Matthijs stopte met DWDD. Beeld DWDD
Matthijs stopte met DWDD.Beeld DWDD

Tv-columnMaaike Bos

Alles ging op de schop in tv-land: de vijf opmerkelijkste ontwikkelingen van 2020

Het was een raar jaar, zegt iedereen. Alsof de wereld niet al genoeg veranderde, ging de bezem ook flink door tv-land. Geen massaal Eurovisie Songfestival, wel ‘Frontberichten’, viroloog Ab Osterhaus en een Sint die thuis werkte. Ook los van corona gebeurde er genoeg. Dit waren de vijf opmerkelijkste tv-ontwikkelingen.

1. De Grote Drie draaien niet meer door

Jeroen Pauw had het dagelijkse toneel al in december 2019 verlaten en vanaf januari 2020 was Eva Jinek veranderd in een commerciële talkshowkoningin. Ineens had ze RTL-nieuwscommentatoren aan tafel in plaats van Xander van der Wulp en Joost Vullings. Met de onrustige carroussel van ‘Op1’ op NPO1 sinds 6 januari werden wij helemaal zwevende kijkers. En toen... toen stopte Matthijs van Nieuwkerk. Dat kon toch niet, na vijftien jaar een einde aan dat iconische ‘De Wereld Draait Door’ op 27 maart, midden in die verwarrende lockdowntijd? Hij stopte wel. Dit jaar 2020 was het definitieve einde aan ‘De Grote Drie’ zoals Jeroen, Eva en Matthijs als dagelijkse talkshowhosts genoemd werden. Pauw neemt tegenwoordig zijn tafel mee, Jinek volgt ‘Beau’ straks weer op, en Van Nieuwkerk? Die wordt vanaf Oudejaarsavond mister ‘Matthijs gaat door’.

2. De Meilandjes koppen ‘m in

Zou íemand in Nederland Martien Meiland nog niet kennen? Dit jaar was er zowat een Meiland-overkill. Hij speelde zijn overdreven zelf in de reclame van Vriendenloterij Bingo (en scandeerde geen ‘wijnen, wijnen, wijnen’ maar ‘bingo, bingo, bingo‘).

De Loden Leeuw voor irritantste reclame-BN’er kreeg een mooi plekje naast zijn Gouden Televizier-Ring van 2019. Vorig jaar was ‘Chateau Meiland’ met vrouw Erica en dochter Maxime nog de grote verrassing die SBS ‘uit het slijk had getrokken’, zoals hij joelde. Dit jaar kopte de slanke man met de sjaaltjes zijn succes dik in. Hij was presentator van ‘Cash or Trash’ (SBS6), deed mee aan ‘Ranking the stars’ (RTL5) en won de Zilveren Televizier-Ster Talent 2020. Ik weet niet welk succes groter is na hun definitieve ‘au revoir’ en verhuizing naar Nederland: dat zijn biografie ‘Martien’ (Jan Dijkgraaf) meteen een bestseller werd, of dat zijn gezin welgeteld vier kerstspecials mocht maken in Lapland. Kennelijk heeft Nederland nog lang niet genoeg van hem.

3) Fidan Ekiz, Sander Schimmelpenninck en de meningen van een talkshowhost

Feiten zijn heilig, meningen zijn vrij, is een oud journalistiek adagium: zoek iets liever feitelijk uit dan te zeggen wat je vindt, want dat doet iedereen al. Maar Sonja Barend was natuurlijk rood. Harry Mens blauw. En het nieuwe ‘De Vooravond’ (BNNVARA) kreeg ook snel kleur met talkshowdiva Fidan Ekiz en Renze Klamer toen Ekiz het Geert Wilders-proces een politiek proces noemde, ‘een beetje corrupt’. Oei. Niet handig als ze nog een rechter of een minister van justitie moest interviewen, vond Talpa-directeur Paul Römer in ‘Het Mediaforum’ van NPO Radio 1 (vanaf 10:32 minuten). Politica Annabel Nanninga twitterde als reactie over Jineks openlijke bewondering voor Hillary Clinton. “Van mij mag de illusie van ‘objectiviteit’ het raam uit.”

Meningenman Sander Schimmelpenninck vond het vak van talkshowhost in ‘Op1’ te knellend, opvolger Jort Kelder wentelt zich stukken gemakkelijker in zijn opinies. Feit is: de grenzen bij de personality-talkshowpresentatoren zijn vervaagd. Ekiz wil kleur bekennen zodat de kijker haar perspectief weet. Ze voelt zich gesteund door Sonja Barend zelve die vond dat zij vooral zichzelf moest blijven.

De neutralere Beau van Erven Dorens laat liever ‘zichzelf’ zien in minder polariserende onderwerpen. Om hier mooi af te sluiten: zijn bewonderende item op 6 juli mét livemuziek bij de dood van (filmmuziek-)componist Ennio Morricone was een pareltje.

4) De Veronica Inside-rel die carrières veranderde

Waarom zouden we ons die rel rond ‘Veronica Inside’ (SBS6) in juni nog voor de geest willen halen? Nou, omdat er zo veel uit voort kwam. Rapper Akwasi zou een zwarte piet in zijn gezicht trappen, riep hij, waarop VI-coryfee Johan Derksen bij een foto van een zwarte piet grapte: “Weten we zeker dat het niet Akwasi is?

Daar was het fenomeen boycotcultuur (Arie Boomsma riep adverteerders op VI te mijden). De Wiedergutmachung-special van Wilfred Genee viel bij Derksen en Gijp verkeerd, waarop Gijp Genee een NSB’er noemde. Maar uit de modder rees een ster: die van de bemiddelende strafrechtadvocaat Natacha Harlequin. Ze maakte zo’n indruk dat zij prompt haar eigen programma kreeg: ‘Dit Vindt Nederland’ (SBS6). Niet gezien? Kan kloppen, de stekker ging er alweer snel uit. De VI-heren kwamen onder dwang van John de Mol (en hun tonnen salaris) toch weer bij elkaar. En Akwasi? Die zocht een vaste stem in het bestel en komt volgend jaar met Omroep Zwart tv-land in.

5) ‘Promenade’, groot voor een klein publiek

Het programma ‘Promenade’ (NTR) past natuurlijk absoluut niet in dit rijtje van meest opmerkelijke tv-ontwikkelingen. Gewoon weer een programmaatje van Diederik Ebbinge, en een flop op kijkcijfergebied als je het vergelijkt met ‘De Luizenmoeder’.

Toch blijft Promenade plakken, als een hangjongere op een boulevard. Het leek zo flinterdun, dat staande gegiechel van Eva Crutzen, Henry van Loon en Ton Kas die typetje Diederik Ebbinge vertelden wat ze die week in medialand (en in de tijdgeest) hadden opgepikt. Ze spotten er bloedserieus mee, met minuscule woorden en daden. Wat ze in hun mond propten, wat ze droegen en door wie ze zich lieten bedienen (eerst een donker meisje, daarna een wit meisje in bikini), had allemaal een driedubbel omgekeerde betekenis. Dit is geen ‘De Luizenmoeder’ dat grappen met een hoofdletter maakte. Het is ook geen ‘Zondag met Lubach’ dat ijzersterk uitzoekwerk overgiet met een spitsvondig sausje. Ebbinge en zijn team zochten schijnbaar subtiel maar eigenlijk keihard de randen op. Zie de twee Oudejaarspromenades op 27 en 28 december: een ‘verbindend tweeluik’ met een aflevering voor de Randstad en hoogopgeleiden, en een voor de provincie en laagopgeleiden. Pure klassen-provocatie. Zeker nu vele Randstedelingen inmiddels naar de provincie zijn verhuisd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden