, explosieve dansgehalte waarmee NDT wereldwijd faam maakte. De NDT1-ers kregen er in elk geval een geduchte concurrent bij.

'Look at me now' heet het jubileumprogramma in het HollandDance festival, waarmee NDT2 viert dat ondertussen zo'n 120 jonge dansers uit 25 landen een repertoire van zo'n 160 balletten hebben opgebouwd. Van de estafettestok die hen werd aangereikt door met name Jiri Kylian en Hans van Manen maakten zij een eigen race met open einde. Onder de ex-NDT2'ers bevinden zich niet alleen uitvoerend dansers maar ook dansmakers. Zes van hen manifesteren zich nu koppelsgewijze en laten in hun uitvalsbasis Den Haag zien welke tik van de molen zij meekregen.

Die tik bestaat uit de allerbeste bedoelingen, heeft een onverwacht hoog mystiek gehalte met new age-achtige boodschap. Is die hang naar hogere sferen wellicht de compensatie van de fysieke roofbouw waarin deze dansers zich in zo'n cruciale fase van hun leven als een grote familie verbonden achtten? Kay Patru & Ayman Harper laten zich zowel in toneelbeeld als bewegingsidioon in de Forsythe-saga uit Frankfurt meeslepen.

Vaclav Kunes & Patrick Marin zochten hun meer Kylianeske heil in een Oosterse anecdotiek en de signatuur van Gustavo Ramirez Sansano & Mario Zambrano is er een van dynamisch gedraaf en gedraai. Als dwarrelende stofdeeltjes stuiven tien dansers rond een rechtsom draaiende en van hoogte veranderende ijzeren staaf. Hoe verschillend de uitkomst van deze balletten ook is, wat de drie koppels met elkaar delen is eenzelfde onstuimig beroep op elastische energie en gevoel voor tijd en ruimte. Of zij nu een surrealistische droom op zeekoe-geluiden, een supersonisch magnetisch veld of een sprookje vol oosterse wijsheden suggereren, dans is voor hen sublimatie: verleden en toekomst, verdriet en verrukking worden een, en zoeken een overtreffende trap. Met die onvervalste romantische inslag laveert het NDT2 nu al een kwart eeuw tussen puberaal verlangen en volwassen expertise. Het lijkt op vissen naar een eeuwige jeugd. Al levert het feest-programma in choreografisch opzicht geen rijke vangst, in deze kweekvijver kwamen wel vier fascinerende vissen bovendrijven. De alleskunners in beweging heten Alexander Ekman, Bastien Zorzetto, Alexandro Cerrudo, Yannis Mantafounis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden