Review

Alleen de elite kon zich een Spijker permitteren

Het was niet de eerste auto van Nederlandse makelij en ook niet de laatste, maar zeker is het wel: de Spijker verdient een markante plaats in de geschiedenis van de Nederlandse auto. Vaker geschreven met een 'y', om het merk geschikt te maken voor de internationale markt, omvat de geschiedenis van de Spijker nog geen drie decennia. Maar die periode leverde zo veel roemruchte modellen op dat het merk voorgoed een bekende klank zou behouden.

Er is over het merk Spijker, dat ooit een geduchte concurrent is geweest van nu vrijwel vergeten auto's als De Hinde, Simplex, Eysink, Burgers, Scholte en Holland, altijd veel te doen geweest. De gebroeders Hendrik Jan en Jacobus Spijker, zonen van een Hilversumse smid, ontwikkelden de auto vanuit hun smederij waar ze door paarden getrokken rijtuigen fabriceerden (zo vervaardigden ze voor koningin Wilhelmina de beroemde Gouden Koets, in 1898, hetzelfde jaar waarin ze interesse voor auto's kregen). De allereerste auto die vlak voor de eeuwwisseling ontstond naar voorbeeld van de Duitse Benz, ziet er dan ook uit alsof er nog een paard voor heeft gestaan.

Dat gebrek aan originele vormgeving werd trouwens snel afgeschud. In het uitvoerig gedocumenteerde boek dat Vincent van der Vinne over de Spijker schreef, wordt het derde model uit 1900 als 'het eerste eigen ontwerp' omschreven. Er zouden na deze zogeheten '5' een kleine veertig modellen worden ontworpen, vooraleer het bedrijf in 1926 aan een faillissement ten onder ging.

De Spijkers voerden een voor die tijd innovatief beleid met tal van technische en mechanische vernieuwingen. Uit 1912 dateert de eerste ambulance. De opzet was om een kleine auto zodanig geschikt te maken dat artsen haar op het platteland voor hun praktijk konden gebruiken. Door het weghalen van een voor- en een achterstoel kon een brancard worden opgehangen zodat patiënten liggend vervoerd konden worden.

Omdat de prijzen aanvankelijk hoog lagen (de eerste Spijker-Benz 3 pk Comfortabel kostte maar liefst 2350, in de jaren '10 stegen de prijzen naar de 10 000) bleven de Spijkers voorbehouden aan een exclusief publiek: er is geen model geweest dat in een grotere oplaag dan een paar honderd stuks is gebouwd. Dat maakt ze tegenwoordig mede tot een veel gezocht oldtimer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden