Taal

Algoritmen hebben we te danken aan een wijze uit het Oosten

In de krant lezen we geregeld dat ons leven meer en meer wordt beheerst door algoritmes. Of algoritmen, al neemt de populariteit van dat meervoud de laatste jaren enigszins af.

Hoewel we bij een algoritme (een rekenschema ofwel een systematische manier om iets te berekenen) nu meteen geneigd zijn te denken aan computernetwerken die op basis van de gegevens die wijzelf op internet achterlaten razendsnel berekenen in welke producten of mensen we mogelijk geïnteresseerd zijn, bestond het woord algoritme al eeuwen voordat het computertijdperk aanbrak.

Het Nederlands heeft het woord ontleend aan het middeleeuws Latijnse woord algorithmus, dat een nevenvorm is van het Latijnse woord algorismus. In de Middeleeuwen was dat de naam voor rekenkunde met Arabische cijfers. Die Arabische cijfers zijn trouwens niet in de Arabische wereld ontstaan, maar in India.

Indische cijfers

Europa kwam met de Indische cijferkunst in aanraking via een Arabische wetenschapper: Aboe Ja’far Mohammed ibn Musa Al-Chwarizmi (780-850). Deze wiskundige stond in de Middeleeuwen bekend als Al-Chwarizmi , letterlijk ‘de man uit Chwarizmi’ (een nu in Oezbekistan gelegen stad in het voormalige Perzische rijk). Zijn verhandelingen over de Indische cijferkunst werden in het Latijn bekend als Algorismi de numere Indorum, dat je zou kunnen parafraseren als ‘Al-Chwarizmi over het rekenen met Indische cijfers’.

Onder invloed van het Griekse woord arith­mos (getal) werd Algorismi verbasterd tot Algoritmi. Die term werd vervolgens uitgelegd als ‘manier van rekenen’, waardoor algorithmus de Latijnse naam werd voor rekenkunst.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden